Yazar:
Georges Bataille
Çevirmen:
Işık Ergüden
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 11 dk.
Sayfa Sayısı:
183
Basım Tarihi:
Ocak 2017
İlk Yayın Tarihi:
1999
Yayınevi:
Sel Yayıncılık
Orijinal Adı:
La Part Maudite
ISBN:
9789755708362
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·183 syf.·
2021 111. kitabı
Georges Bataille (1897-1962) (tam adı Georges Albert Maurice Victor Bataille) sosyal antropolojik verilerden hareketle genel bir ekonomi kuramı oluşturmaya çalıştığı eserini 1949 yılında yayımlamıştır.
Kitapta, toplumlarda açığa çıkan fazla ekonomik değerlerin potlaç gibi bir takım ritüellerle ortadan kaldırılması ya da lüks ve hatta tamamen gereksiz bir şekilde ortadan kaldırılmasının sağlıklı bir toplumsal yapı için bir gereklilik olabileceği görüşü ileri sürülmektedir.
Harcama kavramı, genel iktisadın anlamı ve yasalarıyla teorik bilgilerden oluşan girişten sonra, 'tarihsel veriler' üç bölümde (Azteklerde insan kurban etme ve savaş, fetihçi İslam toplumu, kapitalizmin doğuşu gibi ilginç konular var) 'lanetli pay' olan fazlalık ele alınmaktadır.
Ayrıca yazıldığı tarih itibariyle gündemde olan SSCB ve batı arasındaki gerilimlerle ilgili olmak üzere; Sovyet Sanayileşmesi ve Marshall Planı hakkında tartışmalarda kitabın son bölümünü oluşturmaktadır.
1897-1962 arasında yaşamış Fransız yazar, sosyolog, antropolog ve filozof Georges Bataille tarafından İnsan’ın en karakteristik ve en kadim sorunsalı olan Fazlalık/Tüketim Fazlalığı/İhtiyaçtan Fazlası olan “Biriktirme”nin /Sahiplenmenin üzerine yazılmış çok nitelikli bir eser.
İNSAN’ın en kadim sorunsalı olan ve O’nu diğer canlı varlıklardan ayıran temel özelliği ihtiyacından daha fazla biriktirme ediminin beraberinde Adaletsizlikler, Savaşlar, Sömürüler, Dini ve/veya Milli Tiranlıklar, Aşırılıklar, bu toplumsal tirendlerin ürettiği Şiddet veya bunlardan dolayı arınmaya odaklanan dini ve kültürel ritüellerin varlık sebebi bu biriktirmeye dayanan lanetli paydır.
Ekonomik odaklı bu tespiti yapan Bataille, günümüz entelektüellerinin ve küresel karar alıcılarının geleceğe dönük yeni bir projeksiyonu üretmeleri gerektiği beklentisi doğurmaktadır.
Kapitalizm de, Marksizm de, Dini ideolojilerin de ortaklaştıkları odak noktası bu lanetli payın doğurduğu küresel kapsamdaki huzursuzluğun önüne geçmek olarak görülmektedir.
Gerçekten çok önemli bir sosyolojik tespitte bulunan Bataille, savaşların her türlüsünün temelinde yer alan bu paydan kurtulmadıkça doğurduğu kötülüklerden de kurtulamayacağımızı anlatmaktadır.
Okunabilecek nitelikli bir kitap.
Ahlak: Fazlalığın Gizli Deposu.
Lanetli Pay, insanı üretim ve rasyonalite merkezli okumaz. Bu kitap, insanın fazlalık üzerinden çözüldüğü bir karanlık anatomi metnidir. Bataille’a göre insan, akıllı olduğu için değil; fazlalık ürettiği için insandır. Ve o fazlalık—hiçbir akıl sisteminin idare edemeyeceği bir taşma enerjisidir. İnsan doğası bir plan değil, bir sızıntıdır. Mantık, bu sızıntının üzerine geçirilen ince bir perde.
Modern insan fazlalığını yok saymakla övünür. Ahlak, o fazlalığı bastırma tekniğine dönüşür. İyilik, fazlalığı tahammül edilir hale getirmek için kullanılan dekoratif bir bahane olur. Bataille burada sert bir gerçeği yüzümüze vurur: insanı kötü yapan fazlalığın kendisi değil, fazlalığı inkâr etme arzusudur. Sapıklık bastırılmış taşkınlığın dönüşmüş halidir. Yani kötülük insanın içinden değil, insanın kendini “makul” yapmaya çalışmasından doğar.
Bu kitap üretimi kutsayan tüm ekonomi ve toplum sistemine de bir tokattır. İnsan üretmek için değil, yakmak için enerji biriktirir. Çoğu “kültürel değer” dedikleri şey, fazlalığı kontrol etmek için uydurulmuş güvenlik sistemi algoritmalarıdır. Sistem fazlalığı yönetemediğinde bunu günah, suç, ahlaksızlık diye kodlar. Fakat Bataille’da kutsal bile fazlalığın ürünüdür. Yakılan, feda edilen, tüketilen şey—bir anda “kutsal” statüsüne geçer.
Bataille’ın en rahatsız eden tarafı şudur: insana umut vermez, insanı ifşa eder. Biz insanlar kendimizi hep “iyi olma kapasitesi olan yaratıklar” gibi sunarız. Bataille ise “iyi”nin çoğu zaman bastırılmış fazlalığın sterilize edilmiş versiyonu olduğunu hatırlatır. Fazlalık yok olmadı; sadece maskelendi. Yani modern insan “erdemli” değil, terbiye edilmiştir.
Sonuç olarak bu kitap, insanın kendini kibarlaştırarak kirlenmesini anlatır. İnsan fazlasını yakamadığında çürür. Çürüdükçe daha kibar olur. Daha
Yazar Hakkında
Georges BatailleYazar · 19 kitap
Bataille 1897'de Billom'da doğdu. 1900'de ailesiyle birlikte Reims'e taşındı. 1917'den itibaren Paris'te "Ecole des Chartes"de okudu ve ardından meslek eğitimini yaparken Bibliothèque Nationale de France'de kütüphaneci olarak çalıştı. 1942'ye kadar burada çalışan Bataille, bu tarihten sonra yakalandığı tüberküloz nedeniyle kütüphanecilik görevini bıraktı. 1949'da yeniden Carpentras'da kütüphaneci olarak göreve başladı. Daha sonra aynı göreve Orléans'ta devam etti.Documents (1928), Acéphale (1937), Critique (1936) gibi etkili dergiler çıkardı. "Collége de sociologie"nin çalışmalarını yönetti. Kimi zaman siyasal kimliğiyle öne çıktı, aydınlarla çeşitli gruplar oluşturdu, etkinliklerde bulundu. Andre Breton veSartre ile sert polemikleri oldu. 1962'de Paris'te öldü. Kitaplarının tüm basımı 1972'de Foucault'nun desteğiyle gerçekleşti.
