Yazar:
Álvaro Cepeda Samudio
Çevirmen:
Süleyman Doğru
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Derya deniz Latin Amerika edebiyatının deli işi metinlerinden, cevherlerinden biri “Büyük Ev”. Tarihe Muz Katliamı olarak geçen, 5-6 Aralık 1928’de Kolombiya’da United Fruits Company için çalışan muz işçilerinin grevinin muhafazakar hükümet ve ordu tarafından kanlı bir şekilde bastırılmasını, gerçek ölü sayısının hiçbir zaman bilinmediği işçi katliamını konu alıyor. Konusuyla Marquez’e de ilham vermiş kitap ama asıl Alvaro Cepeda Samudio’nun anlatımı eseri bambaşka bir yere taşıyor.
Sadece kısa ve basit cümlelerden oluşan diyaloglarla ilerleyen bir ilk bölüm karşılıyor önce okuru; grevi bastırmak üzere bölgeye gönderilen askerlerin konuşmaları bunlar. Kısa ve basit cümlelerle kocaman bir resim nasıl çizilir, bütün bir hava nasıl solutulur dersi veriyor yazar burada adeta. Sonraki bölümlerin çoğunda, bölgenin varlıklı, toprak sahibi ailelerinden birinin hikayesini, farklı aile bireylerinin seslerinden dinliyoruz; bu kısımlar gerek bilinç akışı tekniğinin kullanımı gerekse ailedeki yozlaşmayı, çürümeyi, dağılmayı ele alması bakımından oldukça Faulknervari, ki yazar bir Faulkner çevirmeni. Bunların haricinde yine resmi bir belge, anlatıcı gibi farklı seslerle ilerliyor hikaye. Ve tüm bu parçalar bir araya gelince birbirini tamamlıyor.
Dikkatle, odaklanarak okunması gereken kitaplardan biri bu, buna rağmen kaçırdığınız şeyler olabilir. (Hatta bazı yerleri iki kere okumama rağmen bir iki noktayı ben mi anlamadım, yazar farklı yorumlara açık bırakmak mı istedi hâlâ emin değilim ben de.) Fakat böyle bir metni okumak da bambaşka br tecrübe, bambaşka bir haz gerçekten. Kasabanın anlatıldığı, daha doğrusu 1,5 sayfada röntgeninin çekildiği bir bölüm var ki mesela, nasıl bir maharettir bu, demeden geçmek mümkün değil, keza aile bireylerinin konuştukları bölümlerin her biri
1871 yılında Kosta Rika’ya demiryolu yapılıyor. Bu demiryolu yapılırken işçilere verilecek besinin maliyetini kısmak için bu şirket muz yetiştiriciliğine başlıyor. Şirketin sahibi vefat edip şirket el değiştirince bu sefer şirket United Fruit’e dönüşüyor ve muz ticaretine başlıyor.
İşte romanın kurgusu bu noktadan ilerleyen bir grev ile başlıyor. Sömürülen ve canlarından olan işçiler. Hep daha fazlasında gözü olan şirketler ve ezilen işçiler. Hiç şaşmıyor. Tarihsel bir olay etrafında gelişen bir kurgu ve sık sık farklı tekniklerle yazılmış bir eser. Diyaloglar, paragraflar, bilinç-akışı vs.
Yazar Samudio, bu grev başlarken yani 1928 senesinde neredeyse 4 yaşında. Bu sebeple kitap yer yer otobiyografik izler taşıyor.
Bir yandan grev bir yandan ise bir ailenin çöküşünün kesişimi ve insanların tek ortak noktası fark etmeksizin: Acı.
