Yazar:
Patricia Highsmith
Çevirmen:
Seçkin Selvi
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 58 dk.
Sayfa Sayısı:
352
Basım Tarihi:
20 Aralık 2018
İlk Yayın Tarihi:
Mayıs 1992
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
The Price of Salt
Orijinal Dil:
İngilizce
Orijinal Ülke:
Amerika Birleşik Devletleri
ISBN:
9789750739088
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kitabı ağlayarak bitirdim ve çok karışık duygular içindeyim şimdi. Ağlayarak bitirdiğim ilk kitap değil ama mutluluktan ağlayarak bitirdiğim ilk kitap Carol.
Therese isminde 19 yaşında bir genç kızın Noel arifesinde para kazanmak için işe girdiği bir alışveriş merkezinin oyuncakçı bölümünde açılıyor perde. Therese tiyatro dekoru tasarımcısı olmak istiyor ve hayal gücünün ne kadar güçlü olduğuna kitabı okurken sık sık tanık oluyoruz. Duyguları da kurduğu hayaller gibi bulutlarda, adeta ayakları yere değmiyor. Kitabın sonlarında karakteri daha bir oturaklı hale geliyor, Therese resmen elimizde büyüyor.
Bir gün Therese'nin çalıştığı bu oyuncakçıya son derece çekici bir kadın geliyor, Carol. Bu hikaye pek çok şekilde devam edebilir ya da daha en başından kesilip bitebilirdi, Therese bu çok beğendiği kadına bir Noel tebrik kartı göndermeseydi ve bu şekilde beraber bir yemeğe çıkmış olmasalardı.
Carol kocasından boşanma aşamasında olan, 30'larının başında bir anne. Zamanla Therese'yle olan buluşmalarının sıklığı artıyor ve sayfalar ilerledikçe Therese'nin içinde aslında ilk andan beri kıvılcımlanan aşkın nasıl derinleştiğini okuyoruz. Onunla birlikte ben de aşık oldum Carol'a, olmamak elde değil. Therese'nin gözünde bir tanrıça o. Carol'la her buluşmalarından sonra kendi hoşlandığım biriyle buluşmuşum gibi Therese'nin mutluluğunu ta içimde hissettim. Fakat bu hikaye pek de öyle mutlu ilerlemiyor, yarısından sonra bir kovalamacanın içinde buluyoruz kendimizi. Gerilim romanlarıyla tanınan yazarın bu kitabın dokusuna da gerilimi yedirmesinden hoşlandım.
Kitaptaki duygulardan bahsetmek istiyorum çünkü bir aşk ancak bu kadar gerçekçi ve duygu dolu olabilirdi. Klasik kitaplardaki gibi büyük ve süslü cümleler yok, tapınmalar, söz vermeler ve ağlayarak edilen yeminler yok.
Dünyanın tuzu nasıl geri gelecekti?
Yılın ilk incelemesinin Carol olmasını istedim çünkü bu yılın, gelecek yılın ve daha pek çok yılın favorisi olacağına eminim.
Carol aslında aynı isimli bir film uyarlamasına sahip. Uzun zamandır izlemeyi düşündüğüm bir filmdi ve geçen gün öylesine dolaşırken bu film birden beni kendine çekti. İzlerken kendimden geçtim ve bittiğinde ben de bitmiştim. O kadar estetik o kadar edebi bir filmdi ki beni uzun süre başka bir evrene ışınladı. Tam kendime gelmişken birkaç araştırma yapmaya başladım ve o an kitap uyarlaması olduğunu öğrendim. Elimde birkaç kitap vardı ve onları bitirmem lazımdı. Birkaç gün diğer kitaplarda sürüklendikten sonra onları bitirdim ve sıra Carol'a geldi. Heyecandan yerimde duramıyordum. Başına oturdum ve kafamı kaldırdığımda 175 sayfa geçmişti. Saatlerce kitapla beraber sürüklendim ve son sayfada onunla kıyıya vurdum. Şimdiyse hâlâ o kıyıda uzanmış Carol'ı düşünmekteyim.
