Yazar:
Refik Halid Karay
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kitabımızın baş kahramanı Kenan bir gün evinin anahtarını kaybeder. Gururlu bir yapıya sahip olan Kenan anahtarını kaybettiğini kimseye söyleyemediği için habersizce karısı Perihan’ın anahtarını alarak anahtarı çoğaltmaya gider.Anahtarın yenisini yaptırdıktan sonra gelip evlerinin kapısında dener, ancak yeni yaptırdığı anahtarın kapıyı açmadığını görerek irkilir. “Acaba bu anahtar neden evin kapısını açmıyor? Yoksa bu başka bir erkeğin evinin anahtarı mı?” diye evhamlanmaya ve karısından şüphe duymaya başlar. Bundan sonra çevresindeki tüm erkeklerden şüphe duymaya ve bu anahtar bu erkeklerden birisinin mi diye kuruntu yapmaya ve kendini yiyip bitirmeye başlar. Eşinin sadakatinden şüphelenir.Saplantılarının esiri olur.Cumhuriyet sonrası İstanbul’unda; dış görünüş, yaşam biçimi olarak Batılı görünen ancak ahlaki değerler anlamında Doğulu olan Türk toplumunun yaşadığı ikilemler başarılı bir şekilde yansıtılmış.
ARAFTA KALMIŞ BİR CEMİYETİN PANORAMASI...·272 syf.·Refik Halid Karay, bu romanında, Cumhuriyet devri İstanbul'u, makam mevki sahibi memurların, sanatkârların, yüksek sosyete müptelalarının aile ve içtimâi hayatları anlatılıyor. Romana Cumhuriyet sonrası içtimâi durumun ortaya çıkardığı mevki sahibi bir memurun çok şiddetli sinir krizi geçirmesine sebep olan vak'anın nasıl ortaya çıktığı anlatılarak başlanmış. Sonra roman kahramanlarının mâzileri, ruhî durumları, birbiriyle o güne kadar olan münasebetleri, yaşadıkları hayat tarzı, tahlil, teşhis ve tesbit edilmiş.
Roman kahramanı Kenan Bey, evinin anahtarını kaybettiğinden, hanımının çantasından gizlice bir anahtar alır ve aynısını yaptırır. Fakat bu anahtar evinin kapısını açmaz. Bunun üzerine karısının, kendi evinden başak, kendi evinden başka bir kapıyı açıp içeri girdiği düşüncesine kapılır ve Cumhuriyet sonrası İstanbul'una âit hayat sahneleri ve muhtelif tipler bu şübhe ve vehim etrafında tanıtılmış. Eser Cumhuriyet sonrası İstanbul'unda dış görünüşü Garplı olmasına rağmen, zihnî yapısı ve düşünce tarzı ile henüz Müslüman-Türk gelenek ve göreneğinden kopamamış insanlardan teşekkül eden bu zümrenin, bu düaliteden peyda olan dramını ortaya koymuş. Kenan Bey'in sinir krizlerinin sebebi Cemiyetin içinde bulunduğu, içtimâi yapısındaki dualizmdir...
Bu dualist yaklaşım hâlâ cemiyetimizde bir vakıadır ve müellif tâ o zamanlar bu hastalığımızı teşhis ve tesbit etmiş... Yazarın Türkçesi ve üslûbu güzel, roman akıcı ve merak uyandırıcı, okunabilir... 
Vakur ÇaysevenRoman-Edebiyat
7/10
Beğendi
·2025 24. kitabı
Refik Halid Karay, bu romanında, Cumhuriyet devri İstanbul'u, makam mevki sahibi memurların, sanatkârların, yüksek sosyete müptelalarının aile ve içtimâi hayatları anlatılıyor. Romana Cumhuriyet sonrası içtimâi durumun ortaya çıkardığı mevki sahibi bir memurun çok şiddetli sinir krizi geçirmesine sebep olan vak'anın nasıl ortaya çıktığı anlatılarak başlanmış. Sonra roman kahramanlarının mâzileri, ruhî durumları, birbiriyle o güne kadar olan münasebetleri, yaşadıkları hayat tarzı, tahlil, teşhis ve tesbit edilmiş.
Roman kahramanı Kenan Bey, evinin anahtarını kaybettiğinden, hanımının çantasından gizlice bir anahtar alır ve aynısını yaptırır. Fakat bu anahtar evinin kapısını açmaz. Bunun üzerine karısının, kendi evinden başak, kendi evinden başka bir kapıyı açıp içeri girdiği düşüncesine kapılır ve Cumhuriyet sonrası İstanbul'una âit hayat sahneleri ve muhtelif tipler bu şübhe ve vehim etrafında tanıtılmış. Eser Cumhuriyet sonrası İstanbul'unda dış görünüşü Garplı olmasına rağmen, zihnî yapısı ve düşünce tarzı ile henüz Müslüman-Türk gelenek ve göreneğinden kopamamış insanlardan teşekkül eden bu zümrenin, bu düaliteden peyda olan dramını ortaya koymuş. Kenan Bey'in sinir krizlerinin sebebi Cemiyetin içinde bulunduğu, içtimâi yapısındaki dualizmdir...
