"Konstantiniyye'nin dinsel yaşamında, hoşgörü kadar, gerginlik de hüküm sürmüştür. Müslümanlar Hristiyanlara duydukları nefreti ve güvensizliği sık sık ifade ederlerdi. III. Murad ve III. Mehmed'in özel öğretmeni Hoca Sa'deddin, "şehrin içinde bulunan kiliselerden uğursuz putların çıkarıldığını, putperestliği çağrıştıran murdarlıklardan temizlendiğini ve bunların silinerek yerlerine dua köşeleri ve mimberlerin yapılmasıyla pek çok manastır ve kilisenin (camiye çevrilmekle) Cennet'in bahçelerini kıskandırdığını" söyleyerek iftihar ederdi. Osmanlıların sürekli olarak kiliseleri istimlak etmeleri, İslam'ın üstünlüğünü pekiştirmek adına yapılıyordu. Bütün bu yapılanlar, Hristiyan mozaik ve freskolarının üstünün kapatılmasına, ikonaların atılmasına ve güneye, Kudüs'e dönük duran eski sunağın sağına, güneydoğuya Mekke'ye dönük oval bir mihrap yapılmasına kadar vardı. 1490'lı yıllarda, son dönem Bizans kiliselerinden Khora Manastırı, Kariye Camii oldu. 1545 yılında, Galata'daki Hagios Mikhail Katedrali yıkılarak yerine Rüstem Paşa Hanı inşa edildi. 1586 yılında bizzat Patrik'in yaşadığı yer olan muhteşem Pammakaristos Kilisesi'ne, II. Mehmed'in Patrik Gennadios'u ziyaret ettiğinde burada dua ettiği gerekçesiyle el kondu. İmparatorluğun Azerbaycan'ı henüz fethetmiş olması vesilesiyle, kiliseye Fethiye Camii adı verildi.
Patriklik bir süre daha gezindikten sonra, 1601 yılında Fener'deki Hagios Georgios Kilisesi'nin yanına yerleşti ve orada kaldı. Bir rivayete göre Sultan'ın, Sultanahmet Camii'nde görev alan mimarları, kilisenin bakım ve onarımı için gönderdiği söylenir. Patriğin oturduğu yer, bir dış avlu duvarının arkasına gizlenmiş üç katlı ahşap bir binadır. Ortodoks Hristiyanlığın o haliyle basık ve kubbesi dışarıdan görünmeyen baş kilisesi, pek çok İngiliz mahalle
"Bütün yalnızlar gibi ben de kendimle oynarım," dedi Khora. "Gördüğünüz gibi kendim ve ben yeni bir partinin ortasındayız..."
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
felsefede, aporia (ᾰ̓πορῐ́ᾱ) , geçiş eksikliği, ayrıca: "çıkmaz", "geçişte zorluk", "şaşkınlık" bir bilmece veya şaşkınlık durumudur. retorikte, retorik amaçlı yapılmış ve çoğunlukla yapmacık olan bir şüphe beyanıdır.
Bizanslıların Kapadokya’daki kiliseler oyulduğunda Konstantinopolis’te Ayasofya‘yı Aya İrini’yi ya da Khora manastırını* Efeste Aziz Yuhannes Bazilikasını İznik’te konsil Bazilikasını inşa ettiklerini unutmamak gerekir.
Peki, bu Sfenks kimdir/nedir ve kültürdeki yerinden de beslenerek bu tragedya versiyonundaki tedirgin edici sahnedışı varlığı ne tür anlamlanı çağırmaktadır.
