Göç Mevsimi
Tayyib SâlihYazar:
Tayyib Sâlih
Çevirmen:
Özdemir İnce
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 38 dk.
Sayfa Sayısı:
128
Basım Tarihi:
1982
Yayınevi:
Adam Yayınları
Orijinal Adı:
مـوسـم الـهـجـرة الى الـشـمـال
ISBN:
9789754189513
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Batılı olamadık, doğuya da geri dönemedik; biz de arafta kaldık işte…Edebiyat
İnsanın köklerine yabancılaşmasının kitabı bu. Alışılmışın dışına çıkmanın, bilinmeyeni merak etmenin, sınırlarını keşfetmenin, farklı olmaktan korkmamanın, özgürlüğün tadına varmanın… Diğer yanı ile sürüden ayrılmanın getirdiği yalnızlığın, korkunun, yabancılaşmanın, huzursuzluğun…
Tayeb Salih hikayesini Sudan’ın sömürge acıları ile de zenginleştiriyor ama ana gövdede bizim, hepimizin hikayesini anlatıyor. Okumuş; o yüzden kendisine dikte edileni, “adet” deneni, “gelenek” addedileni gözü kapalı kabullenmekten vazgeçmiş, “gözü açılmış”, bir yandan ulaştığı seviye ile gurur duyarken diğer taraftan köklerine yabancılaşmanın ıstırabını yaşayan bizlerin. Sırat köprüsünün ortasında kalan, her iki taraftan da parçalar taşıyan, ama ikisine de ait olamayanların. Beklediği takdiri ne kendisini artık anlayamayan geleneksel toplumundan, ne de tümüyle bir parçası olamadığı medeni toplumdan göremeyenlerin. Anlaşılmamaktan, yalnızlıktan, iç huzursuzluğundan mustarip olanların. O hep “başını alıp gitmek” isteyenlerin…
2 ayrı kuşağa ait Sudan’lı gençler üzerinden, iç içe geçmiş 2 hikaye şeklinde kurgulamış Tayeb Salih romanını. Mustafa Said sıra dışı zekası ile çocukluğundan itibaren dikkat çeken bir Sudan’lı; sosyal konularda başarısız, duygusal bağ kurmaktan kaçınan bu zeki çocuk, sömürge yönetimin getirdiği avantajlar sayesinde okuyor ve üniversitede Londra’ya gidiyor. Zekasının farkında, o kaslı kara vücudu ile beyaz kadınlar üzerindeki cazibesinin de… Ne yaparsa yapsın bu topluma ait olamaz o; girdiği her ortamda bir sömürge evladı olduğu bilinecek, bu yüzden hep hayret içeren bir takdirle karşılanacak, bir yandan ateşli tutkuları besleyecek, öte yandan bir sirk hayvanı gibi hissedecek. İntikamını kadınlarla alacak; bir sürü kadını baştan çıkaracak, seksle büyüleyecek,
Kuzeye Göç Mevsimi, Sudan’ın Nil Nehri kıyısındaki küçük bir köyüne yerleşen gizemli bir yabancının hikayesiyle birlikte Doğu-Batı çatışmasını, sömürgeciliği ve ülkenin siyasi tarihini masaya yatıran etkileyici bir metin.
Tıpkı yazarın kendisi gibi, İngiltere’ye eğitim almak için gittikten yıllar sonra memleketine dönen adsız anlatıcının, aile, memleket ve köklerle ilgili iç döküşüyle başlıyor kitap. Sonrasında bu adsız anlatıcımız, kendisinin yokluğunda köye gelip yerleşen ve burada bir aile ve hayat kuran yabancının bilinmeyen geçmişini merak etmeye başlıyor; bu yabancının bir gün çok düzgün bir İngilizce’yle şiir okuması üzerine merakı perçinleniyor. Kurgu, yabancının kimliği ve geçmişiyle ilgili bu gizemin yavaş yavaş aralanması üzerine inşa edilmiş.
Tayeb Salih’in doğa tasvirleri çok güzel; aile, ülke, kökler, zaman ve değişim meselelerini bu tasvirlerle paralellik kurarak aktarması da keza başarılı. Ayrıca, kendisi de her iki dünyayı tanıyan biri olarak, Doğu’nun Batı’ya bakışını da, Batı’nın Doğu’ya bakışını da çok iyi tespit edip yansıtmış. Birbirleri hakkındaki önyargıları, yüzleştikleri ya da inkar ettikleri hataları ve birbirlerine karşı tutumlarıyla Birinci Dünya ve Üçüncü Dünya ülkelerini ve insanlarını çok iyi anlamış. İlaveten, açmazları, çelişkileri, diktatörleri, eski bir İngiliz sömürgesi olması, yolsuzluk ve rüşvetle dönen düzen kuran politikacıları, kültürü ve inançlarıyla kendi ülkesine de objektif ve gerçekçi yaklaşmayı başarmış.
