Yazar:
Henri Bergson
Çevirmen:
Devrim Çetinkasap
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 18 dk.
Sayfa Sayısı:
152
Basım Tarihi:
Mart 2014
İlk Yayın Tarihi:
1900
Yayınevi:
İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Le Rire-Essai Surla Signification Du Comique
ISBN:
9786053320784
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Diğer Baskılar
14 diğer baskı · Tümünü Göster
Gülme
715 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · Mart 2014 · 152 s.
Gülme
104 okunmaAyrıntı Yayınları · 2012 · 128 s.
Gülme
53 okunmaZeplin Kitap · 24 Şubat 2016 · 130 s.
Gülme
29 okunmaDergah Yayınları · 2017 · 124 s.
Gülme
16 okunmaİnkılap Kitabevi · 2024 · 128 s.
Gülme
15 okunmaZeplin Kitap · Haziran 2020 · 128 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Okurken tekrar tekrar baktığım kısımlar oldu, bolca tanım olduğundan dolayı akıcılığı düşük bir kitaptı. İncelemeye gelecek olursak;
"Gülme" kitabı, mizahın derinliklerine inen bir düşünce deneyimi sunar. Bergson, gülmenin nedenlerini, doğasını ve etkilerini analiz ederken, okuyucuya düşündürücü bir yolculuk sunar. Kitap, gülmenin sıradan bir eylem olmadığını, insan doğasının özgün bir yansıması olduğunu gösterir. Bergson, gülme olayını keskin bir zeka ve özgün bir gözlemle incelerken, komik olana dair derinlemesine bir anlayış sunar. Gülme ile ilgili teorilerini örneklerle destekler ve insanın tuhaf, absürt ve alışılmadık olanı neşeli bir şekilde algılayışını açıklar. Bu kitap, gülme fenomenini anlamak isteyenler için zengin ve düşündürücü bir kaynaktır.
Biraz sorgulayıcı az biraz şaşırtıcı biraz da sıkıcı sebebi ise deneme türü olması değildir elbet ama sanırım ben deneme sevmiyorum. Yine de okuduğum kitabı yarım bırakmak istemedim. Gülme eyleminin sebepleri neden güldüğümüzün nelere güldüğümüzü nelere gülmemek gerektiğini dile getirmiş kitap. Bazı sözlerinin altını falan çizdiğim için iyi geldi ama okumak isteyenlere okumayın sakın da demem elbet ️
bergson bu eserinde, gülmenin kendisi üzerine, yani tam olarak gülmenin kendisine odaklanmak yerine, gülmeyi kışkırtan etkenlerin üzerinde durmaktadır. gülmeyi harekete geçiren nedir, gülmenin itkileri nelerdir? kısacası aslında neden güleriz? bu denemelerde mühim olan gülmenin etkileri üzerinde değil, fekkat gülmenin süreci üzerinde durmaktır. bergson'a göre gülme, öznel bir eylem olabileceği gibi aynı zamanda toplumsal bir çemberin içine de yerleşebilir
“Tıpkı denizin yüzeyinde dalgalar sürekli kabarırken alt katmanlarda derin bir dinginliğin hakim olması gibi.Dalgalar çarpışırlar,birbirlerine girerler,denge ararlar.Beyaz,yumuşak,oynak bir köpük,dalgaların değişen hatlarını takip eder.Bazen kıyıdan çekilen bir dalga bu köpüklerin izini bırakır kumsalda.Yakınlarda oynayan çocuk köpükten bir avuç almaya geldiğinde şaşırır:Sıktığı avucunda birkaç damla su kalmıştır sadece.Dalganın getirdiğinden daha tuzlu,çok daha acı bir su.Gülme de aynı bu köpük gibi doğar.Toplumsal hayatın dış yüzeyindeki küçük isyanları haber verir.Bu altüst oluşların oynak şeklini anında gözler önüne serer.O da tuzlu bir köpüktür.Köpük gibi ışıldar.Tatmak için bu köpükten bir avuç alan filozof da elinde kalan bu azıcık şeyde bir parça acılık bulacaktır.”
Gülmek nedir,neye güleriz,gülünç olduğunu düşündüğümüz karakter nedir? Henri Bergson ‘gülmek’ eyleminin altından girmiş üstünden çıkmış ayrıca toplumsal hayata da değinmiş bireysel olarak ortak güldüğümüz ‘saçma’lara değinmiş diyebilirim.
Gülünçlüğün yanında sağduyu,egoizm,rüya gibi birçok soyut kavrama da yer vermiş,açıklamış ve gülmeyle ilişkisini gayet güzel anlatmış.
Sorgulamayı seven zihinler için birebir bir kitap.Okudukça güldüğüm şeylerin aslında kitapta da bahsedilen otomatizm,makineleşme kavramlarına ne kadar ilintili olduğunu gördüm ve ufak çaplı bir aydınlama yaşamadım değil.
Son olarak Dostoyevski Öteki kitabını andıran, ‘Acaba Bay Golyadkin de rüya mı görüyordu?’ dedirten alıntı ile bitireceğim;
“Rüyalarda,aynı kişi olmakla birlikte yine de birbirinden ayrı olan iki kişinin görülmesi durumundaki tuhaf birleşimden bahsediyoruz.Genellikte bunlardan biri uyuyan kişinin kendisidir.Kendisi olmaktan çıkmadığını hisseder, fakat aynı zamanda ‘öteki’ kişidir de.Hem kendisidir.Hem
Neden güleriz? Hem doğal hem de yapay gerçekleştirelen ortamda gülünç olma durumunun izahını güzel açıklayan bir kitap. Net olarak değinilen şeyse duyguların bastırıldığı yani göze doğal görünen bir nedenden dolayı ortaya çıkan sonucun gülünç olduğudur. Anlatımı oldukça yalın olan Bergson'un bu kitabı okumaya değer.
