Boşluktakiler
Tom McCarthyYazar:
Tom McCarthy
Çevirmen:
Çiğdem Erkal
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 50 dk.
Sayfa Sayısı:
312
Basım Tarihi:
Şubat 2019
ISBN:
9786056840593
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
7/10
2021 63. kitabı
Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla insanların dört bir yana savruluşunu anlatıyor Boşluktakiler.
Mültecilerin, güzel sanat fakültesinde okuyan öğrencilerin, mafya işlerine karışan kişilerin, sanatçıların ve farklı kültürden birçok insanın Prag'da bir araya gelişini okuyoruz kitap boyunca.
Çok fazla karakterin oluşu, karakterlerin detaylı anlatılmaması ve olayların gidişatının bir anda değişmesi zorlu bir okuma yapılmasına sebep oluyor.
Tarihin eski günlerinde Prag sokaklarının mükemmel betimlemesiyle hiç bir yere aidiyet hissedemeyen insanların kitabı Boşluktakiler. Yazarın derdi net, fakat dili bir hayli zorlayıcı.
“Boşluktakiler” romanı Prag sokaklarında birçok farklı karaktere odaklanarak başlıyor. Kitabın ilk sayfalarında karakterlere ve birbirleri arasındaki bağlantılara tam olarak odaklanamıyorsunuz. Bulgar asıllı mafya üyeleri, güzel sanatlar fakültesinde okuyan öğrenciler, İnterpol ajanları, Hollanda merkezli sanat dergisi çalışanlarından oluşan karışık ve kalabalık karakter ordumuz var. Kitabın ilerleyen sayfalarında özellikle yarısına yaklaşırken tam anlamıyla hikâyeye ve karakterlere hâkim olmaya başladığımı söyleyebilirim. Bu noktadan sonra kitap beni oldukça içine çekmeye başardı. Kopuk karakterlerin birbiri ile birleşmesi, aşina olduğu Çek kültürü ve Prag sokaklarının anlatımı açısından oldukça keyif veren bir okuma gerçekleştirdiğimi söyleyebilirim. Fakat kitabın sonu tam olarak başarılı bir şekilde bitmemiş gibi geldi bana. Yazar bir son bulamamış ve ortada bırakmış hissiyatı oluştu bende. Keyifli bir kitap olduğunu söyleyebilirim fakat girişteki kurgunun karışık olması ve sonundaki boşluk biraz üzdü beni.
Kitaba dair incelemeleri gördüğümde acaba yanlış kitabı mı okudum diye kontrol etmek zorunda kaldım. Çoğu okuyucu sıkıcı ve dağınık bulduğunu söylemiş. Ancak ben oldukça iyi buldum kitabı. Öyle ki, 2 günde bitirdim.
Karakterler ve ana konunun geçtiği Balkan coğrafyası belki klasik batı edebiyatı okuyucusuna alışkın olduğu havayı vermediği için kafa karıştırıcı gelmiş olabilir. Halbuki ben hem tarihi bir dönemi bu kadar iyi hissettirdiği hem de karakterleri bize bu kadar ince detaylı gösterdiği için yazara şapka çıkardım.
Asıl benim için hayranlık uyandıran şey (yazara dair bir araştırma yapmadan bunu yazıyorum önyargılı ve eksik bilgi olabilir) kitabın temalarını, ince nüanslarını ilmek ilmek dokuması; özellikle fizik ve sanat/sanat tarihi alanlarında bu kadar bilgiye sahip olup okuyucuya aktarması oldu.
Belki ilk 30 sayfada kendinizi neyin içinde bulduğunuzu tam kavrayamıyorsunuz ancak sonrası bir film gibi akıp gidiyor. Bazı diyaloglarda kendimi bir Guy Ritchie filmi izler gibi hissettim.
Sonuç olarak beni fazlasıyla doyuran bir eserdi. Yazarın bir diğer eserini okumak için şimdiden sabırsızlanıyorum.
Baş döndürücü kurgusu ve anlatımıyla ziyan olmuş koca bir dünyadaki yalnızlığın romanı. Kendi boşluklarında dolaşan Avrupalı gençler, mülteciler , sanatçılar ve sanat ve mafya işlerine karışmış bohemler…
Sovyetlerin ve Yugoslavya nın dağılma yılları.
Çoğunluğu Prag da geçen romanda ülkesinden kaçan, kendi ülkesinde zor şartlarda yaşayan, iltica etmeye yaşayan farklı grupta insanlar var.
Bir grup, kaçakçılık yaparak gizli işler yaparak hayatlarına bakıyor, bir grup ülkesinde bohem hayatı dibine kadar yaşıyor.