Tüm bu meseleleri metaforlarla kurguya yedirmesini de çok sevdim. Anneyle gereken duygusal bağın kurulamamasının memleket aidiyetine de sirayet etmesi ve ‘Doğulu’ olarak dışlanmışlığın hıncının kendisinden daha güçsüzden alınmasıyla güzel bir nokta yakalamış. Kendi ülkesindeki kadının durumunu atlamaması da
Puan vermedi·160 syf.·
2022 88. kitabı
DİPÇE :
Sömürgeciliğin hiçbir zaman sona ermeyeceğini bilen Arap-Afrika entelijansiyası, kolonyal dönem sonrasının sancısını anlamlandırmanın ağırlığını hissedip, bu süreci mümkün olduğunca edebi düzlemde aktarmaya çalışırlar.
Bu edebi kurguları, dayandığı tarihi gerçekler ve siyasi platformdan ayrı okumak mümkün olmadığından kurgusal bir kişinin veya ailenin peşinden bir topluma, bir ülkeye, hatta bir kıtaya varırız.
Tıpkı Mustafa Said'in peşine takıldığımızda, Sudan'ın kavurucu sıcaklığına ve bütün bereketine karşın bahtsız Nil'e ulaşacağımız gibi...
Sömürge döneminin içine doğan karakterimiz Mustafa Said, okul yıllarında ( elbette İngilizlerin açtığı okulda) zekasıyla dikkat çeker ve sırasıyla Kahire'ye oradan da Londra'ya gider. O Londra'ya eğitim için giden ilk Sudanlıdır.
Mustafa Said ile anlatıcıyı aynı sayfalarda buluşturan Nil'in veya Londra'nın cazibesinin ötesinde sömüren ve sömürülenlerin travmatik yazgılarıdır.
Sömürge mantığının içinde kaçınılmaz bir öge olan şiddetin, sömürülenlerin dünyasında görülmesinin ve bu kod diziminin sürerliliği karanlık bir fondur ve eserin başarısı da burada belirir kanımca.
Mustafa sevgiden yoksun büyüyen bir çocuk, başarılı ve yakışıklı bir gençtir. Cazibesi o kadar yüksektir ki Avrupalı kızların gözünde ilahlaşır.Zekasının dışında cinsel gücüyle de etkilediği kadınları bir paçavraya dönüştürüp onları intihara sürükler. Bu bireysel oyunda bereketli ve doğurgan bir kadın gibi düşünülen Güney topraklarının intikamını alır. Artık Avrupa arzu nesnesidir ve Güneyli onu kullanıp kenara atmıştır.
Fakat bu intikam hırsı yine de onu çocukluğundan beri şekillendiren Batı'nın cazibesinden koruyamaz. Batılı yazar ve şairlerin dili dizeleri iliklerinde dolaşırken, kalbi haksızlığa uğrayan toprakları için hâlâ canlıdır.Bu ikilem
Sudanlı yazar Tayyib Sâlih’in 1966 yılında yayınlanan 
Kuzeye Göç Mevsimi adlı romanı konusu ile olduğu kadar diliyle de insanı etkileyen bir roman.
İngiltere’de yedi yıl İngiliz Edebiyatı eğitimi gören isimsiz anlatıcımız, eğitimini tamamlayınca doğduğu ve büyüdüğü yer olan Sudan’daki köyüne, ailesinin yanına döner. Anlatıcımızın dikkatini Mustafa Said çeker. Mustafa Said köyünden biri değildir ancak köyden Hüsna Binti Mahmud ile evlidir. Merakını yenemeyen anlatıcımız, Mustafa'nın kim olduğunu öğrenmeye, hayatına dair bilgiler edinmeye başlar.
Mustafa, İngiltere’de bulunduğu zaman diliminde iyi bir konuma gelir. Kadınları kendine bir av haline getirir ve en sonunda bir cinayetle suçlanarak yedi yıl hapis cezasına mahkum edilir.
Mustafa kendisini ‘kuzeyin ve soğuğun özlemini duyan güney’ olarak tanımlar. Anlatıcımıza hikayesinin bir bölümünü anlatan Mustafa, kısa bir süre sonra karısını ve çocuklarını anlatıcıya emanet ettiğini yazdığı bir mektup bırakarak kaybolur. Cesedi bulunmazlar ve Nil Nehri’nin sularında can verdiği düşünülür.
