“Ölüm sarhoşluğu gerçekten gelir de: İşte (ey insan) bu, senin öteden beri kaçtığın şeydir, denir.”(Kàf, 19)
Nə qədər insan varsa, o qədər də dünya var. Hər fərdin öz dünyası.
Və bir də maddi dünya var imiş, sözün böyük mənasında Təbiət var imiş... Və insan da Təbiətin bir parçası, bu dünyanın bir zərrəsi imiş. İnsanı da ehtiva edən, amma ondan asılı olmayan, obyektiv, əbədi, sonsuz bir dünya... İnsanın insansız halda fərz etdiyi (deistlər üçün Təbiət), insansızlaşdırdığı, obyektivləşdirdiyi bir dünya.
Və bu dünyada səyahətə çıxmaq üçün Elm deyilən bir gəmi icad etmiş insan. Qaranlıqlardan keçən bir yol. Dünyanı öz əqlinin işığında görmək əzmi... Necə də əzmlidir İnsan!
Və bir də ideyalar dünyası var imiş və insan öz düşüncələri ilə, əqli ilə, yaşadığı dünyanın ayrı-ayrı parçalarından əxz etdiyi mənalarla, ideyalarla yüklənirmiş, zənginləşirmiş və öz içində qurduğu mənalar dəryasına baş vurub bu dəryanın lap o bașınadək üzmək və ideyalar dünyasına qovuşmaq istəyirmiş... Kəșf etdiyi mənalardan mütləq ideyalara, nisbi həqiqətlərdən mütləq Həqiqətə. Nə gözəl yoldur bu yol!
Və bir də iç dünyası var imiş... Və insan bu dünyanın da dərinliklərinə baş vurub özünü bilmək, anlamaq istəyirmiş - özünüdərk yolu.
Reklam
Surenin TEFSİRİ (mukatta harfleriyle meydan okuma)
SÛRENİN TEFSİRİ
Sürenin başı Yüce Allah'ın şu buyruğudur: "Elif, Lâm, Mim," Bu harflere mukattaa harfleri denmektedir.
Alimler bu harflerin tefsirine dair farklı görüşler beyan etmişlerdir:
Bu görüşlerden biri "bu harflerin tefsiri yoktur" görüşüdür.
Yani bunlar dikkat çekmek için sözün başında okunan harflerdir.
Mesela kişi bir insanla konuşmak istediğinde "falan kişi" der daha sonra konuşur, dikkat çekmek için böyle yapar.
Bazı alimler ise şöyle demiştir: "Bu ayetler yahut harfler Allah'ın ilmi 'câzıdır.
Yani Yüce Allah böyle yaparak müşriklere meydan okumaktadır."
Bu racih görüştür.
Yüce Allah müşriklere bu mukattaa harfleriyle meydan okumaktadır.
Yani Yüce Allah müşriklere diyor ki: "Bakın bu gördüğünüz Kur'ân neyden müteşekkil? Elif, lâm, mim, kêf, hê, ayn, sâd, hâ, mim'den müteşekkil.
İşte Kur'ân'ın harfleri bunlar.
Siz müşrikler Arapçaya vakıf kimseleriniz, haydi bakalım getirin bu Kur'ân'in bir benzerini!
Bakın bu harfler sizin bildiğiniz harfler."
Doğruya en yakın olan görüş budur.
Kurán'da bulunan mukattaa harflerinden sonra daima
Kur'ân'dan bahsedilmektedir.
İşte bu durum mukattaa harflerinin meydan okuma içerikli olduğu görüşünün doğruluğuna işaret etmektedir.
Özetleyelim
Şûrâ Suresi’ni bir bütün olarak incelediğimizde, karşımıza "İlahi Otorite ile Beşeri İstişare" arasındaki muazzam denge çıkar.
Bu sure, göklerin yüceliğinden başlar, insanın evindeki sofraya ve toplumun yönetim masasına kadar iner.