Bu dualist yaklaşım hâlâ cemiyetimizde bir vakıadır ve müellif tâ o zamanlar bu hastalığımızı teşhis ve tesbit etmiş... Yazarın Türkçesi ve üslûbu güzel, roman akıcı ve merak uyandırıcı, okunabilir... Vakur Çayseven
Evliliği ayakta tutan güven midir? Kenan ve Perihan aşkın şüphe kuyusuna düşmüş ama bir türlü çıkamayan iki kişi. Çok basit bir nesne olan anahtar üzerinden evli çiftimizin birbirine ne kadar da güvensiz olduğunu görüyoruz. Kitapta aslında kaybolan sadece bir anahtar değil. Kenan ve Perihan'ın birbirine karşı olan güveni. Şüpheyle geçen her gün onların birbirine olan güvenini azaltıyor ve birbirinde uzaklaştırmaya yetiyor. Kitabın sonunda anahtarın açtığı bir kapı var ki okuyucuyu, bizleri şaşırtmaya yeterken bazı vesveselerin çok ta anlamsız olduğunu hatırlatıyor.
5/10
2018 97. kitabı
Kitabın dili yazıldığı dönem gereği Arapça ve Farsça kelimeler içerebiliyor ama sadeleştirilmiş basımlarda sorun olmuyor. Konusu, bir anahtarın yanlış anlaşılmalar nedeniyle aile arasında çıkardığı karmaşa ve huzursuzluk. Yazarın dilini görme, yazarı tanıma açısından okunabilir. Benim için okuması biraz sıkıcıydı.
Bu kitap hakkında yazacaklarım belki yazmak istediğim şeylerin içeriğine yenik düştüğümüzün görüntüsüdür.
Nedense bu kitabı okurken son yılların ülkemizde en çok okunan yazarı Stefan Zweig aklıma geldi. Psikanalitik yolculuk ve nevi şahsına münhasır üslubuyla büyük yazar elbette Zweig ama Türkçemizde Refik Halid gibi kaleler de var arkadaş. Hem de bu toprakların kokusunu her satırında duyabileceğiniz bir bir kale...
Bizim gençler Zweig'dan küçük hacimli kitap okuyup paylaşımlar yapma sevdasından ziyade Refik Halid okusun azizim diye bir sosyal mesajı buraya bırakıyorum affınızla.
Vesveseli misiniz? Takıntılarınız var mı? Peki kendinizi hiç sorguladınız mı?
Kitapta güvensizlik, şüphecilik ve kuruntu sonucu bir adamın başına gelen tuhaf ve bir o kadar da komik olaylar anlatılıyor.
Evinizin anahtarını kaybetseniz ve aklınıza ilk geleni yapıp eşinizin çantasında bulduğunuz anahtarı çoğalttırsanız ancak sonrasında anahtarın evinize ait olmadığını farkettiğinizde ne düşünürsünüz? Aklınıza eşinizin sizi aldattığı gelir ve onu takibe alır mısınız? Evhamlar hayatınızı mahveder mi? Psikolojik bir rahatsızlık üzerine inşa edilmiş sürükleyici bir kurgu.
Sonunda iyilerin kazanmadığı bir son daha vurucu olurdu. Henüz okumadıysanız listenize eklemelisiniz.
Kenan buyuk bir bankada mudurdur gecimleri yerindedir. Kenan bir rastlanti eseri karisinin cantasina buldugu anahtarla bilincaltindaki korkulari gun yuzune cikar.Kendisinin aldatildigini, ust tabakadakaki salon arkadaslarinin ve perihanin eski kocasi dahil herkesten suphelenir. Bu suphe oyle bir derceye varir ki artik hastaneye dusurur. Kitap kari koca her iki taraftan da bakis acisiyla gozlemlerle cok canli cok akici anlatilmis. Alinacak cok dersler olduguna inaniyorum. Guzel bir kitapti.
Bence güven her ilişkinin temelidir.Roman güven üzerine kurulu daha doğrusu güvensizlik üzerine kuruludur.
Yazarın sürgünden döndükten sonra yazdığı kitaplardandır. İstanbul’un İçyüzü romanı sürgün öncesi yazdığı tek romandır.Anahtar sürgün sonrası yazdığı eserlerinde genel olarak kullandığı macera havasını taşır.Bundaki en büyük sebep yazarın sürgün sonrası politikadan uzak bir yaşam sürmek istemesidir.Yazarın sürgün öncesi yazdığı roman ve hikâyelerde gözleme dayalı yurt gerçekçiliği bulunur.Sürgün sonrasında genelde kurguya dayalı macera içerikli,olayların ağırlıkta olduğu bir anlatım üslubu vardır.
