Yazar:
Ksenophon
Çevirmen:
Oğuz Yarlıgaş
Tahmini Okuma Süresi:
19 sa. 13 dk.
Sayfa Sayısı:
678
Basım Tarihi:
2014
İlk Yayın Tarihi:
1962
Yayınevi:
Kabalcı Yayınevi
Orijinal Adı:
Ἀνάβασις
ISBN:
9789759971755
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
13 diğer baskı · Tümünü Göster
Anabasis
774 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · Ekim 2015 · 272 s.
Anabasis
68 okunmaParola Yayınları · 2014 · 336 s.
Anabasis
60 okunmaAltınpost Yayınları · 9 Ekim 2012 · 278 s.
Anabasis - Onbinlerin Dönüşü
62 okunmaAlfa Yayıncılık · Haziran 2020 · 407 s.
Anabasis
43 okunmaKabalcı Yayınevi · 2014 · 678 s.
Anabasis
27 okunmaHürriyet Yayınları · 1974 · 271 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Orijinal adı Anabasis olan Onbinlerin Dönüşü, antik çağlardan günümüze kadar ulaşabilmiş en önemli eserler arasındadır. Olayların, medeniyetin beşiği olarak nitelendirilen Anadolu ve Mezopotamya’da yaşanması, topraklarımızın antik tarihi hakkındaki önemli bilgileri edinmemizi sağlamaktadır. O çağlardaki yer isimleri, hangi bölgede kimlerin yaşadığı, bu yaşayanların kültürleri, coğrafi özelliklerin etkileri gibi konular, bu bilgilerden bazılarıdır.
Genel itibariyle Onbinlerin Dönüşü, destandan ziyade bir geri dönüş yolculuğunun anlatılmasıdır. Dünya tarihinde Kunaksa Savaşı olarak anılan taht mücadelesini (hazırlık ve savaşın icrası şeklinde) kısa olarak izah eden Ksenophon, kitabın büyük bölümünü Hellenler’in geri dönüş yolculuğuna ayırmıştır. Bunun sebebine gelmeden önce bu savaşın içeriğine, sebep ve sonuçları ile, kısaca değinmekte fayda olacağını düşünüyorum: Pers Kralı Dara’nın ölümünden sonra yerine büyük oğlu Artakserkses tahta geçer geçmez, kışkırtma ve duyumlara uyarak, kardeşi Kyros’u, tahtta gözü var gerekçesi ile hapseder. Ancak annesinin buna çok üzülmesi üzerine hapisten çıkararak tekrar Batı Anadolu Satraplığı’na görevlendirir. Hapsedilmeyi gururuna yediremeyen Kyros, Sardeis’e (bugünkü Manisa-Salihli civarı) döner dönmez kardeşi Kral Artakserkses’i devirmek için ordu toplamaya başlar. Büyük çoğunluğunu Hellenler’in oluşturduğu orduyu kurar kurmaz sefere çıkar ve iki kardeşin orduları Kunaksa’da (bugünkü Irak sınırları içinde, Dicle nehri kıyısında) karşılaşarak savaşırlar. Çetin geçen çatışmalar sırasında Kyros öldürülür ve başsız kalan Onbinler ordusu kendi aralarından seçtikleri komutanların liderliğinde, geldikleri yoldan farklı bir rotayı takip ederek dönüş yoluna geçerler. Kitabın asıl ve detaylı içeriği, işte bu zorlu dönüşün hikayesidir.
Niçin savaştıklarını bilmeyen sırf komutanın şanlı adını duyduklarını için orduya katılan kimi askerlerin, başsız kalan ordunun evine dönmek için her türlü zorluğa göğüs geren bir ordunun serüveni. Nereye gittiklerini bile bilmeyen tam her şey bitti derken yeniden başlangıç yapan bir ordu...
Filme konu olacak müthiş bir anlatım ile adı geçen şehirlerin tanıdık olması bambaşka bir tat katıyor.
ANABASİS VE İNSANIN ACIMASIZLIĞI, VAHŞİLİĞİ İLE İLGİLİ BİR İNCELEME
Ksenophon’un M.Ö. 425’de doğduğu tahmin edilir. Sokrates’in öğrencisi olmuştur. Thukydides ve Heredotos gibi hayatı vatanından uzakta geçti. Sparta kralı Agesilaos’un yanında Büyük Firigya ve Kappadokia satrabı II.Kyros ile yakın arkadaşlık kurar. Anabasis’de de konu edildiği gibi II.Kyros’un ordusuna katılmış ve Hellen askerlerinin evlerine dönüşünde yardımcı olmuştur.
Perslerin Anadolu satrabı II.Kyros, Hellen komutanlarla arkadaş idi. Peloponnes Savaşları (İÖ 431-404), ardından kalan on bir bin paralı askeri Sardeis’te toplar.