Çok katmanlı bir kurguya sahip olan roman, ilk bakışta sadece sıradan, gizemli bir olaylar bütünü olarak görünse de, derinlere inildiğinde çok farklı konular barındırmaktadır. Mustafa Said’in ve eşi Hüsna’nın hayatının ayrıntıları etrafında dönen hikâyenin arka planında, hikayenin içine serpiştirilmiş olan sömürgecilikle ilgili söylemler, Kuzeyli’nin okul açarak sömürgeleştirme yöntemleri, köydeki teknolojik gelişmeler (Nil Nehri üzerinde su çarkları yerine pompaların kullanılması gibi), kadınların sünnet edilmesi gibi kültürel öğeler, köydeki hastane ve okul eksikliği, geleneklerin insan hayatı üzerindeki aşırı baskısı gibi toplumsal sorunlar yer almaktadır. Romanda sömürgeciliğin izlerini, yavaş yavaş Sudan topraklarına ve Sudanlılar’ın içine
Tayyib Sâlih’in 1966 yılında yayınlanan Kuzeye Göç Mevsimi adlı romanı konusu ile olduğu kadar diliyle de insanı etkileyen bir roman.
İngiltere’de yedi yıl İngiliz Edebiyatı eğitimi gören isimsiz anlatıcımız, eğitimini tamamlayınca doğduğu ve büyüdüğü yer olan Sudan’daki köyüne, ailesinin yanına döner. Anlatıcımızın dikkatini Mustafa Said çeker. Mustafa Said köyünden biri değildir ancak köyden Hüsna Binti Mahmud ile evlidir. Merakını yenemeyen anlatıcımız, Mustafa'nın kim olduğunu öğrenmeye, hayatına dair bilgiler edinmeye başlar.
Mustafa, İngiltere’de bulunduğu zaman diliminde iyi bir konuma gelir. Kadınları kendine bir av haline getirir ve en sonunda bir cinayetle suçlanarak yedi yıl hapis cezasına mahkum edilir.
Mustafa kendisini ‘kuzeyin ve soğuğun özlemini duyan güney’ olarak tanımlar. Anlatıcımıza hikayesinin bir bölümünü anlatan Mustafa, kısa bir süre sonra karısını ve çocuklarını anlatıcıya emanet ettiğini yazdığı bir mektup bırakarak kaybolur. Cesedi bulunmazlar ve Nil Nehri’nin sularında can verdiği düşünülür.
Çok katmanlı bir kurguya sahip olan roman, ilk bakışta sadece sıradan, gizemli bir olaylar bütünü olarak görünse de, derinlere inildiğinde çok farklı konular barındırmaktadır. Mustafa Said’in ve eşi Hüsna’nın hayatının ayrıntıları etrafında dönen hikâyenin arka planında, hikayenin içine serpiştirilmiş olan sömürgecilikle ilgili söylemler, Kuzeyli’nin okul açarak sömürgeleştirme yöntemleri, köydeki teknolojik gelişmeler (Nil Nehri üzerinde su çarkları yerine pompaların kullanılması gibi), kadınların sünnet edilmesi gibi kültürel öğeler, köydeki hastane ve okul eksikliği, geleneklerin insan hayatı üzerindeki aşırı baskısı gibi toplumsal sorunlar yer almaktadır. Romanda sömürgeciliğin izlerini, yavaş yavaş Sudan topraklarına ve Sudanlılar’ın içine
9/10
Beğendi
·2021 584. kitabı
Batılıların doğuyu kendilerine göre yorumlayıp anlamaya çalışmasına Oryantalizm diyoruz ya da Şarkiyatçılık. Bu konuda Edward Said büyük bir otorite. Doğuluların batıyı kendilerine göre yorumlamasına ise Oksidentalizm adı verilmiş. Bu alanın kurucusu ise Mısırlı yazar Hasan Hanefi. Dünyayı anlamlandırma adına önemli çalışmalar bunlar.. Kuzeye Göç Mevsimi, sömürgecilere ve düşünce sistemlerine yönelik, İslam dünyasından çıkmış en önemli edebi eser. Akademik eserleri saymıyorum. Kitap 1966 yılında yayımlanmış ve Arap Edebiyatı Akademisi tarafından 20. Yüzyılın en büyük eseri olarak kabul edilmiş. Yoğun, derinlikli ve can yakan bir çığlık adeta. Selamlar saygılar...
HEY ÖZGÜRLÜK;Edebiyat
Doğu ve batı kültürlerinin birbiriyle harmanlanmış ve okuyucuya sunulmuş harika bir anlatımla geldim bu sefer...