İlk bölümde erkeksi bir üslupla askerlere kulak veriyoruz. Kimi öldürme hırsı ile dolu kimi işçiler için üzülüyor, kimi yağmurlu günde battaniyesini silahına saracak kadar görevine bağlı. Burada da zorunluluk var, yani “emir kulu” olan askerler dikkat çekiyor. Bu bölüm diyaloglar ile hızlı ilerliyor. Sonrasında yavaş yavaş aile fertlerinin ağızlarından hem grevin ilerleyişini hem de ailenin dağılışını okuyoruz. Benim en etkilendiğim iki bölüm “Kız Kardeş” ve “Erkek Kardeş”. Tamamen farklı konumlarda olan iki aile üyesi. Bu da yaşam ile çok bağıntılı. Birbirine zıt iki fikirler çerçevesinde gelişen acı.
Marquez yazarı seviyormuş. Önemli bulunan yazarlardan birisiymiş Samudio. Marquez’in belirttiği gibi yazar, doğruyu çok saf dille ve Latin Amerika tarafında sıkça sevilerek kullanılan büyücü gerçekçilik yerine, okuyucuyu daraltarak suçlu-suçsuz ikileminde bırakıyor. Marquez’in biraz zıttıdır. Marquez derdini biraz büyülü gerçekçilik ile
1928, 5-6 Aralık, Kolombiya.
Muz işçileri ve ordu karşı karşıya gelir.
Askerler ne yapacağını bilmiyordur oraya giderken, vur emrinin verileceğini bile düşünmezler, çünkü ‘grevdir’ söz konusu olan. Polisin ilgilenmesi gerekiyordur onlara göre, sadece grevin bitmesini beklemek ve sakin geçmesi için başlarında durmak yeterlidir onlara göre.
Öyle olmaz, beklediklerinden daha kanlı gelişir süreç.
Kimi kaynaklara göre üç bin kişi ölür, cesetler denize atılır. İşçilerini ağır şartlar altında çalıştıran United Fruit Company ve grevin bitmesi için Kolombiya hükümetini tehdit eden Amerikan hükümeti hiçbir şey olmamış gibi davranır, sadece 47 kişinin öldüğünü belirtirler.
Ve bu olayın üzerine yazılan eserler olur. Biri (yazarın okumayı sona bıraktığım eseri) Marquez’den Yüzyıllık Yalnızlık’tır örneğin. Bir başkası ise Marquez’in ‘cüretkar bir teşebbüs’ olarak tanımladığı Büyük Ev.
.
Grevi bastırmak için görevlendirilen iki askerin diyaloglarıyla başlar Büyük Ev, sonra penceremiz değişir, bir hanenin içinden bakarız katliama. Ama karşımıza iki katliam çıkar: muz işçilerinin öldürüldüğü ve bir ailenin dağılışı.
İki farklı ritim var Büyük Ev’de. Farklı anlatıcılar, bilinç akışı, bol kan ve adaletsizlik. Alvaro Cepeda Samudio’nun anlatımı çok canlı, can yakacak kadar..
.
Çok etkilenerek okuduğum kitabın çevirisinde Süleyman Doğru yer alırken; kapak tasarımı Hamdi Akçay çalışması ~
Marquez’in “cüretkar bir teşebbüs” olarak ifade ettiği Büyük Ev otobiyografik öğeler içeren bir roman. Kolombiya’da 1928 yılında gerçekleşen tarihe geçen muz işçilerinin grevini konu ediniyor. Kitabın yazarı o dönemde istasyonun karşısındaki evde yaşayan minik bir çocukmuş. Bu tarihi kanlı olaya tanık olanlardan. 30bin işçinin hakları için örgütlendiği greve bir ay sonunda ordu silahlarla müdahale ediyor ve işçiler öldürülüyor. Ölü sayısı kesin olarak bilinmese de “tren vagonlarını üst üste dolduracak kadar” ifadesi yer alıyor bu olayla ilgili. Bu konuyu ele alan bir roman okumak, özellikle de otobiyografik bir yanı olması ayrıca kıymetli. Aile tarihi ile toplumsal olayları birlikte ele alan kitapları oldukça ilgi çekici buluyorum.