Ksenophon’un da orduya dâhil olduğu ordu Kelainai’de toplanır. Burası Eğirdir Gölü kıyısında bir korudur. Perslerin satraplıklarının zenginliğini görebileceğimiz Paradeisos /Firdevs olarak da bilinen büyük bahçelerdir. Kur-an’da da bahsi geçen “cennetteki Firdevs bahçeleri” deyimi de buradan alınmış olmalı. Zira bu bahçelerden önce “Firedevs” adında bir bahçeden söz eden yazılı metin bu güne kadar bulunamamıştır.
Klearkhos hariç seferin Büyük Kral’a karşı olduğunu kimse bilmiyordu ve bu durum Kilikia’ya varılıncaya kadar fark edilmedi. II.Kyros ve Klearkhos durumu birliklere açıkladı. Bu arada Artakserkses’in sadık adamı Tissaphernes, tüm bu hazırlıkları ve darbe girişimini krala bildirmişti.
Ordu da isyan baş gösterse de Kyros adamlarına çift maaş teklif edince Büyük Kral’a doğru yürümekte birleştiler. Kyros Euphrates / Fırat’ı geçerken su seviyesi bel hizasında kalır. Bu durum ordu içinde seferin doğru bir iş olduğu tanrı tarafından da göstergesi olarak algılanır. Zira normalde Fırat gemilerle geçilirdi.
Kyros’un ordusu Kunaksa mevkiine geldiğinde (İÖ 401), Artakserkses’de savaşın olacağı yere intikal etmişti.
Ksenophon kralın ordusunu bir milyon iki yüz bin kişi olarak verir. Tabi bu sayı abartılıdır. Dört yüz bin kişi olduğu da
İlk kez 1974 yılında Türkçeye çevrilen bu eser, seçkin bir ailenin çocuğu olan Ksenephon tarafından yazılmıştır. Ksenefon’un “On Binler” olarak adlandırdığı ordu Yunanlılar olmakla birlikte eserde Küçük Asya ülkelerinden söz etmektedir. Ksenefon, Herodot’tan çok etkilenmiş bir yazar olarak gezip gördüğü yerleri anlatmaktadır.
Eserde ayrıca yazarın içinde bulunduğu Pers savaşları anlatılmıştır. Savaştan dönerken yaşadıkları her şeyi anlatan Ksenefon, Anabasis dışında da eserler yazmıştır.
Bu eserde en çok söz edilen ve benim de dikkatimi çeken durum ise bağırsak falı bakılması ve ordunun sürekli yiyecek sıkıntısı çekmesi oldu. Bağırsak falına, tanrılara verilen kurbanların bağırsağından geleceğe dair işaretler aldıklarına inanarak bakıyorlar. Ayrıca Anzer balı yedikten sonra zehirlendiklerini düşünüyorlar. Çünkü ordu tamamen uyuyor bir gün boyunca. :)
Sokrates’in öğrencisi olan Ksenefon’un M.Ö. 355 yılı gibi öldüğü düşünülür. Döneme ilgisi olanlar için önemli bir kaynak eserdir. Dili kolaylıkla anlaşılır durumdadır. Ayrıca eserin en sonunda harita bulunmaktadır. İyi okumalar…
10/10
2018 21. kitabı
Anadolu coğrafyası hakkında engin bilgiler sunan bu kitapta, liderini kaybettikten sonra boşluğa düşen paralı askerlerin yolcuğunu çok güzel anlatmış, kitapta yazar kendinden hep üçüncü kişi olarak bahsetmektedir. Bu kitabin İskender'e ilham olduğu da söylenmektedir.
Anabasis, Sokrates'in de öğrencisi olan tarihçi ve filozof Ksenophon'un eseridir. Anabasis eserinde, Pers tahtının varisi olan Kyros'a yardım etmek için yola çıkan Hellenlerin, Kyros'un ölümüyle vatanlarına geri dönüşü anlatılmaktadır. Bu eserde, düzen ve disiplin, emre itaat etme, komutanların ve liderlerin dürüst ve cesur olmaları, birlik olma, alınan kararlarda herkesin fikrinin alınması gibi konular eserin temelini oluşturmaktadır.
Kendi başlarına kalan ve vatanlarına geri dönüş konusunda tecrübesiz olan Hellen birliklerinin, bir yıldan uzun süren yolculukları ve bu yolculuk boyunca yaşadıkları olayların yer aldığı bu eser; ayrıca farklı halkların değişik kültürel, sosyal ve ekonomik yaşantısına da yer verdiğinden okunması gereken bir eser olarak değerlendirilmelidir...
Pers prensi kyros'un iktidarı ele geçirmek için Yunanlı askerlerle ağabeyi Artakserkes'e karşı açtığı sefer, savaş ve yurda dönüş mücadelesi. Antik çağ Anadolu Mezopotamya Karadeniz'in kültür, yaşayış ve savaş tekniklerini tanımak için güzel bir kaynak.
