Irak Yönetimi Altında Türkmenler (1918-2003)

·
Okunma
·
Beğeni
·
7
Gösterim
Adı:
Irak Yönetimi Altında Türkmenler (1918-2003)
Baskı tarihi:
2017
Sayfa sayısı:
300
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789751633248
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Atatürk Araştırma Merkezi
Kitaba henüz inceleme eklenmedi.
Türklerin Irak'a geliş tarihinin islamiyet öncesinde olduğunu belirten Abdizade Hüseyin Husamettin'in dayanak noktası Banukya Antlaşmasıdır. Bu Irak'ı fetheden islam ordularının komutanı Halit bin Velid'in o coğrafyadaki Fars devletiyle karşılaşmadan önce Türklerle yaptığı anlaşmadır. Islamiyet'in Irak coğrafyasına yayıldığı tarihlerde burada bir çok Türk aşireti ve beyliği bulunduğunu belirten Husamettin'e göre bu aşiretlerin en önemlisi olan Banuklu Aşireti,liderleri Basbahri önderliğinde Fırat Nehri kenarında yaşıyordu.
Usame Kemali
Sayfa 9 - ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ BAŞKANLIĞI YAYINLARI
Milletler Cemiyeti Meclisi Turkiye'nin karşı çıkmasına rağmen inceleme komisyonu raporunu kabul ederek 16 Aralık 1925'te Musul'un Irak'a bırakılmasını onaylayan kararını almıştır. Türkiye, 5 Haziran 1926'a Ingiltere ve Irak ile imzaladığı Türkiye- Irak Siniri ve Iyi Komşuluk (Ankara) Antlaşması ile Milletler Cemiyeti kararını kabul etmiştir. 18 maddeden oluşan Ankara Antlaşmasının yürürlüğe konulmasından itibaren 25 yıl süre ile Irak Hükümetinin Musul'dan elde edeceği petrol gelirlerinin yüzde 10'unu Turkiyeye vermesi öngörülmüş, 1951 yılına kadar Irak tarafından Turkiyeye ödeme yapılmıştır.
Usame Kemali
Sayfa 46 - ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ BAŞKANLIĞI YAYINLARI
Milletler Cemiyeti Meclisinde 20 Eylül 1924 günü başlayan görüşmede Türkiye'yi yine Fethi Bey temsil etti. Fethi Bey, Türk tarafının Lozan'dan beri sürdürdüğü çizgiyi koruyarak Musul'un geleceğine Musul halkının karar vermesi yani bölgede plebisit(halk oylamasi) yapılmasını önerdi. Ingiliz temsilcisi Lord Parmoor ise sorunun Musul'un geleceği ile ilgili olmayıp Turkiye-Irak sınırının saptanmasına yönelik teknik bir sorun olduğunu öne sürerek plebisit önerisine karşı çıktı. Ingiliz temsilcisi sorunun çözümü için tarafsız üyelerden oluşan bir komisyonun yerinde incelemeler sonucunda hazırlayacağı rapor üzerinde görüşülüp bir karara varılmasını önerdi. Milletler Cemiyeti Meclisi 30 Eylülde ingiliz önerisini onaylayarak Musul sorununu incelemek üzere bir komisyon oluşturulmasını önerdi.
Usame Kemali
Sayfa 43 - ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ BAŞKANLIĞI YAYINLARI
Komisyon incelemeleri sürerken Subat ayında Doğu Anadolu'da Ingilizler tarafından kışkırtırdığı anlaşılan Şeyh Sait Ayaklanmasının patlak vermesi de Türkiye karşıtı bir rapor hazırlanmasında etkili olmuştur. Komisyonun 16 Temmuz 1925'te Milletler Cemiyetine sunduğu raporda Musul vilayetinde çoğunluğun sayıları 500 bin kadar olan Kürtlerin oluşturduğu, Kürtlere idari ve kültürel özerklik verilmesi kaydıyla Musul'u Irak'a aksi halde Turkiyeye bırakılmasının uygun olacağı belirtilmiştir. Raporda vilayetin Türkiye ile Irak arasında taksim edilmesi seçeneğinin benimsenmesi durumunda Küçük Zap çizgisinin sınır olabileceği önerilmektedir. Ancak iktisadi olarak Musul'un Irak'a bağlanmasının daha uygun olacağına dikkat cekilmekte İngiltere'nin hakkari üzerindeki iddialarının ise kabul edilemeyeceği belirtilmektedir.
Usame Kemali
Sayfa 45 - ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ BAŞKANLIĞI YAYINLARI Sayfa 45-46

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Irak Yönetimi Altında Türkmenler (1918-2003)
Baskı tarihi:
2017
Sayfa sayısı:
300
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789751633248
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Atatürk Araştırma Merkezi

Kitabı okuyanlar 1 okur

  • Mustafa BAKIRHAN

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%0
8
%100 (1)
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0