Yazar:
Abbas Sayar
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 38 dk.
Sayfa Sayısı:
234
Basım Tarihi:
Ekim 2020
İlk Yayın Tarihi:
1972
Yayınevi:
Ötüken Neşriyat
ISBN:
9789754374049
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İnce Memed tadında etkileyici bir roman olarak hafızama kazındı. Kullandığı yöresel dil, roman da geçen bazı kelimeler beni çocukluğuma götürdü. Okurken bilmediğiniz kelimelerin anlamını cümlenin içinden kendinizde çıkartabileceksiniz ve merak edip yine de araştıracak olursanız ki Türk Dil Kurumunun genel sözlüğünde değil de derlemeler sözlüğünde o kelimelerin yörelere göre hangi manalarda kullanıldığını göreceksiniz. Çelo'nun köy yerinde yaşadığı dramı içiniz cız ederek okuyacaksınız. Sadece kendime değil de ülkenin okuyamama kültürsüzlüğüne bir kez daha hayıflandım. 1971 Türk Dil Kurumu ödülünü alan bu kitap - sonuna kadar hakketmiştir- kaç kişi tarafından biliniyor. Hatta Abbas Sayar ne kadar biliniyor? Buna en güzel cevabı 1000Kİtap istatistikleri veriyor. An itibarıyla 1000Kitap'ta okuyan dokuzuncu kişiyim.
Bir buna üzülmemiştik o da oldu. Yazarın ağzından “Anadolu köylüsü” nün hayatı söz konusu romanda. Yazım tarzı Yaşar Kemal’e benziyor, yazar da Anadolu dilini kullanmış. Anasız babasız kalan Çelo’nun kötü amcasından babasının hakkını alma savaşı.. dedikodu, kin, haset, yalancılık, herkesin çıkarcı olması, çıkarı için Çeloya yaptıkları, Çelo’nun kaderi.. bunlar hep etkiliyor insanı. Çünkü yaşandı ve hep yaşanacak. Kitap 1973 yılında Türk Dil Kurumundan ödül almış. Abbas Sayar’ın “yılkı atı” kitabını da okumuştum. O da güzeldi.
Kitapta heyecan veya olay örgüsü çok aramayın rutin ve sakin anlatılıyor köyde olaylar. Önemli olan insan psikolojisine bu denli inebiliyor olması. O sebeple ben sakin kitaptan sıkılırım diyenlere tavsiye edemem ama ben edebi dili severim konusu sakin olsun, edebiyata doyayım derseniz o zaman evet okuyun.
Puan vermedi·250 syf.··
Beğendi
·2017 54. kitabı
·10 günde okudu
·Okunma: 25 Mart 2017 10:42
Abbas Sayar'ın ikinci romanı olan Çelo 1971'de TDK roman ödülünü kazanmış.Abbas Sayar'ın edebiyatı, "Köy Edebiyatı" kategorisinde değerlendirilmesine karşın, diğerlerinden farklı özellikler
Yine Abbas Sayar yine muhteşem bir eser. Yazara saygım,hayranlığım bir kez daha arttı. Çelo bir hak arama mücadelesini anlatır. Kimsesiz bir çocuğun amcasindan babasından kalan mallarını alma mücadelesi. Umutla hayal kırıklığı bir aradadir. Dili harika. Bir solukta okunacak bir kitap. Aynı zamanda köy hayatını da çok başarılı ve gerçekçi bir şekilde samimi bir dille anlatır. Ben yine çok fazla etkilendim. Abbas Sayar bence çok başarılı. Köy hayatını,insanları olduğu gibi harika bir şekilde anlatiyor. Okurken çok etkilendim. Abbas Sayar'ın bütün kitaplarını okumayı düşünüyorum. Gerçekten çok başarılı.