Biz her halükârda bozguna uğradık...·112 syf.·Álvaro Cepeda Samudio , Kolombiyalı gazeteci, yazar ve film yapımcısı olan ve ülkesinde ve Latin Amerika'nın geri kalanında, önemli ve yenilikçi bir yazar ve gazeteci olarak bilinir. Yazdıklarıyla yüzyıl ortası Kolombiya'sının sanatsal, entelektüel ve politik açıdan aktif iklimine büyük ölçüde ilham veren aynı zamanda 
Gabriel Garcia Marquez 'le birlikte Barranquilla Grubu'nun önde gelen isimlerinden biri olarak tarihe geçti. Başyapıtı olarak kabul edilen Büyük Ev adlı romanı 1962'de yayımlandı. Diğer eserleri arasında Gabriel García Márquez'in "Latin Amerika romanına yeni, fevkalade bir katkı sağladığını" ve "Kolombiya'dan çıkmış en iyi öykü kitabı" olarak tarif ettiği Todos estábamos a la espera (1954) ve ünlü sanatçı Alejandro Obregón'un resimlediği son öykü kitaba Los Cuentos de Juana (1972) bulunur. Ekim 1972'de hayatını kaybetti. (Kitap yazar bilgisidir.)
Büyük Ev tarihsel bir olayı, Kolombiya'nın Atlantik kıyısındaki muz işçilerinin 1928 yılında başlattıkları ve ordu tarafından mermi sıkılarak bastırılan grevi temel alan bir roman. Romanın yazarı o günlerde dört yaşında olan ve katliamın gerçekleştiği demiryolu istasyonunun karşısındaki altı pencereli, balkonunda çiçekleri toz kaplı saksıların durduğu büyük bir ahşap evde yaşayan Álvaro Cepeda Samudio, yani otobiyografik bir roman. İnsanların kısa ömürlü ahlakının, adaletinin ve belleğinin ötesinde sonsuza dek var olan şeyi sunarak müthiş diyaloglarla dilin çevirmeden direk zenginliğini sunarak, insanların başına gelenler karşısında anlaşılır merhamet, anıların parçalı ve biraz dağınık yapısıyla bir toplumun nasıl ayrıştırılarak siyasi ve insani dramını gözler önüne sürmektedir.
Aralık 1928'de ABD'li bir muz şirketinin işçilerinin grevi kana bulanarak, işçilere, Kolombiyalı askerlere, her zaman ülkenin toprak sahiplerinin çıkarlarınıEdebiyat
7/10
2023 156. kitabı
Álvaro Cepeda Samudio , Kolombiyalı gazeteci, yazar ve film yapımcısı olan ve ülkesinde ve Latin Amerika'nın geri kalanında, önemli ve yenilikçi bir yazar ve gazeteci olarak bilinir. Yazdıklarıyla yüzyıl ortası Kolombiya'sının sanatsal, entelektüel ve politik açıdan aktif iklimine büyük ölçüde ilham veren aynı zamanda Gabriel Garcia Marquez 'le birlikte Barranquilla Grubu'nun önde gelen isimlerinden biri olarak tarihe geçti. Başyapıtı olarak kabul edilen Büyük Ev adlı romanı 1962'de yayımlandı. Diğer eserleri arasında Gabriel García Márquez'in "Latin Amerika romanına yeni, fevkalade bir katkı sağladığını" ve "Kolombiya'dan çıkmış en iyi öykü kitabı" olarak tarif ettiği Todos estábamos a la espera (1954) ve ünlü sanatçı Alejandro Obregón'un resimlediği son öykü kitaba Los Cuentos de Juana (1972) bulunur. Ekim 1972'de hayatını kaybetti. (Kitap yazar bilgisidir.)