Kitabın son sayfasında bende onlarla birlikte eve dönmüş gibi rahatladım. :)
Yazarın kendisinden üçüncü tekil şahıs olarak bahsettiği bir savaş güncesi bu, aynı zamanda da bir seyahatname. Abisine karşı ayaklanan Kyros'un topladığı orduya gözlemci olarak katılan Ksenophon'un savaş dönüşü komutanlık yapmak zorunda kalışını, topraklarından geçmek zorunda kaldıkları halklar ile yaşadıkları savaşları, anlaşmaları, doğa koşullarını, askerî ve sivil ilişkileri anlatan muhteşem bir kitap. Çok sevdim. Odysseus'un Ithaka'ya dönüşü ile Yüzüklerin Efendisi'nde Hüküm Dağı'na olan yolculuğu anımsattı bana. Savaş sanatına, mitolojiye, askerî tarihe ilgi duyan herkesin okumasını tavsiye ederim. =)
Anabasis (Onbinlerin Dönüşü), MÖ 401'de, Yunanlılar tarafından da saygı gören Perslerin taht varisi Kyros'un kardeşi Artakserkses II ile giriştiği taht kavgasıyla başlıyor. Kyros, bu savaşta yanında Yunanlıların da olmasını istiyor. Yunanlılar da bunu kabul ediyor. Elbette sadece Kyros'a duydukları saygıdan değil, ganimet ve çeşitli ödüller de işin içine giriyor. Fakat Irak taraflarında savaş (Kunaksa Savaşı) sonuçlanıyor ve Kyros öldürülüyor. Aralarında Ksenophon'un da bulunduğu 13 bin Yunanlının asıl zorlu sınavı da burada başlıyor: Dönüş yolculuğu. Bütün Anadolu; Trabzon, Sinop, Kocaeli, Gümüşhane, Ermeni yerleşimleri de rota. Tedirgin bir ordu, yer yer çaresizlikle, açlıkla, bazen de açgözlülükle başa çıkmaya çalışıyor bu yolculukta. "Barbar" olarak nitelendirilen toplulukların da saldırılarına uğramaları cabası.
Yukarıda bahsettiklerim, kitabın temel konusu aslında. Peki Anabasis neden yazıldıktan 2400 sene sonra bile okunan bir kitap? Çünkü ilk tarih yazıcılığı örneklerinden. Sağlıklı mı peki bu tarih yazıcılığı? Pek sayılmaz, bunun nedeni de kitabımızın yazarı Ksenophon'un da sefere katılmış, yani olayların tamamen içinde yer almış olması. Yer yer kitapta Ksenophon'un bazı konularda kendi haklılığını öne çıkarmak istediği göze çarpıyor.
Ksenophon'un yazdığı bu kitap, bir nevi anı defteri aslında. Ama önemi, ilklerden olması. Aynı zamanda antik çağ Anadolu ve Mezopotamya'sını tanımak için de güzel ve ender bir kaynak.
Puan vermedi·272 syf.·
2022 24. kitabı
Çok güzel mini dizi olur bu eserden diye düşünmeden edemedim. Şöyle tadı damağımızda kalır o derece. Anadolu topraklarında kimlerin kimlerin yaşadığından tutun, dönemin inançları, seferin zorlukları, komutansız kalan ve geri dönüş yolunu bilmeyen bir ordunun, geçtiği her yerde savaştan izler bırakarak ve yöre halkını yağmalayarak yollarına devam etmesini Ksenophon'dan dinliyoruz. Ordunun yanında kahin taşıması, kurban kesmesi ve kehanetle yollarına devam etmeleri peki? Her yönden mistik, çok heyecan verici ve zorlu, tam bir yol hikayesi. Çok sevdim. Öyle hızla okudum ki on binlerle bende yuvama dönmüş kadar oldum, ohh be.
"Gidiş ve dönüşte katedilen bütün mesafe iki yüz on beş günde bin yüz elli fersah ya da otuz dört bin iki yüz elli beş stadiondu. Gidiş ve dönüş bir yıl üç ay sürdü."
Yazar Hakkında
KsenophonYazar · 15 kitap
Ksenofon (Yunanca: Ξενοφῶν, y. MÖ 431 - y. MÖ 354), Sokrates'in öğrencisi olan Yunan filozof, yazar, tarihçi ve askerdir.
Uzun yıllar Anadolu'yu işgal eden Pers ordularında bulunmuş, çoğunlukla İranlıların askerî eğitim ve öğretim düzenleriyle ilgili görüşlerini yazmıştır. Bunlarla birlikte Pers ordularının tüm sefer kayıtlarını tutmuştur. Onun tarih yazımında hemşehrisi Thukydides'ten etkilendiği söylenebilir.[5]
Anabasis adlı eseri ilk aşamalarda alan rehberi olarak Büyük İskender tarafından İran seferlerinde en önemli kaynak olarak kullanılmıştır.