Çelo: O Bir Hero*Edebiyat
Ön İnceleme:
"1K'de 100 Kişiden Az Kişinin Okuduğu İyi Kitaplar" diye bir liste yapılacak olsa ilk ayakta listeye girebilecek denli güçlü bir kitap "Çelo". "Yılkı Atı" kitabıyla tanınan Abbas Sayar; Fakir Baykurt'un Kır Abbas'ına, Yaşar Kemal'in İnce Memed'ine benzer bir kahraman yaratmış: Çelo.
Çelo’nun Yılkılığı
Puan vermedi·234 syf.·
2025 12. kitabı
Abbas Sayar’ın Çelo’su içimi kararttı. Ama bir yandan okurken gururlanıyor insan. Kendi memleketimin yazarı. Gönül Dağı’nda çizilen Yozgat atmosferi ile Çelo’da resmedilen köy atmosferi birbirine çok zıt. Sayar’ın köyleri sadece doğa olarak güzel ama insan olarak ilkel.
Herkes birbirinin kuyusunu kazmanın peşinde. Çelo’da Abbas Sayar Yozgat’ta ve köylerinde Ermenilerden, Rumlardan kalma arsaların, tarlaların başına gelenlere de ufaktan bir paragraf dokunmuş. Doğrusu o yıllarda büyük cesaret.
Çelo’da doğa betimlemeleri dışında çoğu karakter rahatsız edici düzeyde yabani, çıkarcı, cahil kalmış, dedikoducu ve şiddete eğilimli olarak resmedilmiş. Bizim köylerimiz bu mu gerçekten?
Türkiye siyasetini, bürokrasisini yönlendiren sermaye kesiminin büyük oranda köyden kente göç sonrası oluşan ve gelişen bir sınıf olduğunu düşündüğümüzde köy edebiyatı aslında bizim için bir nostalji değil bugünü anlamak noktasında sosyolojik veriler sunuyor.
Çelo karakteri aslında Türkiye’de sadece köylerde üretilen değil aynı zamanda modern zamanların metropol kentlerinde de üretilen bir anti-karakter. Sevgisizliğe, kimsesizliğe terk edilmiş ve el birliğiyle toplumdan dışlanmış Çelo’lar…
“Demek abi hökümete başvurursak bu iş olur.”Edebiyat
"Doğru söylersem halk gücenir, yalan söylersem hak gücenir Hakim bey. Beni bağışla. Görmedim, bilmedim, hiç de buralarda olmadım" der. Ve alır başını kayıplara gider. İstemez fışkının üstüne sıçramasını. Gören görmediğini, bilen bilmediğini söyler. Naçar kalırsın orta yerde. Dinine, devletine bir küfür savurursun içinde. Ve o kadarla kalırsın. Bura köy yeri Çelo! Kanun sökmez bu yerde.
Burada kanun kuvvettir. Burada kanun arkadır. Bura da kanun paradır. Bu, dediklerim yoksa belin kıyamete dek büküktür...”
Büyülü bir Türkçe muhteşem bir köy romanı. Yazarın daha önce okuduğum Yılkı Atı romanından etkilenerek okumaya karar verdiğim ikinci romanı Çelo, bana kalırsa köy edebiyatının en başarılı eserlerinden biri. Özellikle yazarın dili ve dile hakimiyeti benzersiz bir tat veriyor. Gereksiz benzetmeler ve yoğun betimlemelerden uzak oldukça doğal ve akıcı bu dil hayranlık uyandırdı bende. Kemal Tahir’den sonra en çok etkilendiğim ikinci Anadolu ağzı diyebilirim. Tıpkı Yılkı Atı’nda olduğu gibi roman okurda bir burukluk bırakıyor. Diğer eserlerini okumaya devam edeceğim.
İt kapıda zabın gerek.Edebiyat
Abbas Sayar okumaya devam. Yazarın okuduğum dördüncü eseriydi. Çelebi - namıdiğer Çelo- romanın başkisisidir.