Orijinali Sofya da olan bir tablonun ülkeden kaçırılması için başlatılan çalışmalar ile olaylar gelişiyor.
Tablonun bir kopyası yapılacak, polise bu kopya verilecek ve esas tablo ise kaçırılmış olacaktır.
Bu polisiye konu etrafında romana giren çok fazla sayıda karakterimiz oluyor.
Her birinin uyruğu ve hatta dili farklı, kökeni farklı, ideali farklı.
Bu detaylar bir yere ait olma isteği ya da bir yere ait olamama eksikliği için verilmiş sanki.
Uzaya gönderilmiş bir kozmonotu, bölünmeden sonra sahiplenen bir devlet çıkmadığı için kozmonotun uzayda asılı kalması örneği gibi bu insanlar da köksüz yani boşluktalar.
Evet tablo dedik polisiye dedik ancak tablo roman boyunca sık sık metaforları ile karşımıza çıkıyor.
Tablodaki hare nin yuvarlak değil elips olması, düşen aziz figürü, tablo üzerindeki yazılar, karanlık bina, gemilerdeki insanlar roman ilerledikçe yerli yerine oturup görevlerini tamamlıyorlar.
Esas ve kopya kavramları, aşk ve yalnızlık konuları da romanda yine bu çerçevede sunuluyor bize.
"Her şey birbirini tetikleyen ve birbirine bağlı tesadüfler düzeni ve dünya yeniden yaratılsa yine bu kusurları ile yaratılmalıdır." Yani tablodaki harenin tam yuvarlak değil de elips olmasından ben bunu çıkardım.
Romanda Çoklu anlatım kullanılarak daha akıcı anlaşılmayı sağlamış. Ancak -evet o küçük detaylar her biri önemli- bir detay verilecek diye anlatılan kısımlarda çoğu zaman gereğinden fazla detay verilmiş gibi geldi. Biraz yordu.
Fazla olan bir şey de karakter
Bu kitapta boşlukta olanlar karakterler değil bence okuyucular. Çünkü daha kitabın başında kendinizi olayların göbeğinde buluyorsunuz. Neredeyse her sayfada kitaba yeni karakterler ekleniyor. Acaba şu kimdi bu kimdi demekten kitaba odaklanamayıp boşlukta kalıyorsunuz. Benim için öyle oldu en azından. Sanırım beklentim yüksek olduğu içinde hayal kırıklığım fazla oldu.
Yazar Hakkında
Tom McCarthyYazar · 5 kitap
1969’da Londra’da doğdu. İngiliz edebiyatı öğrenimi gördü. Bir süre Prag’da ve Berlin’de yaşadı. Çıplak modellik yaptı, yemek / restoran eleştirileri ve televizyonlar için metinler yazdı, Mute dergisinde yardımcı editörlük görevinde bulundu. İlk romanı Kalan’ı (Remainder) 2001’de yazdı, fakat roman İngiltere’deki ana akım yayınevlerinin neredeyse hepsi tarafından reddedildi ve ancak 2005’te Paris merkezli küçük bir yayınevi olan Metronome Press tarafından yayımlanabildi; üstelik kitabevlerinde değil sadece galerilerde ve müzelerde satışa sunuldu.
Kalan, birkaç ay sonra aldığı olumlu bir tanıtım yazısından sonra eleştirmenlerin dikkatini çekti ve birçok saygın eleştirmen Kalan’dan övgüyle bahsetti. London Review of Books’un “uzun zamandır yayımlanan en iyi roman”, The Independent’ın ise “tehditkâr ışıltısıyla klasik statüsünü hak ediyor” şeklindeki tanımlamalarının ardından İngiltere’de ve Amerika’da önemli yayınevleri tarafından yayımlandı. Kayda değer bir satış başarısının yanı sıra Believer Kitap Ödülü’ne de layık görüldü. Zadie Smith’in “son on yılda İngilizce yayımlanan en iyi romanlardan biri,” dediği Kalan, 2015 itibarıyla on dört dile çevrildi. McCarthy, bu başarının ardından Men in Space, C (Notos Kitap, 2015) ve Satin Island romanlarını yazdı. Tintin and the Secret of Literature adlı bir deneme/inceleme kitabı da olan yazar, Kalan’ı yazarken kurduğu INS’nin (International Necronautical Society) genel sekreterliğini halen yürütmektedir. Manifestosunu “ölüm” kavramı üzerine kuran INS, BBC’nin web sayfasınasiber saldırı yaparak kendi propagandasını yapmak gibi sıra dışı eylemlerinyanı sıra deneysel performanslarda da bulunmaktadır.