İnsan neye güler? Gülünç olan nedir? Gülmek üzerine ayrıntılı olarak düşünülmüş ve gülmenin ne olduğu hakkında yazılmış bir felsefe kitabı. Bergson, gülmeyi bize açıklarken bir o kadar da bizi düşündürüyor.
7/10
2023 100. kitabı
Bu kitapta "gülme"nin anlamı, gülmeye yol açan koşullar, davranışların ne olduğu anlatılmış. Komik nedir, gülünç nedir, esprili olmak nedir, insanları hangi davranış ve sözler güldürür gibi sorular, deneme türünden çok bir makale ya da bilgilendirme yazısı gibi bir türle yanıtlanmaya çalışılmış. Fransız komedi yazarlarından (Moliere gibi) ve Don Kişot kitabından örnekler verilmiş. Ama yine de konu çok fazla teorik ve biraz da akademik kalmış. Bu nedenle akıcı değil ve sabır göstererek okumak gerekiyor. Konuya ilgi gösterenler beğenebilir belki. Beni çok fazla sarmadı. Yarım bırakmamak için epey bir çaba sarf ettim.
GülmekGülmek
Evet, kitap adından da anlaşılacağı üzere baştan sona gülme eylemini çeşitli yönleri ile almış. Bilimsel ve uzun bir makale niteliğinde. Gülünç neye denir, nasıl ortaya çıkar, neye güleriz, espri ile gülünç arasındaki fark nedir gibi sorulara cevap arıyor yazar. Kitap hakkinda fikrim vardı fakat bu kadar katı ve akademik bir inceleme yazısı okuyacağımı düşünmemiştim. Bir kere eylemin özüne aykırı bu şekilde değerlendirilmesi. Sevemedim. Neye güldüğümüzü bireysel ve toplumsal olarak değerlendirelim ama bu da biraz fazla olmuş Henricim. Belki de ben henüz olay düzeyinde kitaplar okumaktan zevk alan ham bir okuyucuyumdur. Öyle de değerlendirilebilir tabii ama siz yine de boş vaktiniz çoksa okuyun. Zira gülüp geçmek gülme üzerine düşünmekten daha verimli.
Kitap hakkında genel bir izlenimFelsefe
Kitabın ilk sayfaları harika tanımlamalar ve tespitlerle başlıyor ilk 20 sayfa muhteşem. Sonrasında biraz kendini tekrar ediyor ve ortaya koyduğu düşüncelere çok daha az örnekler veriyor ve kitabın giderek anlaşılması güçleşiyor. İnsanın neden güldüğü konusunda ortaya attığı temel fikir şu: İnsan ruhu sonsuz özelliklere sahiptir beden ise maddidir ve kısıtlıdır bu yüzden beden ile ruh arasında yaşanan uyumsuzluklarda otamatik durumlar meydana gelirse bu gülünecek bir durum olur diyor. Yazar burada moliere de sürekli tekrarlanan komik bir sözden örnek veriyor benim aklıma direk Charlie Chaplin geldi Modern Zamanlar filmi tam Buna örnek. Ama bence artık günümüzde bu değişti artık bu otomatizm kırılınca yani alışılagelmiş normlar komik bir şekilde aniden kırıldığında komik oluyor. Otomatizme bu kadar değinilmesinin nedenini o zamanın aşırı yoğunlaşan fabrikaların yani otomatik makinaların olmasına bağlıyorum. Diğer etkilendiğim savı: trajik bir olayla komik olay arasında aslında fark yoktur diyor yazar. Eğer trajik bir olaya duygunuzu katmadan bakarsanız bu cok komik bir olay olur. Zaten birine güldüğümüzde ona karşı o an için duygusuz oluruz diyor. Hem duygusal hem komik bir olay, durum olamaz diyor yazar. İşte bu tarz etkileyici sağlam görüşler var...
Peki genel olarak bence Kitap okunmaya değer mi evet değer size yani ufuklar katacak bir kitap. Neye neden güleriz sorusunun cevabını merak ediyorsanız alın okuyun.
28 yıldır aktif olarak gülen, fakat gülünç üzerine hiç düşünmediğini farkeden bir okur olarak; Bergson'un çıkarımlarını beğenmemek içten bile değil. Belirli bir otomatizmin bozulmasıyla oluşan ''gülme'' hakkında hayretler içerisinde kalabiliyor insan. Gülmenin getirmiş olduğu zihni ve fiziki gevşemeler ise bu işin cabası. Gülerken, gülmenin künhüne varmak için kullanmak gerek bu kitabı.
Yazar Hakkında
Henri BergsonYazar · 22 kitap
Temel İlkeler: Temel eserleri arasında Essais sur les Donnees immediates de la Conscience (Bilincin Dolayımsız Verileri Üzerine Denemeler), Matiere et Memoire (Madde ve Bellek), Les Deux Sources de la Morale et de la Religion (Ahlak ve Dinin İki Kaynağı) ve L'Evolution creatrice (Yaratıcı Evrim) gibi kitaplar bulunan Bergson, Almanya'da doğup gelişmiş olan idealist felsefenin Fransa'daki temsilcisi olarak tanınır. Aynı zamanda, süreç felsefesiadı verilen felsefe türünün de en önemli temsilcilerinden olan Bergson, pozitivizmin ya da oldukça dar bir çerçeve içinde kalan bilimsel yorumların iddialarına şiddetle karşı çıkarken, insani ve tinsel değerlerin önemini vurgulamıştır. O, işte bu çerçeve içinde, 20. yüzyılda gelişen akla karşı başkaldırının önemli öncülerinden biri olmak durumundadır. Sezgiciliğin ( entüisyonizm) de kurucusudur.