Büyük Ev tarihsel bir olayı, Kolombiya'nın Atlantik kıyısındaki muz işçilerinin 1928 yılında başlattıkları ve ordu tarafından mermi sıkılarak bastırılan grevi temel alan bir roman. Romanın yazarı o günlerde dört yaşında olan ve katliamın gerçekleştiği demiryolu istasyonunun karşısındaki altı pencereli, balkonunda çiçekleri toz kaplı saksıların durduğu büyük bir ahşap evde yaşayan Álvaro Cepeda Samudio, yani otobiyografik bir roman. İnsanların kısa ömürlü ahlakının, adaletinin ve belleğinin ötesinde sonsuza dek var olan şeyi sunarak müthiş diyaloglarla dilin çevirmeden direk zenginliğini sunarak, insanların başına gelenler karşısında anlaşılır merhamet, anıların parçalı ve biraz dağınık yapısıyla bir toplumun nasıl ayrıştırılarak siyasi ve insani dramını gözler önüne sürmektedir.
Aralık 1928'de ABD'li bir muz şirketinin işçilerinin grevi kana bulanarak, işçilere, Kolombiyalı askerlere, her zaman ülkenin toprak sahiplerinin çıkarlarını
"Okurken zamanın nasıl geçtiğini anlamayacağınız harika bir kitap bitirdim."
Zamanın dışındaydı büyük evin sakinleri,ama bir o kadar da şuan kadar canlı,kanlıydılar.
**
Hikayenin belli bir anlatıcısı yok.Bu kitapta tüm karakterler bir anlatıcı.Olaylar aile bireylerinin ağzından aktarılıyor.Kimi zaman diyologlar,kimi zamanda belgelerle.Büyük ev de yaşayan 3 erkek kardeş ve onların kız kardeşleri arasında geçen içselleştirilmiş aile sıkıntıları ve babalarıyla olan geçmişleri anlatılıyor.
*!
Kitap dönemin olayları üzerinden bir ailenin yaşamına odaklanmış.Kolombiya'daki muz işçilerinin başlattıkları bir grev sonucunda yaşanan katliam da bu tarihlerde geçiyor.
Hem tarihi bir kurgu ,hem de çok yoğun ve içsel bir roman diyebiliriz.İki askerin diyalogları ile başlayan kitap çok bambaşka bir noktada bitiyor.Sakince başlayıp,çok gürültülü sonlanıyor hikaye.Başta pes edip okumaya devam etmeseydim bu güzel kitabın keyfini kaçıracaktım.Bilinç akışı tekniğiyle yazılması bi tık zorlar,ama yokuşu çıkarsanız inmesi eğlencelidir.Tarihi kurgu sevenlere ve bilinç akışı tekniğini sevenlere öneririm..Keyifle okudum.
Büyük ev-Alvaro Cepeda SamudioEdebiyat
Çocukken çok pahalı olduğu için herkes muz alamazdı, muz yediğimiz zaman hava atardık arkadaşlar ile birbirimize, markası Chiguita (Çikita) muzdu. Bilinen bir markaydı.hala da öyle. Nereden bilebilirdim ki bu çikita muzun kolumbiya da 1928 'de binlerce insanın ölümüne yol açan bir şirket olduğunu, demek ki bazılarının mutluluğu bazılarının acısı olabiliyor. Kolumbiyada Muz işcilerin yaptığı grevi o zaman ki adıyla United Fruid Company şimdiki adıyla Chiguita olan şirket hükümete baskı yaparak ordu birlikleri ile bastırarak binlerce insanı öldürüyor. Katliamdan yıllarca haber alınamıyor en Gabriel Garcia marguez bu konuda çabalıyor ve "anlatmak için yaşamak" adlı eserinde bu konuyu anlatıyor. marguez bu bölgede yaşayan bir ailede doğmuş ve binlerce kez dedesinden katliamı dinlemiş .gelelim büyük ev kitabına, kitabı yazan alvaro Cepeda Samudio da aynı marguez gibi bu bölgede yaşamış hatta evleri katliamın olduğu istasyonun karşısın daymış.
