Yazar:
Salman Rushdie
Çevirmen:
Begüm Kovulmaz
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 13 dk.
Sayfa Sayısı:
184
Basım Tarihi:
Haziran 2011
İlk Yayın Tarihi:
1994
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
East, West
Orijinal Dil:
İngilizce
ISBN:
9789750713330
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Derin bir hayalgücüyle Doğu&Batı senteziEdebiyat
Edebiyat tarihinin kadim şahsiyetleri ile popüler kültürün, masallar ile tarihin, fantastik ile gerçekliğin kesiştiği bu dokuz hikâye, Doğu ile Batı karşılaşınca neler olduğunu anlatıyor. Fakir bir çekçekçi, inanılmazı gerçekleştirip Bombay’da film yıldızı oluyor; Kristof Kolomb, Kraliçe Isabella’yla ilişkisini “tamamlama” hayalleriyle kendinden geçiyor; iki çocukluk arkadaşı, fantezilerinde diplomat olup Uzay Yolu mürettebatına katılarak Hindistan’ın yakın tarihine tanıklık ediyorlar.
Doğu, Batı’da, zengin dili ve benzersiz hayal gücüyle Salman Rushdie, okurları şaşırtarak, güldürerek, düşündürerek, bir lunapark treninde kültürlerarası yolculuğa çıkarıyor.(Arka kapaktan)
Fikir çok güzel: Doğu'dan ve Batı'dan üçer hikaye ve Doğu&Batı paradoksunu yansıtıp sentezi deneyen üç hikaye. Yazarın Hindistan doğumlu oluşu ve sonradan aldığı İngiliz vatandaşlığı (Roy gibi) yazımını kolaylamış olmalı; zira, kendisinin ve kitabın adının da belirttiği gibi, Doğu ile Batı arasında bir virgül, o.
Doğu'nun hikayeleri daha basit kurguda ve sürprizi yok. 1970'lerde nüfus planlaması uğruna erkeklerin sokaklara çekilen sağlık otobüslerinde hadım edilmesi ve karşılığında radyo hediyesi (Çin'de de yeni doğan kız çocuklarının öldürülmesi ve 2'den çok çocuğa ceza) verilmesini öğrenmek üzücüydü. Sakal-ı Şerif bulan bir burjuvanın radikalleşmesi karşısında ailesinin feryatları ve yok oluşları da.
Batı hikayeleri'nde; #sheakspeare 'in Hamlet'indeki soytarı Yorick'in ünlü #tristramshandy eserindeki anlatıcı Yorick'in özdeşleştirilip mizahi ve yepyeni bir Hamlet denemesi (Hamlet-Yorick oyunu) ise harika olmuş doğrusu (Bu iki eseri okumayanlar, hikayedeki nüansları asla bilemeyecekler). Diğer hikaye "Yakut pabuçların müzayedesi" ; ruhlar ve ünvanlar dahil her şeyin satılabildiği Batı dünyası
Salman Rushdie, Hint asıllı Britanya-Amerikalı bir yazar.
Arafta kalmış olması normal değil mi?
Rushdie kıyaslamayı önce okura bırakıyor, sonrası ise tam bir paradoks.
Kendisini “virgül” olarak tanımlayan Rushdie, Batı’yı ve Doğu’yu kendi gözlemlerinden, tecrübelerinden harmanlayıp ifade inceliği ile okurun sorgusuna bırakıyor adeta.
Muhteşem bir sentez.
“El deliye, biz akıllıya hasret,” diyerek okuduğum bölümler; kimi zaman gülümsetti, kimi zaman hüzünle sardı beni çepeçevre. Ve dedim ki: Doğu’nun mistik rüzgârlarının batı tercümesi, yerine oturmasa da…
Batı, her zamanki batılığını yaptı, Doğu da ondan geri kalmadı hani
Düşünün; bir zamanlar bu topraklarda Sina’lar, Hayyam’lar yetişmiş ve sonra sorgulayıp kendinize şu soruyu sorun: Neden?
.
İroni dolu...
Puan vermedi
Salman Rushdie sekülerizm tartışmaları çerçevesinde aşina olduğum bir isimdi. Bu yüzden Doğu, Batı temalı bir kitabı onun yazdığını görünce kitap ilk andan ilgimi çekti. Din eleştirileri sebebiyle hakkında ölüm fetvası verilen bir yazarın, özellikle dünyanın iki kutbu olan doğu ve batıyı sentezleyen bir eseri olduğunu görünce heyecanlanmıştım. Kitap, doğu ve batıya ait ayrı ayrı üç hikâye ve doğu-batı sentezi içeren ek üç hikâyeden oluşuyor.
Nedenini tam olarak çözememekle birlikte, kitabı bitiremedim. Sadece ilk kısmını okuyabildim ve elim bir türlü kitaba gitmedi. Başka kitapları karıştırır oldum. Bu nedenle kitap, üzülerek yarıda bıraktığım nadir kitaplardan biri olarak kaldı.
Belki başka bir dönemde, başka ihtiyaçlarla okunduğunda anlam bulacak bir eserdir. Şimdilik rafa kaldırdım.
Sevgiler
VirgülEdebiyat
Ülkü TAMER’in “Virgülün Başından Geçenler” şiir serisiyle başlayan virgül hassasiyetim, Salman RUSHDIE’nin “Doğu, Batı” isimli hikaye kitabının elime geçmesiyle birlikte bambaşka mecralara doğru yol aldı.
1947 doğumlu, Hint asıllı, Britanyalı-Amerikalı yazar ve romancı Selman Rüşdi tarafından Doğu ve Batı kültürlerinin simgesel yönlerinin karşılaştırılarak birleştirilmesi üzerine yazılmış güzel bir eser.