Peki kimdir bu Carol? Carol, ana karakterimiz olan Therese'in para kazanmak amacıyla geçici olarak çalıştığı "Bonmarşe"de karşılaştığı bir müşteridir. Carol sarı saçları ve pahalı kürküyle Noel alışverişi telaşındadır. Ama o kalabalıkta yine de Therese'in gözünden kaçmamıştır. Kısa süre içerisinde yine alışveriş sebebiyle Therese'le muhabbete başlayan Carol fark etmeden Therese'in kalbini kazanır ve tüm hikaye burada başlar. Therese çok gençtir. Duygularını anlayamayacak kadar genç. Carol'sa boşanma aşamasında olan bir annedir. Buna rağmen bu ikili birden kendini büyük bir iletişim içerisinde bulur. Carol duygularından emindir ama Therese'in ne olduğunu anlaması biraz sürer. Anladığındaysa aslında her şey sona yaklaşmıştır. Devamından bahsetmek istemiyorum çünkü hikaye sıradan bir aşk hikayesinden daha fazlası. Bu nedenle en ufak detayın bütün heyecanı kaçıracağını eminim.
Patricia
1921-1995 yılları arasında yaşamış Amerikalı yazar Patricia Highsmith’in, sıkı bir gerilim romanı olan ve Alfred Hithock tarafından filme uyarlanan ilk kitabı Trendeki Yabancılar’dan sonra yazdığı ikinci kitap. Yazarın yaşamından bir dönemle paralellik gösteriyor ve otobiyografik unsurlar barındırıyor. İçeriği sebebiyle dönemin Amerikalı yayınevleri tarafından defalarca reddedilmiş, takma isimle yayımlamak zorunda kalmış. Kitap 1950’lerde fırtına gibi esmiş; yazar her hafta düzinelerce hayran mektubu alırmış. Çünkü bu erotik aşk hikâyesi aynı zamanda son derece zarif, duygusal ve tutku dolu. Çünkü güçlü ve kararlı iki kadın portresi çizmiş yazar. Asla kederli ve kasvetli değil: Her devirde insanın içine umut ışığı verebilecek güçte bir hikaye. Günümüzde, 2015 senesindeki film uyarlamasının çok beğenilmesinin bir sebebi de bu bence. Güzel hikâyeleri seviyoruz. “Ve sonsuza dek mutlu yaşadılar,” cümlesiyle noktalanan hikayeleri daha da çok…
Carol ülkemizde ilk kez 1992’de Murathan Mungan’ın editörlüğünü yaptığı Çilek dizisinin içinde yayımlanmış. Aynı dizide Carson McCullers, Ruth Rendell gibi isimler de var, öyle efsane bir çalışma. Ben bu ilk baskısını yıllar önce sahaftan bulup Patricia Highsmith koleksiyonuma eklemiştim. Ama filmi izleyene kadar okumamıştım. Ummadığım kadar güzel bir kitaptı doğrusu, şahaneydi. Çok sevdim.
“İsmi hiç tanıdık gelmiyor” diyenleriniz bile aslında tanıyorsunuz yazar Patricia Highsmith’i; yüksek ihtimalle de Yetenekli Bay Ripley ile. Kitabını okumamış olanlar da filmini mutlaka izlemiştir diye düşünüyorum ve izlediyseniz de bilirsiniz ki unutulması kolay bir hikaye değil. Patricia Highsmith Tuzun Bedeli (diğer adıyla Carol ) ile de aynı hissi bırakıyor insanda. Tuzun Bedeli ismi İncil’den bir yere gönderme olduğu için ona hiç girmiyorum; orijinalini bilmediğim için göndermeyi de anlamıyorum haliyle. Ancak Carol, ana karakterlerden birinin ismi ve Highsmith bu karakteri 1948’de, New York’taki Bloomingdale’s mağazasının oyuncak departmanında çalışırken (bknz. Diğer ana karakter Therese) mağazada gördüğü vizon kürklü, sarışın kadını temel alarak oluşturmuş. Konuyla ilgili anlattığı gerçek hikayesi de bildiğiniz Carol ve Therese’nin hikâyesi:
Devamı: zimlicious.com/patricia-highsm...
CarolDuygu ve Düşünce
Kitabından ziyade filmini tavsiye ettiğim nadir kitaplardan biri. İlk filmini izlerseniz ne demek istediğimi anlayacaksınız, özgün ve kendine has bir konusu var fakat kitabında iki kişinin birbirine duyduğu sevgiden ziyade bir boyun eğme, kendin gibi olanı zor bulmuşken kaybetmekten korkup her denilene evet yanıtını veren bir kızın hayatını okuyorsunuz.