Kitap bölümlere ayrılmış askerler, kız baba köy vs ilk bölümlerinde katliamı anlatıyor sonra toprak sahibi ve ailesi anlatılıyor. kitabın boğucu ve sıkıcı bir yapısı var ilginç bir kısmı ise resmi bir evrak bırakmış bir bölümde genel olarak beni sarmadı desem yalan olmaz belki çeviri dendir.
Büyük Ev İncelemesiLatin Amerika Edebiyatı
Her romanın bir kahramanı vardır. Bütün olaylar o kahramanın etrafında örülür. Bu kitabın kahramanı ise bir kişi değil, bir olay. Kitapta anlatılan her şey bu olay ile bağlantılı. Tarihin unutulmak istenen utançların biri. Peki, nedir bu olay?
Kolombiya, 1928. Çalışma şartlarını protesto etmek için grev yapan tarım işçilerine ordu müdahale etmiş, resmi kayıtlara göre 47, resmi olmayan kaynaklara göre ise 3000’i aşkın insan öldürülmüştür. Tarihin kanla bastırılan en büyük grevlerinden biri. Peki neden bu derece sert bir müdahalede bulunmuştur Kolombiya devleti? Sebebi Güney Amerika’nın birçok ülkesinin tarım ürünlerini sömüren bir şirkettir, United Fruit Company.
Bu firmanın ismiyle ilk kez 
Utanç İmparatorluğu kitabında karşılaşmıştım. Honduras’ın muz sanayisinin tamamının United Fruit Company elinde olduğundan bahsedilmekteydi. Ancak çok daha fazla bilgiyi 
Saklı Seçilmişler kitabında gördüm. Özellikle 1928 Kolombiya katliamı hakkında epey bilgi vermekteydi bu kitap. United Fruit Company sadece ticaret yapan bir firma değildir. Etki alanı o denli geniştir ki hükümetleri bile kontrol eder. Tabi ki bilinen yöntemlerle; rüşvet, tehdit, adam satın alma…Güney Amerika’da işleri o kadar büyütmüştür ki, yerel demiryollarının, postanelerin bile işletmesini üzerine almıştır. Çok sıkışınca ABD’yi devreye sokar. Eğer dediğimizi yapmazsanız başınıza gelecekleri siz düşünün der sömürgeleştirilmiş ülkelerin hükümetlerine. Ne de olsa arka bahçesidir Güney Amerika. Muz Cumhuriyeti ismi de buradan çıkmıştır. Şilili şair Pablo Neruda bakın muz cumhuriyet nasıl anlatılıyor;
Trompetler çaldığında
Her şey düzelmişti dünyada,
Ve Tanrı bölüştürmüştü dünyayı
Coca-Cola, Anaconda
Ford ve diğer şirketler arasında;
Meyve Şirketi
En şerbetlisini aldı,
Ülkemin merkezi kıyısını,
Amerika’nın en hoş bölgesini.
“Muz
Utanç İmparatorluğu kitabında karşılaşmıştım. Honduras’ın muz sanayisinin tamamının United Fruit Company elinde olduğundan bahsedilmekteydi. Ancak çok daha fazla bilgiyi Saklı Seçilmişler kitabında gördüm. Özellikle 1928 Kolombiya katliamı hakkında epey bilgi vermekteydi bu kitap. United Fruit Company sadece ticaret yapan bir firma değildir. Etki alanı o denli geniştir ki hükümetleri bile kontrol eder. Tabi ki bilinen yöntemlerle; rüşvet, tehdit, adam satın alma…Güney Amerika’da işleri o kadar büyütmüştür ki, yerel demiryollarının, postanelerin bile işletmesini üzerine almıştır. Çok sıkışınca ABD’yi devreye sokar. Eğer dediğimizi yapmazsanız başınıza gelecekleri siz düşünün der sömürgeleştirilmiş ülkelerin hükümetlerine. Ne de olsa arka bahçesidir Güney Amerika. Muz Cumhuriyeti ismi de buradan çıkmıştır. Şilili şair Pablo Neruda bakın muz cumhuriyet nasıl anlatılıyor;
Trompetler çaldığında
Her şey düzelmişti dünyada,
Ve Tanrı bölüştürmüştü dünyayı
Coca-Cola, Anaconda
Ford ve diğer şirketler arasında;
Meyve Şirketi
En şerbetlisini aldı,
Ülkemin merkezi kıyısını,
Amerika’nın en hoş bölgesini.
