Babam Aşkale'ye Gitmedi
Zaven BiberyanYazar:
Zaven Biberyan
Çevirmen:
Sirvart Malhasyan
Tahmini Okuma Süresi:
11 sa. 47 dk.
Sayfa Sayısı:
416
Basım Tarihi:
2013
İlk Yayın Tarihi:
Eylül 1984
Yayınevi:
Aras Yayıncılık
Orijinal Adı:
Ermenice: [Mırçünneru Verçaluysı]
ISBN:
9789757265160
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Ermeni edebiyatının önemli temsilcisi Zaven Biberyan, varlık vergisinden dolayı büyük acılar yaşayan kendi ailesinin hikayesinden hareketle yazmış “Babam Aşkale’ye Gitmedi”yi. Etkileyici kalemi ile eseri sıradan bir öz yaşam öyküsünden, başarılı bir toplumsal romana dönüştürmeyi başarmış.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Nafia askerliği yapan Baret’in 3.5 yıl sonra evine dönmesi ile başlıyor hikaye. Varlıklı bir ailenin okumuş oğlu olan Baret, yokluk ve eziyet içinde geçen askerliğinin -adı askerlik, aslında Ermenilere silah vermeme amacıyla uydurulmuş taş işçiliği- iç dünyasında yarattığı sarsıntıyı ailesinin sıcak sevgisi ile atlatma ümidindeyken, dağılmak üzere olan bir aile bulur karşısında. O çocukluğundaki varlıklı, saygıdeğer, sevgi dolu aile gitmiş, yerine yoksulluk ve pislik içinde, birbirinden nefret eden, öfke dolu bir aile gelmiştir. Baret askerdeyken çıkan Varlık vergisi kanuna riayet eden baba Diran, bir çok Ermeni arkadaşı gibi mallarını saklamak ve Aşkale’ye gitmek yerine kuzu kuzu ödemiştir vergiyi. Para gidince aşk da, sevgi de bitmiştir. Attan inip eşeğe binmiş olma psikolojisi anne Arus ile kızkardeşi Hilda’nın canavarlaşmasına yol açarken babası boş vermişliğe saplanmış, hayattan ümidini kesmiştir.
4 alt bölümde paylaşır Baret’in hikayesini Biberyan. Ailenin başına gelen felaketleri takiben Baret’in huzuru Büyükada’daki amcasında aramasını, çalışmaya çabalamasını ve yıllar sonra evine geri dönüşünü ayrı bölümlerde anlatır. Görünürde Baret’in yaşadığı olayları aktarıyordur bize, ancak büyük bir profesyonellikle, farkettirmeden okuyucusunu kahramanının iç dünyasına sokar. Biz de Baret ile birlikte düşünüp onun gibi hissetmeye başlarız; ona kızarız, eleştiririz, aptallığına burun kıvırırız, acırız, üzülürüz, saçmalıklarına sinirleniriz ve onun bir
Yasal posta bürünmüş zulüm: Varlık VergisiRoman
Türkiye her ne kadar İkinci Dünya Savaşı'nın dışında kalmayı başarmış olsa da siyasal alanda olduğu gibi ekonomik alanda da sorunlarla karşılaşmış, bu sorunları çözüme kavuşturmak içinse (gerçekte veya görünürde) 1942'de yakın tarihimizin trajik olaylarından biri olan Varlık Vergisi uygulamasını devreye koymuştur. Bu kapsamda kurulan servet tespit komisyonlarının listelerine göre vergilerin %87'si gayrımüslim, %7'si müslim mükelleflere yüklenmiştir. Bu kanuna göre vergi ödeme zamanı geldiği halde vergilerini ödemeyenlerin mallarının haczedilerek icra yoluyla satılması, buna rağmen borcunu ödemeyenlerin ise bedeni hizmetlerde çalışması öngörülüyordu. Vergisini ödemeyenlerin gittiği zorunlu çalışma yeri kitaba da adını veren, Erzurum yakınlarında bir kasaba olan Aşkale'ydi.
Romanımızın kahramanı Aret, gayrımüslim vatandaşların yerine getirdiği Nafia askerliği görevinden sonra evine döner. Aradan üç buçuk yıl geçmesine rağmen hiçbir şey bıraktığı gibi değildir. Ailesi fakirleşmiş, babası saygınlığını yitirmiştir. Çünkü Varlık ödenememiş, babası çalışma kampına-Aşkale'ye- gitmemiş, gidememiştir. Annesi ve ablası kötüye giden durumlarının sorumlusu olarak babasını görmektedir. Bu atmosfer etrafında başlayan romanda bir ailenin adım adım yok oluşu gözler önüne serilmektedir.