Çelo, küçük yaşta atasını kaybetmiş ve emmi/ yenge elinde büyümüş; feleğin sillesini yemiş, buna rağmen ayakta kalmıştır. Roman, baştan sona Çelo'nun hak arama mücadelesi üzerine kurulmuştur. Hak arama dediğimiz ise Çelo'nun emmisinin elinde kalan ve babasının hakkı olan arazileridir. Tabii romanda bir de Çelo'nun çocukluk aşkı Kezik -emmisinin kızı - vardır. Roman bu iki minval üzere gider gelir.
Yazar, romanda açıkça tarafını belli etmiş ve Çelo'nun yanında saf tutmuştur. Hak arama mücadelesi dediğimiz ise Anadolu'nun neredeyse her köyünde istisnasız karşılaşılabilecek arazi anlaşmazlığı ve de sevdiğinden ayrı düşmesi durumudur. Bu iki konu orijinal bir konu değildir ve romanda gereğinden fazla uzatılmıştır. Tabii bunun yazarın tasarrufu olarak görüyorum.
Benim Abbas Sayar okumaktaki amacım onun eserlerinde üst düzey bir kurgu görme isteği değil tabii. Ben Sayar'ın dilini, onu kullanış şeklini; yörenin ağız özelliklerini - hiçbir müdahaleye tabii tutmadan- eserlerinde yansıtmasını seviyorum. Romanı okuduğunuzda kıyıda köşede kalmış bir sürü dil tasarruffuyla karşılaşabilirsiniz.
Hastanede okuduğum ikinci kitap akıcı ve içinde Anadolu'nun kokusunu tadını acısını bulduğum harika bir kitap...
Masumlugun saflığın iyi niyetin yanı sıra köyü niyetinde hayatta olduğunu göstermektedir
Romanda, küçük yaşta anne ve babasını kaybeden ve amcasının bakımına muhtaç olarak hayatını sürdüren bir çocuğun, büyüyüp bir delikanlı olduğunda babasından miras kalan toprağı amcasından almak için yaptıkları ve başından geçen olaylar, psikolojik ve sosyolojik tahliller boyutunda konu edilir. Roman kahramanı Çelo’nun hak arama iradesi içinde sürüklendiği çıkmaz yol gerçekçi bir anlatımla işlenerek, başarının ancak sağlam bir irade ile elde edilebileceğini bize göstermektedir.
Yazar Hakkında
Abbas SayarYazar · 21 kitap
Nail Abbas Sayar, 21 Mart 1923 tarihinde Yozgat’ta doğdu. 1941’de Yozgat Lisesi’ni bitirdikten sonra 1945 yılında evlendi ve İstanbul’a yerleşti. Dört dönem İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde Türkoloji eğitimi aldı ancak eğitimini yarıda bırakarak Yozgat’a döndü. Bir süre çiftçilikle uğraştı. Yeniden İstanbul’a giderek matbaa kurdu, 1953’te Yozgat’a dönerek İstanbul’daki matbaasında 15 günde bir çıkarttığı gazeteyi Yozgat’ta yayımlamaya devam etti ve böylece şehrin Bozlak adlı ilk yerel gazetesini çıkarttı. Yozgat’ın Bozok ve İleri gazetelerinde çeşitli yazıları yayımlandı. Kısa bir süre politika ile ilgilendi. Yozgat Demokrat Parti müteşebbis heyeti kurucuları arasında yer aldı ama politikaya olan ilgisini kısa zamanda yitirdi.
11.07.1989 yılında Ayvalık Lisesi Edebiyat Öğretmeni Hanife Ender Sayar'la ikinci evliliğini yaptıktan sonra Ayvalık, Balıkesir’e yerleşti. Edebiyatın yanı sıra resim sanatı ile uğraştı. 1990’larda Ankara, Antalya, Ayvalık ve İzmir’de sergiler açtı. 04.08.1999’da yatağında uyurken, gece yarısına doğru fenalaşarak beyin kanaması geçiren Sayar, bir hafta sonra 12 Ağustos 1999 tarihinde-9 Eylül Ünv. Tıp Fakültesi-İzmir ’de hayatını kaybetti. Mezarı Yozgat’tadır.
