Burcu
@kendidevranimda
Umduğum dağlara karlar mı yağdı?
Shakespeare neden Ophelia'nın intikamını yazmadı?
Hamlet’i okurken bu soru kafamda sürekli döndü durdu.Aslında baktığımızda Hamlet ve Ophelia'nın hikâyesi ortak değil miydi? Onları birbirinden ayıran neydi? İkisi de baba acısı çekmemiş miydi? İkisi de en sevdikleri tarafından ihanete uğramamış mıydı? Neydi Hamlet’i ana karakter yapıp acısından intikam aldıran, Ophelia’yı ise acısıyla delirip kendi sessizliğinde boğduran sebep? Tabii ki Hamlet’in erkek, Ophelia’nın kadın olması. Cinsiyet, acı çekmenin şeklini değiştirir mi?
Değiştiriyor... Hele 16. yüzyılda yaşıyorsanız ve kadınsanız, arka planda olmak zorundasınız. Güçlü olmak, özellikleriniz arasında yer almaz; ancak acınızdan ya susarsınız ya da delirirsiniz.
Ophelia’nın da payına delirmek düştü.
Hamlet ve Ophelia'nın hikâyesi neydi peki?
Danimarka Kralı ölür, ama hayaleti ülkesini bırakmaz. “Mezarımda huzurla uyuyayım” demeyen kral, “ortalığı azıcık karıştırayım” der ve hayalet olarak ülkesinde dolaşır. Meğer bu kralın derdi oğluna “Beni amcan öldürdü, ben ecelimle ölmedim” demekmiş.
Bunu duyan Hamlet, “Umduğum dağlara karlar mı yağdı?” der ve intikam almaya karar verir. İntikam için tiyatro oyunu bile düzenleyen Hamlet, overthink yapmaktan varoluşsal sancılar çeker.Annesi, babasının ölmesinin hemen ardından amcasıyla evlenir. Amcasının, annesinin ve çevresindeki birçok insanın yaptıkları, Hamlet’i derinden sarsar ve insanlık üzerine düşündürür. İnsanların bu kadar alçak, hırslı, iki yüzlü ve daha birçok kötü özelliğe sahip olması, Hamlet’in içinde büyük bir dengesizlik yaratır. Hamlet'in garip hâli amcasının da dikkatini çeker ve Hamlet’in annesinden oğluyla konuşmasını ister. Anne-oğul konuşurken, perdenin arkasında duran Ophelia'nın babasını Hamlet yanlışlıkla öldürür. Hamlet’e âşık olan Ophelia, tıpkı Hamlet’in
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Kayınpederinin Metresi Olan Bir Kadının Hikayesi
Başlığı böyle seçince, kitabın ana karakteri Etsuko’ya biraz haksızlık yapıyormuşum gibi hissettim. Onu tanımayanlar için tek bir cümleyle kolayca önyargı oluşabilir. Ahlaksızlıkla suçlanabilir ya da yanlış anlaşılabilir diye düşündüm. Ama sonra aklıma geldi; biz çarpık ilişkileri gerçek yaşam hikayesi adı altında televizyonda izlemeye alışığız. Kitapta olmuş çok mu? Etsuko’ya da bir şans veririz.
Japon edebiyatından okuduğum ilk kitap Mishima’nın Aşka Susamış romanıydı, sanırım son da olmayacak. Kitap ilk sayfasından itibaren beni içine çekti. Zaman zaman rahatsız edici tasvirler olsa da, betimlemeleri sayesinde kitabı yaşıyormuşum gibi hissettim.Kitapla ilgili yorumlara baktığımda fazla betimlemelerden dolayı sıkılanlar olmuş, ama ben aksine çok sevdim. Yazarın hayatını araştırdığımda Etsuko’da biraz Mishima’yı da gördüm.
Kitabı okuduğum süre boyunca arka fonda “Durme Querido Hijico” hep bana eşlik etti; şu anda bu satırları yazarken de çalıyor.
Gelelim kitaba. Kitabın ana karakteri olan Etsuko, kocası tarafından aldatılan, sevgi görmeyen, değersiz hissettirilen bir kadın. Öyle çok aldatılmış ki, onun için aşk, kıskançlıkla eşdeğer hale gelmiş. Hatta kocası tifoyla kıvranırken “bir daha aldatamayacak” diye içten içe sevinmiş. İlahi adalet mi, karma mı desem, adını yazamadığım kocası Etsuko’nun bakımına muhtaç hale gelir ve ölür.
Etsuko kocasının ölümünden sonra bile “artık kendi hayatıma bakayım” demez; kayınpederinin yanına gider. Niyeti bozulmuş ihtiyar adam gelinine sulanır ve olanlar olur. Etsuko, baba dediği adamın metresi olur. Ev halkı ve çalışanlar bu ilişkiyi bilse de kimse sesini çıkarmaz.
Aşktan yüzü gülmeyen Etsuko, “ağzım yandı, yoğurdu üfleyerek yerim” demez; bu defa da evin hizmetçisi Saburo’ya aşık olur. Kayınpeder Yakiçi Etsuko’ya, Etsuko Saburo’ya
Uzun zamandır kitaplarla ilgili yazı yazmadım. Kalemi elime aldığımda, okuduklarımdan çok kendime yöneliyordu. "Kendini anlatmak yetmedi mi artık, Burcu?" deyip, bu kez kalemimi kitaplara yönelttim.