Ermeni edebiyatının baş yapıtı olarak gösterilen bu roman Karıncaların Günbatımı adıyla yayınlanmış, yakın tarihin trajik olaylarından birinin bir aile ekseninde ele alındığı, bence çarpıcı bir roman olmuştur.
Puan vermedi·416 syf.··
Beğendi
·2021 202. kitabı
·14 günde okudu
·Okunma: 21 Eylül 2021 21:37
1970 yılında Jamanak gazetesinde tefrika edilen kitap, 1984 yılında Karıncaların Günbatımı adıyla yayımlanıyor.
Piyasada aynı kitap, Babam Aşkale’ye Gitmedi adıyla da bulunuyor.
Benim okuduğum Babam Aşkale’ye Gitmedi’nin ilk ve eksik çeviri olduğu söyleniyor.Gerçekten eksik mi bilmiyorum.
Kadıköylü Tarhanyan ailesi Varlık Vergisi mağduru.Baba Diran tüm mal varlığını kaybetmeyi göze alıp, Varlık Vergisi’ni öder ve Aşkale’ye gitmez.Oğlu Baret ise Yirmi Kura Nafia hizmeti kapsamında askere alınır ve yaklaşık dört yıl askerlik yapar.
Hikâye Baret’in eve dönmesi ile başlar.Tarhanyan Varlık Vergisi ile yoksullaşmış, aile bireyleri birbirine yabancılaşmıştır.
Amca Dırtad, herkesten uzakta yaşamayı tercih ederken, dayı Suren yeni zenginlerdendir.
Baret askerlik sonrası hiçbir yere ait hissetmez kendini.Herkesten ama en çok kendinden kaçar.
Bir dönem Türkiye gerçeklerini gözler önüne seren kitap, azınlık olmanın sıkıntılarını ise zamandan bağımsız dile getiriyor.
Çok çok beğendim Babam Aşkale’ye Gitmedi’yi.
Varlık vergisini ödeyemeyen azınlıklar Erzurum'daki Aşkale Çalışma kampına gönderiliyordu,ancak Tarhanyan ailesinin babası Aşkale'ye gitmedi. Bunun yerine elinde avucunda ne varsa bu vergiyi ödemek için harcadı, artık hiçbir birikimi kalmamıştı. Bu yokluğun, fakirliğin içerisinde ailenin, aile bireylerinin nasıl etkilendiğini, maddiyatın aile bireyleri arasındaki saygıyı nasıl yitirmeye sebep olduğunu okuyoruz. Konu İkinci Dünya Savaşının o buhranlı Türkiyesi olunca haliyle romandaki karamsarlığı da hissediyorsunuz. Uzun süre okunup hemen bitirilebilecek bir kitap değildi, ara ara okunup sindirilebilecek bir kitaptı bana göre. Zira anlatılan konular o kadar derin, anlatım o kadar karamsar ve kasvetli ki ister istemez kitabın içine giriyor ve o kasvetli havayı soluyorsunuz. Zaven Biberyan Çağdaş Ermeni edebiyatın çok önemli isimlerinden biri ve onun muhteşem ruh tahlillerini, hayat felsefesini okumak çok farklıydı. Kitabın Aras Yayınlarında yeni basılan hali "Karıncaların Günbatımı" ismiyle çıktı. Her iki ismin de kitabı tamamladığını ve yansıttığını göreceksiniz okuyunca.
Puan vermedi·416 syf.·
2024 810. kitabı
Yazar Zaven Biberyan , kitabın ana karakteri Baret üzerinden 1940' lı ve 1950' li yılların Türkiye' sinde değişen toplumsal koşulları, insanların hayata uyum sağlama çabalarını, Türkiye Ermenileri gözünden anlatıyor.
"Belki sorun tam da buradaydı,hadı birlikte bakalım yıllarda neler olmuş..
Biberyan'ın romanı, 12 Kasım 1942 tarihinde TBMM'de hükümetin bütçe açığını kapatmak için Varlık Vergisi Yasası'nı çıkarmasıyla Türkiye'de yaşayan gayrimüslimlerin yaşamlarındaki acılar, baskılar, ayrılmış ve dağıtılmış ailelerin yaşam dramını aktarmakta
"Kitap 1940''li yılların başında gayrimüslim vatandaşların zorunlu olarak tabi tutulduğu Nafia askerliginden 3.5 yıl sonra dönen Baret ve ailesinin hikayesini anlatmaktadır. Askere giderken varlıklı bir aileye sahip olan Baret, dönüşünde ise bambaşka bir aile bulur. 1943 yılında uygulanan varlık vergisi ile Ermeni ailenin tüm birikimleri alınmış ve saygın babası işsiz ve beş parasız kalmıştır
. O dönem varlık vergisini ödemeyen kişiler Aşkale'ye çalışma kampına gönderildiği için kitabın isminde Aşkale geçmektedir. Babası Aşkale'ye gitmediği için fakirleşen aile de baba tüm varlığını koruyamadığı için suçlanırken Baret ise 3.5 yıl sonra geldiği Istanbul'a ve bulduğu bu çok yeni ve farklı ortama uyum sağlamaya çalışır..