1940’ ların başındaki İstanbul’un Taksim,Şişli,Bomonti,Beyoğlu hayatının adeta fotoğrafını çeken Anahtar romanı,yanlış anlaşılma,şüphe,yeni hayat konularını kâh macera kâh mizahla anlatır.
Kenan varlıklı bir banka müdürüdür.Eşini gördüğü an ona tutulan,hayli yakışıklı Kenan evinin anahtarını kaybeder.Eşi Perihan’ın anahtarını ondan habersiz alarak anahtarın kopyasını yaptırır.Fakat yeni anahtar evlerinin kapısını açmaz,eşinin çantasından aldığı anahtarı dener ve o da kapıyı açmaz.Yazımın başında bahsettiğim yazarın sürgün sonrasında yazdığı eserlerinde yer alan özellikle olaylar ve kurmaca hadiselerin yaşanması ve macera özellikleri bu noktadan sonra başlar.Kenan eşi Perihan’a yeni anahtarın nereye ait olduğunu soramaz.Soramadıkça da şüphe duymaya başlar.Eşinin çantasından aldığı anahtar hangi evin anahtarıdır?Kenan eşinden şüphe duyar. Etraflarındaki herkesle karısının bir ilişkisinin olabileceğini düşünür.Büyük bir takibe girişir. Bu şüphe onu yer bitirir, yataklara düşürür.Kitabın ilginç yanlarından biri eşinin de bir süre sonra Kenan‘dan şüphe duymasıdır.Kenan’ın eşine duyduğu şüphe boyunca dönemin insan ve sosyal yapısını okuruz.
Kenan’ın anahtarının evin
Yazar Hakkında
Refik Halid KarayYazar · 67 kitap
Bolu Mudurnu'dan İstanbul'a göçen Karakayış ailesinden Maliye Başveznedarı Mehmed Halid Bey'in oğlu olarak 15 Mart 1888’de İstanbul’da doğdu. Galatasaray Sultanisi'nde ve Hukuk Mektebi'nde okudu. Maliye Nezareti'nde (Hazine ve Maliye Bakanlığı) memur olarak çalıştı.
II. Meşrutiyet'in ilanından sonra gazetecilik ile uğraşmaya başladı. 1909 yılında girdiği Tercüman-ı Hakikat gazetesinde mütercimlik ve muhabirlik yaptı.
Fecriâtî topluluğuna katıldı ve "Kirpi" imzasıyla mizah dergisi Kalem'e yazılar yazmaya başladı.
Yazıları yüzünden 1913'te önce Sinop'a sürüldü. Daha sonra Çorum, Ankara, ve Bilecik'e gönderildi. İstanbul'a dönünce bir süre Robert Kolej'de Türkçe öğretmenliği yaptı. Posta-Telgraf Umum Müdürlüğü'ne atandı. Bu sırada Hürriyet ve İtilaf Fırkası'na üye oldu, Aydede adlı siyasi mizah dergisini çıkarmaya başladı.
İstiklal Savaşı aleyhine yazdığı yazılardan ötürü vatan hainliğiyle suçlandı, Yüzellilikler listesine alındı. Uzun süre yurt dışında, Beyrut ve Halep'te sürgün yaşadı. Mustafa Kemal Atatürk'e yazdığı şiir ve mektuplarla, Yüzellilikler listesindekilerin affedilmesinde önemli rol oynadı. 16 senelik sürgün hayatının ardından 1938 yılının Temmuz ayında yurda döndü. 1948 yılında, Aydede dergisini tekrar yayımlamaya başladı.
18 Temmuz 1965’te İstanbul’da vefat eden Karay, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Türk Edebiyatındaki Yeri
Refik Halid, Türk edebiyatında ilk defa Anadolu'yu tanıtan eserleri ile ismini duyurmuş, yergi ve mizah türündeki yazıları ile de üne kavuşmuştur. Gözleme dayanan eserlerinde, tasvirler, portreler ve benzetmeler kullanarak sade, akıcı dili ve güçlü tekniği ile 20. yüzyıl romancıları arasında seçkin bir yere sahip olmuştur. İstanbul'u bütün renk ve çizgileriyle yansıtarak Türkçeyi ustalıkla kullanan Refik Halid, Türk edebiyatına birçok eser kazandırmıştır.
Seyit Kemal Karaalioğlu onu şöyle tarif eder: Refik Halit Karay; «Yeni Lisan» akımının tutunmasında önemli payı bulunan, konuşma dilini yazılarında büyük bir ustalıkla uygulayan bir yazardır. Hikâyeleriyle romanlarında renkli bir görgü ve gözlem zenginliği göze çarpar. Romanlarında, çoğunlukla aile üstünde durur. Hiçbir belli teze bağlanmaksızın, sağlam bir teknikle, başarılı çevre tasvirleri içerisinde nefis bir üslupla olayları anlatır. Ağır fikre, derin çözümlemelere, tezli saplantılara girmeden, «ak realizm» diyebileceğimiz bir görüşle yazardır.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Refik_Hali...