Genellikle Hindistan’ı konu alan yazarın anlatımı, MİT ve FANTEZİ GERÇEKLİK ile iç içe geçiren bir tarzdır.
Önemli olan yazarın konumu ise Doğu İle Batı kültürünün ortası olarak görülüyor.
*Edebiyat tarihinin en önemli şahsiyetleri ile popüler kültürün,
*Masallar ile tarihin,
*Fantastik ile gerçekliğin
kesiştiği bu dokuz hikâye,
*DOĞU ile BATI karşılaşınca neler olduğunu anlatıyor.
Bu karşılaşmalar aşağıdaki temalı öyküleri oluşturuyor:
*Fakir bir çekçekçi(Doğu), inanılmazı gerçekleştirip Bombay’da film yıldızı oluyor(Batı).
*Kristof Kolomb(Batı), Kraliçe Isabella’yla(Doğu) ilişkisini “tamamlama” hayalleriyle kendinden geçiyor.
*İki çocukluk arkadaşı(Doğu), fantezilerinde diplomat olup Uzay Yolu mürettebatına(Batı) katılarak Hindistan’ın yakın tarihine tanıklık ediyorlar.
Zengin dili ve benzersiz hayal gücüyle düşünür, okurları
Hem şaşırtarak,
Hem güldürerek,
Hem düşündürerek,
kültürlerarası yolculuğa çıkarıyor.
1/10
2016 11. kitabı
Kısa hikayelerden oluşan bu kitap, benim için tam bir hayal kırıklığı. İsminin güzelliğine kanıp, kitaptan beklentimi oldukça yüksek tutmuştum. Ancak birkaç sıradan diyebileceğim hikaye dışındakiler, bana göre tam bir rezaletti. Anlattığı konuyu ya da ülkenin durumunu bilmediğim için öyle olduğunu düşündüm ama öyle bile olsa; insan anlamasa bile, anlamlandırmaya ya da arada kalan boşlukları araştırıp doldurmaya çalışır ama buradaki hikayeler ona bile olanak bırakmıyordu. Birkaç kez yarıda bırakmalıyım diye düşündüm ama sonuna kadar belki bir ümit güzel bir hikaye çıkar diyerek okudum. Kesinlikle zaman kaybıydı.
Yazar Hakkında
Salman RushdieYazar · 17 kitap
Salman Rushdie, Urduca ve İngilizce konuşan Müslüman bir ailenin oğlu olarak 1947'de (bağımsızlıktan iki ay önce) Bombay'da doğdu. 1961'de lise eğitimi için İngiltere'ye gönderilen Rüşdi'nin ailesi, 1964'te diğer Müslümanlarla birlikte zorunlu olarak Pakistan'a göç etti ve Karaçi'ye yerleşti.
Cambridge'de tarih eğitimi gören Rüşdi, fantastik bir bilimkurgu denemesi olan ilk romanı Grimus (1975) ile eleştirmenlerin dikkatini çektikten sonra, Geceyarısı Çocukları (Metis, 2000) romanıyla (1981 Booker, 1982 James Tait Black, 1993 Booker of Bookers ödülleri) dünya çapında ün kazandı. Hindistan tarihi ve politikasına eleştirel yaklaşımı nedeniyle Hindistan'da yasaklanan bu romanı, bu kez Pakistan'da aynı akıbete uğrayan Utanç (Metis, 2005) izledi. Nikaragua anılarını aktardığı The Jaguar Smile'ın (1987, Jaguar Gülüşü, Pencere, 1989) ardından yazdığı The Satanic Verses (1988, Şeytan Ayetleri) ile 1988 Whitbread ödülünü kazandıysa da Müslümanlığa hakaret ettiği gerekçesiyle kitap Hindistan ve Güney Afrika'da yasaklandıktan sonra Humeyni tarafından yazar hakkında ölüm fetvası verildi.
Romanlarının çoğu Hindistan'ı konu alır. Anlatımı, mit ve fantaziyi gerçeklik ile iç içe geçiren bir tarzdır. Bunun yanında Günter Grass, Mikhail Bulgakov gibi isimlerden de etkilenmiştir. Booker ödülü yanında birçok ödül sahibidir.
Kasım 2005 ve Haziran 2008 tarihlerinde ABD'den Foreign Policy ve İngiltere'den Prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu Dünyanın ilk 100 entellektüeli listelerinde, 2005 yılında 10., 2008 yılında 23. sırada yer almıştır.
Şeytan Ayetleri tartışması
1989'da yayınlanan Şeytan Ayetleri romanı, İslam dini peygamberi Muhammed'e ithamda bulunduğu gerekçesiyle İslam dünyasından büyük tepkiler almış; Güney Afrika, Pakistan, Suudi Arabistan, Mısır, Somali, Bangladeş, Sudan, Malezya, Endonezya, ve Katar'da kitabın yayınlanması yasaklanmış; 14 Şubat 1989'da İran lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni tarafından fetva verilerek Rüşdi'nin başına üç milyon Amerikan doları ödül konmuştur. Dünyanın birçok ülkesinde aleyhinde yapılan kitlesel gösteriler Şubat 1989 gündemini oluşturmuştur.
Bunun takip eden yıllarda da çeşitli ülkelerde kitabın çevirmen ve yayıncı kuruluşlara yönelik saldırılar olmuştur. 1998'de İran, İngiltere ile ilişkilerini düzeltmeye yönelik bir adım olarak Salman Rüşdi hakkında aldığı ölüm cezası kararından vazgeçmişse de İran dini lideri Ali Hamaney 2005'te fetvayı sadece veren kişinin kaldıracağını, ancak bu kişinin yani Humeyni'nin 1989'da öldüğünü ifade etmiştir.