Mutlu sonla biten maceralı bir aşk öyküsü
Egalité
Patricia Highsmith, çok başarılı ve benim de çok beğendiğim bir yazar. 1952'de yayınlanan bu kitabının arkasına eklenen 1989 tarihli yazısında belirttiği gibi, bu maceralı hemcins aşk ilişkisinin her şeye rağmen mutlu sonla bitmesi ve kahramanlarının geleceğine dair umut vermesi zamanında takdir görmüş.
Hakikaten bu mutlu son ve geleceğe dair umut insanın yüreğine su serpiyor. Bağımsız - yani karışma ihtimali olan ana-baba yok, evlilik yok, vb- iki kişi birbirini sevmişse ve bu sevgi yoğun bir şekilde kabararak gerçek bir aşka dönüşmüşse, mutluluktan uçuruyorsa, bu iki insanın biri kadınmış diğeri erkekmiş ya da bu kitapta olduğu gibi hemcinsmiş, arada yaş farkı çokmuş, bundan kime ne? Önemli olan bu iki insanın mutluluğu, dünyanın en kıymetli şeyi olan aşk tılsımına çarpılmış olmaları.
Yazarın kitaplarını yayınlamaya başlayan dünyaca ünlü yayınevi bu kitabı yayınlamak istememiş, yazar da bunu küçük bir yayınevinde kendi ismini ve kitabın adını değiştirerek yayınlatmış. (Bu olayın ve yıllar sonra yazarın ve kitabının asıl isimleriyle yayınlanma öyküsünün ayrıntıları kitabın başındaki tanıtım yazısında var.) Amerikan toplumu bile 1950lerin başlarında muhafazakârken, yazarın haksız yere damgalanmayı göze alarak böyle bir kitap yayınlaması takdire şayan.Edebiyat
Egalité
Patricia Highsmith, çok başarılı ve benim de çok beğendiğim bir yazar. 1952'de yayınlanan bu kitabının arkasına eklenen 1989 tarihli yazısında belirttiği gibi, bu maceralı hemcins aşk ilişkisinin her şeye rağmen mutlu sonla bitmesi ve kahramanlarının geleceğine dair umut vermesi zamanında takdir görmüş.
Hakikaten bu mutlu son ve geleceğe dair umut insanın yüreğine su serpiyor. Bağımsız - yani karışma ihtimali olan ana-baba yok, evlilik yok, vb- iki kişi birbirini sevmişse ve bu sevgi yoğun bir şekilde kabararak gerçek bir aşka dönüşmüşse, mutluluktan uçuruyorsa, bu iki insanın biri kadınmış diğeri erkekmiş ya da bu kitapta olduğu gibi hemcinsmiş, arada yaş farkı çokmuş, bundan kime ne? Önemli olan bu iki insanın mutluluğu, dünyanın en kıymetli şeyi olan aşk tılsımına çarpılmış olmaları.
Yazarın kitaplarını yayınlamaya başlayan dünyaca ünlü yayınevi bu kitabı yayınlamak istememiş, yazar da bunu küçük bir yayınevinde kendi ismini ve kitabın adını değiştirerek yayınlatmış. (Bu olayın ve yıllar sonra yazarın ve kitabının asıl isimleriyle yayınlanma öyküsünün ayrıntıları kitabın başındaki tanıtım yazısında var.) Amerikan toplumu bile 1950lerin başlarında muhafazakârken, yazarın haksız yere damgalanmayı göze alarak böyle bir kitap yayınlaması takdire şayan.Carol...Carol...Edebiyat
*Spoilerimsi bir şeyler olabilir*
Mutlu sonla bitmesine rağmen neden sevinemiyorum acaba. Filminde de, kitabında da aynı his. Sona erince, içim burulmaya başlıyor. Bu herhalde güzel olan bir şeyin bitmesiyle ilgili daha çok. Yoksa tatsız sonlara özlem duyduğumdan olmasa gerek.
Carol -veya Tuzun Bedeli-...asla tarafsız, yalnız edebi açıdan yaklaşamayacağım bir eser olduğu için çok zor yazmak. Edebiyat da çok bildiğimden değil de, tarafsız olamayacağımı söylemek istiyorum. İngilizcesi "tenderness" olup da düzgünce bir türkçe karşılığı olmayan, "duyarlılık, hassasiyet" vs diye çevrile(meye)n kelimenin tam karşılığı olarak görüyorum ben bu eseri. Tek kelimeyle anlatsam, tenderness derim. Kitabın içinde geçen o kısa birkaç cümle mesela, bence kitabı muazzam yapan şeyler onlar; yani içindeki "tenderness". Bu yüzden herkese hitap etmiyordur bence, zaten bazı şeyler anlaşılmaz ve gizemli olmalı...herkes için değil yani.