Yazarın akıcı anlatımına söyleyecek söz zaten olamaz fakat çevirmenin karşısında el pençe durmalı o derece harika bir anlatımla buluşturmuş bizi.Aslından çevirilen eserlerin hepsi böyle tecrübelerimden okuduğum sayısız eserlerden yola çıkarak bunu gönül rahatlığı ile söyleyebilirim.
Bence de; hikayeye geleyim artık...
İlk kez baştan değil de sondan başlamak istiyorum bu kez. Son kelimeye kadar yolumu bulacağıma inanarak okudum ve buldum ama nasıl buldum çok ince bir çizgiyi çizerken astigmat hastasının çizgiyi hafif dalgalandırması gibiydi bulunduğum yol ve dalgalanmanın içinden sıyrılıp özgürlüğe kavuşur gibiydim.
Evet Said beni 159 sayfa boyunca hikayesiyle labirentin içinde hapsetmiş ve sonuçta özgürlüğe kavuşturmuştu.Hemde,herkesin çok iyi bildiği ama aslında farkına varamadığı noktada hayatla bütünleştirdi,özgürleştirdi. Bende bu hayatta varım dedirtti.
Evet zekasıyla,bilgisiyle hep var olan bir bakıma da hiç olmayan,kendini kanıtlamaya çalışan Said ile tanışmanızı tavsiye ederim.
Sadece kültürlerin karşılaştırılması ve toplumsal sıkıntılar yok bu eserde daha fazlası çok daha fazlası var.
Sevgiyle ve sağlıcakla Kalın.
#1001kitap~~~Edebiyat
“Kuzeye Göç Mevsimi”, yoksul 1Sudan köyündeki basit yaşamı, köy halkı arasındaki karmaşık ilişkileri, geleneklerin boğucu baskısını ve kişinin özgürlük arayışını anlatıyor; Avrupa’da eğitim görüp Sudan’a, Nil kıyısındaki köyüne dönen anlatıcının, köyde tanıştığı gizemli karakter Mustafa Said’in, Said’in karısı Hasna’nın (kendi direnişi fevkaleydi) ve Sudan’ın hikayesini, her boyutu ve gelenekleriyle anlatıyor...Bu kısa romanın çok derin göndermeleri ve yan anlamları vardır. Kuzeye Göç Mevsimi sömürgecilik deneyiminden geçmiş ve 3.dünya ülkesindeki kültürel değişim, kimlik meselesi, okullardaki dersler ve derslerin dışa yansıması, kadının toplumdaki yersizliği ve etkisizligi, şeytanla eş değer olması yine şaşırtmadı beni:-(((( ya da kuzey ve güney meselesinde gidip gelenle toplumda sıkışmışlık durumu uzerine sarsıcı1roman...
Sudanlı yazar Tayeb Salih, Hartum Üniveristesinde eğitim gördükten sonra, Kuzeye Göç Mevsimi’nin kahramanı gibi, İngiltere’ye gidip, BBC’nin Arapça bölümünü yönetip, ardından Unesco’da çalıştı. Çok iyi İngilizce bilmesine rağmen romanlarını kendi dilinde kaleme alması direniş kültürünü sadece dili ile değil seçtiği konularla da sürdüren Tayeb Salih’in Afrikalı veya Afrikalı Arap olarak toplumsal, dini ve politik kimliğini sergilediği romanları Batı’da ses getirmiş, pek çok dile çevrilmiştir. 1966 yılında Beyrut’ta yayımlanan “Kuzeye Göç Mevsimi” 2001 yılında Arap Edebiyatı Akademisi tarafından 20.yüzyılın en önemli romanı olarak ilan edilmişti.
Doğu-Batı sorununu yansıtan
"Kuzeye Göç Mevsimi" sömürgecilik durumunu da anlatan ve ölmeden önce okunması gereken #1001kitap arasındadır, çok severek okudum, kesinlikle tavsiyemdir...
Umutsuzluğun ve şiirin topraklarından bir kitap.Edebiyat
İlk kez bir kitabını okuduğum Tayeb Salih Sudan'lı bir yazar. Üniversite eğitiminden sonra İngiltere'ye giden ve orda kariyer sahibi olan Tayeb Salih çok iyi İngilizce bilmesine rağmen romanlarını kendi anadiliyle yazmasıyla dikkatimi çekti. Kısa romanı modern Arap edebiyatının en iyileri arasına girmiş ve Zeyn'in Düğünü kitabı da romandan filme uyarlanarak 1976 yılında Cannes Film Festivali'nde ödül almış.