Abbas Sayar’ın bir oğlu vardır. Yozgat’ta askeri gazinonun bulunduğu bir sokağa adı verilmiştir
Yazın Yaşamı
Yazmaya şiir ile başladı. Toplam 6 şiir kitabı yayımladı. Bu kitaplar çok dar bir çevrenin dışına çıkmadığından bugün bilinmemektedir. Ancak daha önce yayımladığı tüm şiirleri 1992 yılında derlenip Boşluğa Takılan Ses adıyla kitaplaştırılmıştır. 1999’da ölümünden sonra derlenebilen şiirleri ise Şiirler adıyla yayımlanmıştır.
1950’lerde roman türüne geçti. İlk romanı Yılkı Atı’nı yazdıktan yaklaşık on - on beş yıl sonra 1970’de yayımladı. Yılkıya bırakılan bir atın doğadaki yaşam savaşını anlatan ve arka planda köy halkının yoksulluğu ve çaresizliğini sergileyen roman daha sonra filme uyarlanmıştır.
Yılkı Atı’nı yayımladıktan sonra ikişer yıl arayla romanlarını yayımlamayı sürdürdü. 1972’de yayımladığı Çelo, radyo oyununa (Nebahat Abla’yı Yitirdik adıyla)uyarlanmış; 1974’te yayımladığı Can Şenliği ise TV1'de dört bölümlük bir dizi film olarak gösterime sunulmuştur.
Yazarın tek öykü kitabı Yorganımı Sıkı Sar 1976’da, Dik Bayır adlı romanı 1977’de yayımlandı. Takip eden yıllarda Tarlabaşı Salkım Saçak (1987, roman), Anılarda Yumak Yumak (1990, anı-roman), Boşluğa Takılan Ses(1991, şiir), Noktalar (1991, vecizeler) adlı kitaplarını yayımladı.
Abbas Sayar’ın yapıtları köy edebiyatı kategorisinde değerlendirilir. Yapıtlarında genellikle Orta Anadolu’yu anlatır. Romanlarında Türk köylüsünün nasıl yaşadığını bilmek, öğrenmek ve yaşam koşullarını değiştirmek gerektiğini aydınlara ve politikacılara haykırır.
El Eli Yur El de Yüzü adlı romanında ise politika ile uğraştığı dönemdeki anılarından yola çıkarak; 1954-1957 seçimlerinde Zağcıoğlu köyünün genel durumu, köylünün politikacılara bakışı; politikacılarla köy halkının birbirlerinden beklentileri nibir kara mizah örneği olarak gözler önüne serer.
Ödülleri
1971 - TRT Roman Başarı Ödülü, Yılkı Atı
1973 - TDK Roman Ödülü , Çelo
1975 - Madaralı Roman Ödülü , Can Şenliği
1987 - Yozgatlılar Dayanışma ve Kültür Derneği Şükran Plaketi
1992 - Yibitaş Holding - Erdoğan M. Akdağ - 50.Sanat Yılı Plaketi
1992 - Kültür Bakanlığı - Kültür Bakanı : D. Fikri Sağlar - 50.Sanat Yılı Plaketi
1992 - Yozgatlılar Kültür ve Dayanışma Derneği - 50.Sanat Yılı Plaketi
1992 - Gazeteciler Cemiyeti - Başkan : Osman Hakan Kiracı - Yozgat'ın İlk Gazetecisi Plaketi
1995 – Edebiyatçılar Derneği Onur Plaketi ve Altın Madalya Ödülü
1998 - Türkiye Yazarlar Sendikası - İzmir Kitap Fuarı 98 - Yazarlık Emeğine Saygı Plaketi
1998 - Türkiye Yazarlar Derneği Ödülü
