İslâm nizâmı mevcut düzene yalnız ahlâkî öğütler sunmakla kalmayan köklü bir alternatiftir. Modern düzenin merkezinde çoğu zaman sınırsız arzu, sınırsız kâr, sınırsız güç ve sınırsız müdahale vardır. İslâm ise bütün bunlara hudut koyar. İnsanın arzusu sınırsız değildir; helal ve haramla terbiye edilir. Sermaye sınırsız değildir; zekât, infak, kul hakkı ve adil paylaşım ilkeleriyle sınırlandırılır. Devlet sınırsız değildir; adalet, ehliyet, istişare ve emanet ilkesiyle kayıt altına alınır. Teknoloji sınırsız değildir; insan onurunu, mahremiyeti, aklı ve nesli bozamaz. Özgürlük sınırsız değildir; sorumlulukla, kullukla ve başkasının hakkıyla dengelenir.
İslâm nizâmının en temel farkı insanın nefsini merkeze alan mevcut düzene karşı insanın Rabbine karşı sorumluluğunu merkeze almasıdır. Mevcut düzen dünyayı sahip olunacak, tüketilecek ve yönetilecek bir nesne gibi görür; İslâm nizâmı dünyayı emanet bilir. Mevcut düzen güçlü olanın hukukunu üretir; İslâm nizâmı haklı olanın hukukunu korur. Mevcut düzen hazları çoğaltmayı ilerleme sayar; İslâm nizâmı insanı kemâle, takvaya ve salih amele çağırır. Elbette kalplerin imanla dirilmesi esastır; fakat bu iman salih amele dönüşmedikçe nizâm tesis edilemez.
Prof. Dr. M. Lütfi ARSLAN