“Muz
Daha önce hiç okumadığım bir yazar. Ama kitap kapağındaki övgüleri görünce okumak istedim bu hacimsiz kitabı ve gördüm ki övgüler sonuna kadar haklı.
Bir grev hikayesi bu. Askerler ile işçilerin karşı karşıya geldiği bir hikaye. Askerlerin gözünden okumaya başladığımız hikaye direnişçiler ve işbirlikçiler in gözünden devam ediyor.
Bazı katliamlar sadece büyülü gerçeklik ile anlatılabilir.m
Büyük Ev / Âlvaro Cepeda Samudio
Samudio’nun başyapıtı olarak kabul edilen ve otobiyografik detaylarında rol oynadığı #büyükev Kolombiya’da 30 bin muz işçisinin örgütlenmeyi başararak başlattıkları grevin kanla sonuçlanmasına konu alan trajik bir eser.
Gece gerçekleşen katliamda zamanın generali “Dağılın” bildirisini okur fakat işçiler dağılmaz ve bunun ardından işçilere, eşlerine çocuklarına sıkılan kurşunlarla muz katliamı tarihe kara bir leke olarak kaydedilir.
Márquez, anılarını yazdığı “Anlatmak için Yaşamak” kitabında da bu olayı dedesinden defalarca dinlediğini, askerin grevci muz işçilerinin bir avuç çapulcu olduğunu söyledikten sonra dağılmaları için 5 dakika süre verdiğini ve bu süre içinde dağılmazlarsa ateş edileceğini defalarca dinlediğini yazmış.
Sonrası mı? 30 bin işçinin katledilmesiyle grevin başarıyla! sonuçlanması.
Olayın arkasında dönemin ABD hükümetinin olduğu, ABD hükümetinin Kolombiya hükümetini muz şirketinin çıkarlarını korumazsa ülkeyi işgal etmekle tehdit ettiği, bundan korkan hükümetin de işçilerin üstüne orduyu saldığı tarihe düşmüş elbette.
Büyük Ev; hem içerdiği trajik konusuyla hem de edebi tekniklerin zenginiyle iyi ki okuduk dediğimiz bir eser oldu canım 
Ezgi ile.
Tek eleştirim keşke daha uzun olsaydı ve işçilerin bu örgütlenme süreci daha detaylı anlatılsaydı şeklinde düşünmem oldu.
#alıntılarım
Vatan hükümet demek değil, vatan bayraktır.
Biz insanız,nefret bizim derimizi sertleştiremedi.
Belki de tek tek her birimizden üstündür ama hepimizden daha üstün değil
@ithakiyayinlari
Ezgi ile.
Tek eleştirim keşke daha uzun olsaydı ve işçilerin bu örgütlenme süreci daha detaylı anlatılsaydı şeklinde düşünmem oldu.
#alıntılarım
Vatan hükümet demek değil, vatan bayraktır.
Biz insanız,nefret bizim derimizi sertleştiremedi.
Belki de tek tek her birimizden üstündür ama hepimizden daha üstün değil
@ithakiyayinlariYazar Hakkında
Álvaro Cepeda SamudioYazar · 0 kitap
Álvaro Cepeda Samudio, Kolombiyalı bir gazeteci, romancı, kısa öykü yazarı ve film yapımcısıydı.