Bana öyle geliyor ki, bir tık daha fazlası var Carol'da. Aşk romanı deyip geçilemeyecek bir yanı, koca bir ağırlığı var. 1951'de yazılmış olan bu kitabı özel kılan şey mutlu sonla bitiyor olması, çünkü bu bir ilkmiş. Bu kitaptan önce yazılan tüm Amerikan romanlarında homoseksüel ilişki yaşayan karakterler ya ölüyormuş ya intihar ediyormuş ya da hetoroseksüel hayata dönüyormuş. Patricia Highsmith, biraz cesaretle bunu değiştirmeye karar vermiş. Herneyse buradan, güçlü karakterlere de geçeceğim...özellikle Carol'un hayatta kendini konumlandırışı, hukuk karşısındaki eli kolu bağlı oluşunu adeta bir onur meselesi haline getirip kendinden ödün vermeden (tartışılır) onun karşısına dimdik dikilişi gibi. Bence Carol oldukça etkilenilesi bir karakter. Etkilenmek için değil ama Therese de fena sayılmaz aslında, kafasının içi çorba gibi. Bizden biri yani. Ama güçlü
Puan vermedi
Kitap, Carol Aird adında, varlıklı bir ailenin mutsuz ev hanımı olan ve Therese Belivet adında, bir oyuncak mağazasında çalışan genç bir kadının, Noel alışverişi sırasında tanışmaları ve aralarında gelişen tutkulu aşk hikayesini anlatıyor. Carol, kocasından boşanma aşamasındadır ve kızı için endişelenmektedir. Therese ise kendi kimliğiyle ve toplumun dayattığı kalıplarla boğuşmaktadır. İki kadın, birbirlerinde aradıkları sevgiyi ve özgürlüğü bulurlar ve Carol'ın kızı için verilecek velayet davası, ilişkilerini daha da karmaşık hale getirir. The Price of Salt'ın en etkileyici yönü, karakterlerin derinliği ve karmaşıklığıdır. Carol ve Therese, kusurları ve zaaflarıyla, gerçekçi ve inandırıcı bir şekilde tasvir edilmiştir. Carol, güçlü ve bağımsız bir kadın gibi görünse de, kızı için duyduğu endişe ve toplumun baskıları onu savunmasız hale getirmektedir. Therese ise saf ve idealist bir genç kız olarak başlasa da, Carol ile olan ilişkisi sayesinde kendi kimliğini keşfeder ve güçlenir.
Hikaye biraz yavaş ilerliyor.
Bazı karakterler yeterince derinleştirilmemiş.
Son biraz ani bitiyor.
Ancak bu eksiklikler, kitabın genel güzelliğini ve etkisini gölgelemiyor.
kitabın çevirisinin biraz daha duygusal bir tonda ilişkilerinin derinliğini daha çok yansıtsaydı çok daha hoş olacağını düşünüyorum onun haricinde döneminin ve türünün ilklerinden olan bu kitap büyük bir cesaret örneği filmden sonra okudum ama ona rağmen çok beğendim
Patricia Highsmith'in ilk romani Trendeki Yabancı'dan sonra yazdigi ikinci romanı Carol,escinsel teması nedeniyle 1952'de farklı bir yayinevinden farklı bir isimle yayımlanmıştı.
O dönemin muhafazakar ortamında "lezbiyen kitap yazarı" olarak tanınmak istemediği icin bilinçli bir tercihti bu. Kitap ancak 1984'te yazarin kendi adıyla basıldı. Tuzun Bedeli olan ismi Carol olarak değişti.Tuzun Bedeli, Incil'de gecen bir ifadeye gönderme imis bu arada.