Kitaba gelince; kitapta Sudandaki yoksul köyünü "umutsuzluğun ve şiirin toprakları" diye adlandırıyor. Kitap bu basit ve küçük köye Mustafa Said adındaki bir adamın gelip, evlenip yıllar sonra da arkasında sırlar bırakarak intihar edişinin ardındaki sırların etrafında gelişen olayları anlatıyor.
Bu köyde geleneklerin boğucu baskısı altında ezilen kadınların, gençlerin bireysel özgürlük arayışını anlatıyor. Aynı zamanda bulunduğu coğrafyanın politik çerçevede sömürülmeye çalışılması, bununla birlikte kültürel değişim ve kimlik meselelerine de değinmiş. Toplumsal, dinî ve politik eleştiriler de var bolca. Ayrıca kitapta Afrika-Arap coğrafyasında hâlâ devam eden kadın sünnetlerinden de bahsedilmiş. Farklı kültürlerin edebiyatlarını merak eden arkadaşlar okuyabilir.
Batı ve doğu, kuzey ve güney. Hem kökenini inkar etmemek ama kabul edememek hem başka kültürün bir parçası olmaya çalışmak ama bu kültürüde benimseyememek.. Mustafa Said. Sudan' da başlayıp, İngiltere'de devam eden ve sonunda gene Sudan'da biten bir hikaye. Hikaye!!!! Aslında tam olarak gerçekler. Toplumlar arasındaki farklılıklar, kimlik arayışı, bir yere ait olma çabası, sömürgecilik, gelenekler, kadının söz hakkı olmayışı, erkek üstünlüğü......
Akıcı bir dil. Hiç çekinmeden, korkmadan, maddi bir beklenti olmadan kaleme alınmış, yaşanmışlıklar.
Kitabın arka kapağında, Edward Said'in Kültürel Emperyalizm adlı incelemesinde Tayeb Salih'in kurgusunun son derece bilinçli bir şekilde Joseph Conrad'ın Karanlığın Yüreği romanını izlediğini ve tersine çevirdiğini söylediğini görünce,
Karanlığın Yüreği'ni Kuzeye Göç Mevsimi'nden önce okudum.
Karanlığın Yüreğin'deki Kongo Nehri, Kuzeye Göç Mevsimi'nde yerini Nil Nehri'ne bırakmış.Zamanın akışı ve değişimi, nehir metaforuyla sıklıkla kullanılır zaten.Nehir; değişimi, göçü, geçmişi de ifade eder.
Hatta sömürgeci Batı'dan kadınlar yoluyla intikam alan Mustafa Said de kadınları etkilemek için Nil Nehri'ni kullanır.
Tayeb Salih, Kuzeye Göç Mevsimi'ndeki karakterlerle, hem Doğu'nun Batı'ya karşı yargılarını, hem de Batı'nın Doğu'ya karşı yargılarını ortaya koymuş.Sömürge ve cinsiyet kimlikleriyle sömürgeci ve sömürülen arasındaki bitmek bilmez mücadeleyi, kadın, erkek mücadelesine dönüştürmüş.
Hüsna'nın yaşadıklarıyla da eleştiri oklarını kendi toplumuna çevirmiştir.
Gerçekten 136 sayfalık bu kısacık kitap, o kadar çok şey söylemiş ki, bu açıdan çok başarılı buldum.
Yazar Hakkında
Tayyib SâlihYazar · 5 kitap
Afrika ve Arap edebiyatının en en önemli yazarlarından Tayeb Salih, 1929 yılında Sudan’da doğdu. Hartum Üniveristesinde eğitim gördükten sonra, Kuzeye Göç Mevsimi’nin kahramanı gibi, İngiltere’ye gitti. BBC’nin Arapça bölümünü yönetti, ardından Unesco’da çalıştı. Çok iyi İngilizce bilmesine rağmen romanlarını kendi dilinde kaleme alması direniş kültürünü benimsemesindendir. Sadece dili ile değil seçtiği konularla da direnişi sürdüren Tayeb Salih’in Afrikalı veya Afrikalı Arap olarak toplumsal, dini ve politik kimliğini sergilediği romanları Batı’da ses getirmiş, pek çok dile çevrilmişti. Kısa hikayeleri modern Arap edebiyatının en iyileri arasında sayılan Salih’in “Urs al Zayn” (“Zeyn’in Düğünü”) romanından uyarlanan Arapça film 1976 yılında Cannes Film Festivali'nde ödüllendirildi. 1966 yılında Beyrut’ta yayımlanan “Kuzeye Göç Mevsimi” 2001 yılında Arap Edebiyatı Akademisi tarafından 20.yüzyılın en önemli romanı olarak ilan edilmişti.