1. Evrensel Bir Dil: Vahyin Sürekliliği
Sure, gizemli "Hâ-Mîm, Ayn-Sîn-Kāf" harfleriyle başlar. Bu giriş, insan aklının ötesinde bir dille muhatap olduğumuzu hatırlatır. İncelemenin ilk halkası şudur:
Hz. Muhammed’e gelen mesaj yeni bir icat değildir; Nuh’tan İsa’ya kadar uzanan o büyük "hakikat zinciri"nin son halkasıdır.
Yani din, parçalanmış bir yapı değil, insanlık tarihi boyunca süregelen tek bir davettir.
2. Tevhidin Estetiği: Benzeri Olmayan Yaratıcı
Surenin kalbi sayılan "O’nun benzeri hiçbir şey yoktur" (Leyse kemislihî şey’un) ifadesi, İslam düşüncesindeki Allah tasavvurunun zirvesidir.
Bu ifade, insanı putlaştırmaktan, maddeye tapmaktan veya Tanrı'yı insanbiçimci (antropomorfik) hayal etmekten korur.
Allah o kadar yücedir ki, O’nu hiçbir kalıba sığdıramazsınız; ama O o kadar yakındır ki, her şeyi işitir ve görür.
3. Sosyolojik Devrim: İstişare (Şûrâ)
Surenin en çarpıcı yönü, ibadet ile yönetimi aynı ayette birleştirmesidir. 38. ayette;
Namaz kılmak (Allah ile ilişki),
Zekat vermek (Ekonomi ile ilişki),
İstişare etmek (Toplum ile ilişki)
yan yana zikredilir. Bu, Müslüman bir toplumun sadece dindar değil, aynı zamanda akılcı, katılımcı ve demokratik bir ruh taşıması gerektiğinin ilanıdır. Şûrâ, "tek adam" zihniyetine karşı "ortak akıl" kalkanıdır.
4. Kader ve Rızık: Teslimiyetin Huzuru
(49-50. ayetler), surenin insan psikolojisini rahatlatan kısmıdır.
Hayatın kontrolünün tamamen bizim elimizde olmadığını hatırlatır.
Kısırlık da bir lütuftur, çocuk sahibi olmak da bir imtihandır.
Bu bakış açısı, modern insanın "her şeye
Diroka Beşer(!)Kurdî
Ev beşer têne nas kirin, li rûyê zemin ji vi ali bi alî ve digerin, bi lez û bezek ecêb diçin û tên, gellek wehşi ne ku emsalė wan li tu siterkeki din peyda nabe. Bi wan re dînîtiyek xas heye ku hevûdin dikujin. Carna qefleyên gellek pirr, ji nuqteki dûr ku tu pêwendî nava wan de nîne û tu yekî wan hevûdin nas nakin, bi pîlan û proje, bi kêf û heyecan xwe hazir dikin, bi çek û sîlihên gellek modern û techizatên gellek pêşdeçûyî, dikevin rê û heyat û kar û malbata xwe dihelin û tên li hember hev qor bi qor disekinin, paşê bi canê hevûdin dikevin. Ez difikirim ku evên han, divê ji bû xwarinê bi hev muhtac bin, lê paşê min dît ku evên han, bi renc û zehmetek ecëb hevûdin qetliam dikin û dikujin, paşê jî radibin û diçin mala xwe. Dîsa yek dikeve pêşiyê û dîsa hinek dişorînin ü disa bi canê hinekî din dikevin. Xulase, ev new'ê han, ku navê wî beşer e, xwediyê tarîxa xweezyetî û xwekujiyê ye û hemû techîzatê wî ji bu vê yekê xerc dibe ku aletê hevûdin kuştinê bêyî ku kîna wan ji hev re hebe- hazir dikin û paşê gellek qetliam.
Sayfa 13
Heke zimanê te erzan be tu û êşên te jî erzan in, çîrok û stran û dîrok û evîn û kêf û helbestên te jî erzan in...
Reklam
Reklam