Antik Yunan kültürüne Mısır ya da Etiyopya kaynaklı olarak gegtiği varsayılan Sfenks, Yunan topraklarına ulaştığında belirgin bir dişil özellik edinir. Bu dişil özellik, salt Sfenks'in fiziksel özelliklerinden çıkarılabilir ama hikâyesinin cinsiyete bağlı niteliği sadece bundan kaynaklanmaz Bir aslanın vücudu ve kartalın kanatları ve yılan kuyruğu üstünde kadın göğsü ve kadın yüzü (baş) ile tariflenmesinin yanı sıra, Antik Yunan'da fahişe anlamı da kazanır adı; üstelik, genç erkekleri cinsel ilişki tehdidiyle huzursuz ettiğine inanılan kadın ya da dişi canavar" olarak kabul edilmeye başlar. Bunun kültür içindeki önemli kanıtlarından birini özellikle genç yaşta ölen erkeklerin mezar taşlarına konan Sfenks heykelleri üzerinden göstermek yerinde olacaktır.' Yine, Sfenks'in "bilmece şakıyan şarkıcı" ya da "ölümcül yaralanı lirsiz şarkılarıyla iltihaplandıran bir fahişe ya da bakire olarak" tarif edildiği söyleniyor. Sfenks'e atfedilen nitelikler ve onun sembolik değeri üzerinde durulurken, kültür içinde fallik ana haline geldiği ve bunun Magna Mater'e dönüştüğü, çok isimli bir tanrıça olduğu gözlemleri de yapılmıştır; cennetin kraliçesi, toprak (doğa) ana olduğu, hatta mitin kimi versiyonlannda Laios'un kızı, dolayıstyla Oidipus'un kardeşi olduğu belirtilmiștir. Bu mesele üzerine en aydınlatıcı çalışmalardan birine imza atmış olan Nikolova, Sfenks'in bedeninde bir araya gelen bütün hayvanların ve kadının, toprağın, havanın ve suyun ve giderek de evrenin özünün alegorisi olarak görüldüğünü bulgular. Sfenks'e ilişkin bu nitelikleri şimdi burada sıralamak önemli, çünkü Timaeus'dan devralınan khora ile Sfenks tarafından
Dost Kitapevi, Birinci Baskı 2016, Ankara / Sahnedışı: Tiyatronun Saklı Mahfazası ve Sahnenin Bilinçdışı·Kitabı okudu
Şimdi, en azından başlangıç noktasında birbirinden ayrılamaz olduğunu düşündüğüm için, birlikte yazarak Sfenks'ahnedışı diye adlandırdığım "uzam-zaman-oluş"un temel nitelikleri üzerinde durmak ve özelde ait olduğu oyun için, genelde tiyatro için nasıl olup da bir anlam, kurgu ve dil kaynağına dönüştüğüne bakmak gerekiyor. Sonunda, amaç, bu kaynağı, temelde bir yerde bir başka kaynak ve başlangıç fikriyle Platon'un Timaeus metnindeki khora ile birleştirerek okumaya çalışmak olacak ama önce, kabaca da olsa, Oidipus mitinin ve tragedyasının kuruluşuna ve neyin sahnedişında brakıldığına bakmak gerekecek. Homeros, Odysseia'da yeraltına inip de karşılaştıklarını anlatırken burada Epikasteadıyla anılan İokaste'den, Oidipus'un annesinden söz eder.
Oidipus'un anasını gördüm, güzel Epikaste'yi,
Bilmeden büyük bir suç işlemiş, evlenmişti oğluyla,
Oidipus öldürmüştü babasını ve koynuna girmişti anasının,
Tanrılar da açıklamıştı insanlara bunu ansızın.
Oidipus yönetti gene de Kadmasoğullarını güzel Thebai'de
Amansız tanrıların buyruklarıyla acılar çeke çeke.
Epikaste'yse engin kapılı Hades'e inmişti kaygılar içinde
Yüksek damından sarkıttığı kemende bağlayıp kendini
Bir sürü de belâ braktı arkada Oidipus'a,
Ne kadar belâ gelirse anasının öcünü alan perilerden, hepsini. ¹
Görüldüğü gibi, burada Laios'un, babanın adı geçmez, Oidipus'un tragedyanın sonunda niyetlendiği sürgün hiç gerçekleşmemiştir ve Sfenks'ten de söz edilmez. Biraz da buralardan hareketle olsa gerek, Sfenks'in mite sonradan eklendiğine ilişkin görüşler vardır. Ömeğin, Lowell Edmunds, Sfenks'in bir bakıma hızlandırıcı bir etmen olarak hikâyeye sonradan eklendiğini düşünür. Çünkü, hakkındaki kehaneti duyan Oidipus'un, gerçek anne babası sandığı Merope ve Polybos'tan kehanetten kaçar gibi kaçmasının ardından,
Dost Kitapevi, Birinci Baskı 2016, Ankara / Sahnedışı: Tiyatronun Saklı Mahfazası ve Sahnenin Bilinçdışı·Kitabı okudu