New York’un büyük mağazalarından birinde sıradan bir tezgâhtar olan Therese’in asıl işi tiyatro dekor tasarimciligidir. ayatı, çekici ve zengin Carol’la karşılaşmasıyla aniden yön değiştirir. İki kadın görünüşte birbirinin tam tersidir: Therese ek gelir için mevsimsel işlere giren, sevmediği bir adamla birlikteliğini sürdüren, on dokuz yaşında bir genç kadındır; Carol ise zengin kocasından boşanmanın arifesinde, kültürlü, saray yavrusu evindeki hayatından bıkmış bir banliyö hanımı. Kaçmaya çalışsalar da, yüzyıl ortası Amerika’sının kuralcı toplumu onları takip eder.
Sonu kısmen mutlu biten ilk escinsel roman olmasının yanı sıra yazar Highsmith bu romanla ilgili
okuyucularından binlerce mektup almış ve o dönem kült bir roman haline gelmiş.
Kitabın en büyük gücü, karakterlerinin derinliğinde ve psikolojik analizinde yatıyor. Highsmith, Therese'nin gençlikten yetişkinliğe geçişini, kimliğini keşfetmesini ve Carol'a duyduğu tutkuyla değişen iç dünyasını ustalıkla işliyor. Aynı zamanda, Carol'ın zarafetinin ve özgüveninin ardındaki kırılganlığı, kızı için verdiği mücadeleyi ve toplumsal baskılarla nasıl başa çıkmaya çalıştığını da hissedebiliyoruz. Highsmith'in yalın ve sade dili, bu içsel çatışmaları daha da etkileyici kılıyor.
E.M. Forster'in Maurice'nin tam karşısına Highsmith'in Carol 'unu koyabiliriz. Sanki birbirini
Yazar Hakkında
Patricia HighsmithYazar · 23 kitap
Patricia Highsmith (19 Ocak 1921 - 4 Şubat 1995) daha çok psikolojik gerilim romanlarıyla tanınan, kitapları 20'den fazla filme kaynaklık etmiş Amerikalı polisiye yazarı.
Hayatı
19 Ocak 1921'de Mary Patricia Plangman olarak Teksas'ta doğdu. Altı yaşında ailesiyle birlikte New York'a geldi, orada eğitim gördü. Yazar olmaya 16 yaşındayken karar verdi. İngilizce kompozisyon, dramaturji ve kısa hikâye yazımı dersleri aldığı Barnard College'den 1942 yılında mezun oldu. 1942 ve 1948 yılları arasında New York ve Mexico'da yaşadı, çizgi romanlar için hikâyeler yazdı.
İlk romanı Strangers on a Train (Trendeki Yabancılar) 1950'de yayımlandı ve ses getirdi. Alfred Hitchcock'un 1951'de bu romanı aynı isimle filme uyarlaması ile büyük ün kazandı. Peşisıra diğer romanları da sinemaya uyarlandı. The Blunderer (Becerksiz) 1954'te, This Sweet Sickness (Tatlı Hastalık) 1960'ta, The Talented Mr. Ripley (Becerikli Bay Ripley) 1955'te, Ripley's Game (Ripley'nin Oyunu) 1974'te sinemaya uyarlandı.
1991'de yazdığı Su Altında Bir Ripley Serüveni adlı kitabını, Filistin intifadasına ve Kürtlerin mücadelesine adadı. İthaf sayfasına şu notu düştü: "İntifada’nın ve Kürtlerin ölülerine, ölenlerin, hangi ülkede olursa olsun baskıyla mücadale edenlere, yalnızca sayılmak için değil de vurulmak için ayağa kalkanlara… " Ne var ki, bu ithaf yazısı İsrail ve Türkiye edisyonlarında yer almadı.
1963 yılında Avrupa'ya taşındı, ömrünün son 12 yılını İsviçre Locarno'da geçirdi. 4 Şubat 1995'te lösemiden hayata veda etti.
Ödüller
1946 : O. Henry Ödülü, En İyi İlk Hikaye, "The Heroine"
1951 : Edgar Ödülü, En İyi İlk Roman Adayı, Strangers on a Train
1956 : Edgar Ödülü, En İyi Roman Adayı, The Talented Mr. Ripley
1957 : Grand Prix de Littérature Policière, Uluslararası Ödül, The Talented Mr. Ripley
1963 : Edgar Ödülü, En İyi Kısa Öykü Adayı, "The Terrapin"
1964 : Dagger Ödülü İngiliz Polisiye Yazarlar Derneği En İyi Yabancı Roman Ödülü, The Two Faces of January
1990 : Chevalier dans l'Ordre des Arts et des Lettres Fransa Kültür Bakanlığı