Yazarın anlatımı, cümleleri o kadar güçlü ki, okurken romanın geçtiği yerleri sanki görüyor yaşananların sanki içinde hissediyorsunuz kendinizi. Zaven Biberyan'ın bu başyapıtını"okuduk
Ermeni edebiyatının en önemli güçlü kalemiyle tanışdık Zaven Biberyan
Hüzünlü zorlu bir süreçi geride bıraktık
O halde #Buyurun #OKUYUN 
Babam Aşkale'ye Gitmedi
Zaven Biberyan , kitabın ana karakteri Baret üzerinden 1940' lı ve 1950' li yılların Türkiye' sinde değişen toplumsal koşulları, insanların hayata uyum sağlama çabalarını, Türkiye Ermenileri gözünden anlatıyor.
"Belki sorun tam da buradaydı,hadı birlikte bakalım yıllarda neler olmuş..
Biberyan'ın romanı, 12 Kasım 1942 tarihinde TBMM'de hükümetin bütçe açığını kapatmak için Varlık Vergisi Yasası'nı çıkarmasıyla Türkiye'de yaşayan gayrimüslimlerin yaşamlarındaki acılar, baskılar, ayrılmış ve dağıtılmış ailelerin yaşam dramını aktarmakta
"Kitap 1940''li yılların başında gayrimüslim vatandaşların zorunlu olarak tabi tutulduğu Nafia askerliginden 3.5 yıl sonra dönen Baret ve ailesinin hikayesini anlatmaktadır. Askere giderken varlıklı bir aileye sahip olan Baret, dönüşünde ise bambaşka bir aile bulur. 1943 yılında uygulanan varlık vergisi ile Ermeni ailenin tüm birikimleri alınmış ve saygın babası işsiz ve beş parasız kalmıştır
. O dönem varlık vergisini ödemeyen kişiler Aşkale'ye çalışma kampına gönderildiği için kitabın isminde Aşkale geçmektedir. Babası Aşkale'ye gitmediği için fakirleşen aile de baba tüm varlığını koruyamadığı için suçlanırken Baret ise 3.5 yıl sonra geldiği Istanbul'a ve bulduğu bu çok yeni ve farklı ortama uyum sağlamaya çalışır..
Yazarın anlatımı, cümleleri o kadar güçlü ki, okurken romanın geçtiği yerleri sanki görüyor yaşananların sanki içinde hissediyorsunuz kendinizi. Zaven Biberyan'ın bu başyapıtını"okuduk
Ermeni edebiyatının en önemli güçlü kalemiyle tanışdık Zaven Biberyan
Hüzünlü zorlu bir süreçi geride bıraktık
O halde #Buyurun #OKUYUN Babam Aşkale'ye GitmediVarlık Vergisi ve AşkaleTarih
İlk baskı ismi ile "Babam Aşkale'ye gitmedi" daha sonra basılan ismi ile "Karıncaların Günbatımı" Zaven Biberyan'ın ne derece büyük bir yazar olduğunu okuyucuya gösteren bir roman. Ne yazık ki bu büyük yazarın değeri yasarken bilinmemiş.
Kitap 1940''li yılların başında gayrimüslim vatandaşların zorunlu olarak tabi tutulduğu Nafia askerliginden 3.5 yıl sonra dönen Baret ve ailesinin hikayesini anlatmaktadır. Askere giderken varlıklı bir aileye sahip olan Baret, dönüşünde ise bambaşka bir aile bulur. 1943 yılında uygulanan varlık vergisi ile Ermeni ailenin tüm birikimleri alınmış ve saygın babası işsiz ve beş parasız kalmıştır. O dönem varlık vergisini ödemeyen kişiler Aşkale'ye çalışma kampına gönderildiği için kitabın isminde Aşkale geçmektedir. Babası Aşkale'ye gitmediği için fakirleşen aile de baba tüm varlığını koruyamadığı için suçlanırken Baret ise 3.5 yıl sonra geldiği Istanbul'a ve bulduğu bu çok yeni ve farklı ortama uyum sağlamaya çalışır.