Ocak ayında Matt Haig’den İnsanlar’ı okudum. Yazarın ilk okuduğum kitabı, oldukça popüler olan Gece Yarısı Kütüphanesiydi. Matt Haig’in bu iki kitabının ortak noktası, bana bilim kurgu filmlerini hatırlatmalarıydı. Gece Yarısı Kütüphanesi’ni okurken Mr. Nobody, İnsanlar’ı okurken de K-Pax filmi aklıma geldi. Sanırım yazar, bilim kurgu atmosferi içinde okuyucunun kendi hayatı üzerine düşünebileceği hikâyeler oluşturmayı seviyor.
İnsanlar, başka bir gezegenden gelip insanlığın gelişimini durdurmakla görevlendirilen bir varlığın dünyaya adapte olma sürecini anlatıyor. Çıplak halde dünyaya bırakılan ve bir insanın yerine geçen bu varlık, sevmek, sevilmek, aşk, acı gibi pek çok insanî duyguyla tanışıyor. Başta her şey ona yabancı gelse de, ait olmadığını düşündüğü bir hayatın parçası oluveriyor.
Kitabın başı bana K-Pax filmini hatırlattığı için benzer bir son beklemiştim ama bu noktada yanıldım. Sevginin ve bağlılığın, dünyaya ait olmayan bir canlıyı nasıl değiştirdiğini görmek ilginçti. Edebî anlamda tam olarak tatmin etmese de, kafanızı dağıtmak ve “Vay be, bizi insan yapan şey neymiş?” diye düşündürmek için bir şans verilebilir.
İnsan Nedir?Edebiyat
Severek okuduğum ve okuduktan sonra beni birçok konu üzerinde farklı düşüncelere yönelten bir kitap ile karşınızdayım." İnsan Nedir?" 1906 yılında ilk olarak yayımlanmış ve sınırlı sayıda -250 adet- basılmıştır. Kitap yaşlı ve genç adam olmak üzere iki karakterin diyalogları üzerinden ilerliyor. Genç adam insanı manevi bir varlık olarak görürken yaşlı adam ise insanı farklı yetilerle donatılmış bir makine olarak görüyor. İnsan davranışlarını şekillendiren, fikirlerin oluşumuna yön verenin dış etkenler olduğunu söylüyor. İnsanin karşılıksız yaptığını düşündüğü iyiliklerde bile aslında kendi içindeki efendisinin onayını almak için yaptığını anlatıyor yaşlı adam. Başlarda katılmadığım düşünceler olsa bile verdiği örnekler sayesinde bu fikrim değişti.
Bir Çift Yürek
Her yeni yıla girmeden önce kendime büyük hedefler koyar; gelecek yılın benim yılım olduğuna, köklü değişimler yaşayacağıma inanırdım. Tabi bu hedeflerin hiçbirini gerçekleştiremezdim. Kendime belirlediğim hedefler arasında da o yıl okumayı hedeflediğim kitap sayısı da oluyordu. Son iki yıldır okuma tempom o kadar düştü ki okuduğum kitap sayısı iki elin parmağını geçmez. 2022’ye girmeden önce kendime yine hedefler belirledim ama bu sefer diğer senelerden farklı olarak büyük büyük adımlar atmak yerine ayaklarla ilerlemeyi tercih ettim. Merdivenin daha ilk basamağını çıkmadan en tepede olmayı hedeflemek beni yoruyordu. Bu seneki hedefim senenin sonunda merdivenin ilk basamaklarını çıkmak.
2022 yılına girmeden önce her ay için bir kitap belirledim ve hedefim ayın kitabını okumak. Ocak ayının kitabı ise Bir Çift Yürek oluyor. Adını çok önceden duyduğum, geçen sene kitaplığıma eklediğim ve 2022 Ocak ayında elime alıp okuduğum bir kitap oldu. Ayın kitabı olmasaydı daha okur muydum bilmiyorum ama şu an diyorum ki iyi ki de aylık kitap listeme bu kitabı eklemişim ve 2022 yolculuğuma bu kitap ile başlamışım.
Kitabın adını ilk duyduğumda bir aşk romanı olduğunu düşündüm daha sonra birkaç yerde Aborjinleri anlattığını okudum. Bu seferde bir Aborjin yerlisinin aşkını anlatıyordur diye düşündüm. Kitabı okurken aşk namına bir şey geçmediğini görünce kendimi bu sığ düşüncelerim için tebrik ettim. Bir Çift Yürek Amerika’lı bir kadının Aborjinlerle yaptığı yolculuğu anlatıyor. Bu cümle kitabın arka kapağında yazıyor. Evet, kitap bir kadının bir kabile ile yürüyüşünü anlatıyor ama bu yürüyüş sadece fiziksel bir eylem olarak gerçekleşmiyor. Kitabın ilk sayfasından son sayfasına kadar karakterin ruhsal yolculuğuna ve değişimine şahit oluyoruz. Yürüyüş süreci boyunca hergün farklı