Yazarın anlatımı, cümleleri o kadar güçlü ki, okurken romanın geçtiği yerleri sanki görüyor yaşananların sanki içinde hissediyorsunuz kendinizi.
Zaven Biberyan'ın bu başyapıtını kesinlikle tavsiye ediyorum.
Babam Aşkale'ye GitmediEdebiyat
Çok çok güzel bir roman, bana şunu düşündürttü; herkesin ezberlediği ne yazsa otomatikman beğenilen hatta daha okunmasa bile popüler olan yazarların yanında en az onlar kadar iyi yazan ama adı pek duyulmamış Biberyan gibi isimler geçip gidiyor.Degeri bilinmemiş bir isimdir Biberyan.Roman da ustaya yakışır nitelikte.
İstanbul'da bir ermeni aile. Varlık vergisi dönemi. Baba kalp hastası olduğu için Aşkale 'ye gitmemiş ama varını yoğunu kaybetmis.
Oğlan Nafia Askeri olarak gitmis ve üç buçuk yıl sonra dönmüş evine.
Artık ne ev bıraktığı ev, ne içindekiler bıraktığı ailesidir.
İşini uyduran zenginleşmiş,yapamayan ekmeğe muhtaç hâle düşmüştür.
Babam Aşkale’ye Gitmedi·416 syf.·İnsan ve Hayat
9/10
2023 60. kitabı
"Karıncaları hep mükemmel örnek diye gösteriyorlar. İnsanı karıncaya dönüştürmek istiyorlar. Başarıyorlar da. Tüm sevimsiz ve çirkin şeyleri insanların tapacağı, hayranlık duyacağı araçlara dönüştürmek de gerçekten çok ustayız. Ben karıncadan nefret ediyorum. Hayatım boyunca ne karınca olmak istedim ne de olabildim. Çalış, çabala, taşı, depola, kışın ye, sonra yeniden çalış çabala, taşı, depola. Koca bir hayat. Sonra da öl… Piramitler yap, şehirler yap, binalar, fabrikalar, makineler, sanayi ve uygarlık. Bütün bunlara hizmet et. Koca bir hayat. Sonra da öl… Kim için? Ne için?”
- Eser Ermeni bir ailenin tek erkek çocuğu Baret’in askerden dönmesi ile başlar. Nafıa’da geçen üç buçuk yıllık askerliğin sonunda bıraktığı ile bulduğu ailesi arasında derin uçurumlar gören, toplumsal bir yabancılaşma yaşayan, şartlara uyum sağlayamayan Baret Tarhanyan’ın hayata tutunamama hikayesidir anlatılan…
- Aşkale’ye gitmeyi reddeden Dıran’ın (Baret’in babası) tüm servetini varlık vergisine ödeyerek boş vermişliğe, ümitsizliğe sarılarak yoksul bir hayat yaşaması, maddi açıdan dibe çöken ailenin manevi olarak da iflas etmesi, aile bireylerinin birbirine karşı nefret kusması…
- Varlıklı bir hayatta yokluğa sürüklenmenin insanı zihinsel, ruhsal ve fiziksel açıdan nasıl etkilediğini dile getiren mükemmel bir anlatım örneği. Okuru karakterlerin iç dünyasına mıknatısla çeken enfes betimlemeler…
Zaven Biberyan ‘ın insana dair ne varsa içinde bulabileceğiniz eserinde her ne kadar varlık vergisi yüzünden darmadağın olmuş -bir nevi canavarlaşmış- aileyi anlatsa da, “paran kadar konuşursun” sözünün ete kemiğe bürünmüş hali olarak mal mülkün insanı nasıl değiştirdiğini, toplumsal değerlerin alt üst oluşunu, çürümüşlüğün nasıl ayyuka çıktığını, liyakatizliğin had safhada olduğu bir dünyayı başka nasıl
Zaven Biberyan ‘ın insana dair ne varsa içinde bulabileceğiniz eserinde her ne kadar varlık vergisi yüzünden darmadağın olmuş -bir nevi canavarlaşmış- aileyi anlatsa da, “paran kadar konuşursun” sözünün ete kemiğe bürünmüş hali olarak mal mülkün insanı nasıl değiştirdiğini, toplumsal değerlerin alt üst oluşunu, çürümüşlüğün nasıl ayyuka çıktığını, liyakatizliğin had safhada olduğu bir dünyayı başka nasıl
Karıncaların Günbatımı , Ermeni yazar Zaven Biberyan 'ın başyapıtı olarak kabul edilen ve ilk yayınlandığı dönemde “Babam Aşkale’ye Gitmedi” ismiyle basılan eseri.
Varlık vergisinin olduğu dönemde Nafia askeri olarak göreve gönderilen Ermeni asıllı Baret; asker olmadan önce, varlık içinde bırakıp giittiği ailesini üç buçuk yıl sonra eve geri döndüğünde her şeylerini kaybetmiş halde bulur. Bir zamanlar zenginliğin imkanlarını sonuna kadar kullanan aile, yoksullukla başa çıkmaya çalışmaktadır. Kendine çalışmayı yediremeyen bir baba, durumlarından şikayetçi bir anne ve kız kardeş bulmuştur karşısında, eski neşeli, mutlu ailesi yoktur artık. Kendini bütün bu sıkıntıların arasında bulan Baret bir çıkış aramaya çalışır. Ancak karşısına çıkan kabullenmek istemediği gerçeklerdir.
Yazar Zaven Biberyan, kitabın ana karakteri Baret üzerinden 1940' lı ve 1950' li yılların Türkiye' sinde değişen toplumsal koşulları, insanların hayata uyum sağlama çabalarını, Türkiye Ermenileri gözünden anlatıyor.
"Belki sorun tam da buradaydı, çok rahattılar ve bu kadar rahatlığa alışık değillerdi, bir felaketin yakınlığı daima günlerini kemiriyordu. Kazanıyorlardı, yiyorlardı, içiyorlardı, eğleniyorlardı ama sanki batan bir gemideymişler gibi bir acelecilik vardı bu yaşayışta. Her an bir şey bekliyorlardı. Bir karışıklık. Ve şimdi on sene öncesine göre daha çok korkuyorlardı. Çünkü hallerinden memnundular ve bir şeyin değişmesini istemiyorlardı.
Felaket olmadan rahat değillerdi. Hayatlarının bir unsuru eksikti. Bir şey bekliyorlardı. Çünkü sonsuza dek felaketsiz, tekdüze bir hayatı hayal edemiyorlardı. " (Syf. 479)
Felaketlerle şekillenen hayatlara, insan psikolojisine ve iç dünyasına dair yalın ama çarpıcı bir hikaye Karıncaların Günbatımı.
Tesadüf eseri karşılaştığım bir kitap olmasına
Yazar Hakkında
Zaven BiberyanYazar · 6 kitap
İlk eğitimini Kadıköy Aramyan-Uncuyan ve Dibar Gırtaran (Sultanyan) Ermeni ilkokullarında alan Biberyan, sırasıyla Saint Joseph Lisesi ve İstanbul Ticari İlimler Akademisi'nde eğitim gördü.
Ermenice yayın yapan birçok gazetede yazılar yazdı, yöneticiliğini yaptı. 1946'da Nor Lur adlı gazetedeki Al Gı Pave... (Artık Yeter) başlıklı yazısından dolayı hapis yattı. Bu yazısı Ermeniler aleyhinde tutuma ve Ermeni karşıtı yayınlara karşı yazılmıştı. Daha sonra bulunduğu işlerden de sosyalist düşüncelerinden ötürü baskılar görerek ayrılmak zorunda kalan Biberyan, 1949'da Beyrut'a yerleşti. Orada da gazeteciliğe devam etti ve Ermenice yayın yapan Zartonk ve Ararad 'ın yazı işlerinde görev aldı.
1953 yılında İstanbul'a dönerek, Osmanlı Bankası ve Meydan Larousse: Büyük Lugat ve Ansiklopedisi 'nin redaksiyon kurulunda görev aldı. Ayrıca 1968 yılında TİP'ten İstanbul Belediye Meclis üyeliğine seçildi.
Zaven Biberyan, 4 Ekim 1984'te vefat etti ve Şişli Ermeni Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Yazar varlık vergisi mağdurlarındandır ve o dönemlerde çok acılar çekmiştir. Bu konuyla ilgili Mırçünneru Verçaluysı (Karıncaların Günbatımı) adlı romanı 1970 yılında Jamanak gazetesinde tefrika edilmiş ve 1984 yılında ölümünden birkaç hafta önce Aras Yayıncılık tarafından yayınlanmıştır. Bu kitap, "Babam Aşkale'ye Gitmedi" adıyla, 1998'de Türkçe'ye çevrildi.
Bazı eserleri
- Lıgırdadzı (Arsız) - 1959
- Dzovı (Deniz) - 1961
- Angudi Siraharnerı (Meteliksiz Aşıklar) - 1962
- Mırçünneru Verçaluysı (Karıncaların Günbatımı) - 1984, 2007
