"Ancak zifiri bir karanlıktan sonra, pırıl pırıl bir aydınlık çöker ortalığa; ancak katlanılmaz çileler döneminin kapanmasından sonra, çılgınca bir sevinç dönemi açılabilir; ancak tutsaklıktan ve zindandan sonra özgürlüğün en tatlı meyvelerine kavuşabilir insan.
İnsanı derinden etkileyen kitaplar vardır bir de bu kitaptaki kahramanlar üstelik bu kahramanlar sadece kitabın değil, gerçek hayatın da bir parçalarıysa.. Her ne kadar kurgu romanları okumayı sevsem de gerçek hayatları okumanın yeri bende bir başka olmuştur. Bunun en güzel örneklerinden birisi de bu kitap oldu benim için. Okuduğum bu kitap sayesinde dibe batıp bu dipten "inanç" ile nasıl çıkılabildiğine şahit oldum. Her kitaptan birçok ders çıkarılabilir fakat benim bu kitaptan çıkardığım en büyük ders "niyetinde samimiysen yürüdüğün yol da eninde sonunda doğruya çıkıyor." "yanlış yolda yürümek, doğru yola çıkamayacağımız anlamına gelmiyor." Malcolm X siyahilerin insani haklarını savunma amacıyla çıktığı bu yolda, sadece insani haklarını değil, insan hayatını düzenleyen herşeyin İslam dininden, İslam yolundan geçtiğini anlaması ve bunu başta Amerika olmak üzere tüm dünyaya duyurmak istemesiyle devam ediyor. Devam ediyor çünkü yıl 2023 ve ben Malcolm X'in çağrısını bu kitap aracılığıyla duyuyorum.
Ayrıca kitabı okuduktan sonra Blood Brothers: Malcolm X & Muhammed Ali belgeselini de izlemenizi tavsiye ederim..
Malcolm X'in bir sözü var, "İnsanlar tek kitabın bile bir insanın hayatını değiştirmeye yetebileceğini bir türlü anlamıyorlar." diye. İşte bahsettiği o kitap benim için bu kitap
Eserin kapağına ve sayfa sayısına bakıldığında ağır bir bilim kurgu romanı olduğu düşünülebilir lakin Amerika'da Müslümanlığı yaymış olmasıyla bilinen direniş adamı Malcolm X'in hayatının -kendi ve dostu Alex Haley'in ağzından- anlatıldığı otobiyografik bir eserdir.
Yüz yirmi sayfalık bir önsöz bulunmakta ve bu önsözde kitabın özeti, daha doğrusu Malcolm'un hayatının kısaltılmışı ve sonu anlatılmıştır. Çünkü Malcolm, gerçekleştirilen bir suikastle kitabı tamamlayamadan, yaptığı son konferansta kürsüdeyken, Alex Haley'in tabiriyle "kurşun yağmuru" sonucu katledilmiştir. Malcolm aslında bunun olacağını öngörmüş ve son günlerinde dile de getirmiştir: "Bu kitabı basılmış halde okumaya, ömrümün yeteceğini sanmıyorum. "
Yedi yüz sayfalık bir kitap, kitapkolik olmayan biri için ağır gelecektir diye düşünülebilir lakin bilinmesi gerekir ki bu bir Tutunamayanlar değil. Mekan tasvirlerinin çokluğu azlığından önce, Malcolm'un sürekli değişen hayatı ve fikirleri, okuru sıkılmaya müsaade ettirmemektedir.
Aslında kitapta daha çok İslam-Amerika ilişkisinin konu alınması beklenirken, eserin yüzde yetmişi Amerika'daki siyah-beyaz meseleleri ve Malcolm'un gençlik yıllarında içinde bulunduğu ve geçimini de oradan sağladığı fahişe ve uyuşturucu işinden ibaret. Önsozden sonra, yani asıl bölümlerde Malcolm, çocukluğundan başlayıp anlatmaya koyulmuştur. Çocukluğuna değinmeden önce Malcolm'un nasıl bir Amerika'da dünyaya geldiğini anlatmak gerek aslında. Şöyle ki, o dönemde Amerika'da "başarılı bir siyah" denince akla siyah bir doktor yahut siyah bir avukat gelmemelidir ne yazık ki. Eğer o dönemin Amerika'sında bir bulaşıkçı yahut bir ayakkabı boyacısıysanız, siz başarılı bir siyahsınızdır.
Şimdi çocukluğuna gelecek olursak, biri kız beş kardeş ve anne babasıyla küçük bir evde
Müthiş bir kişilik ve ortaya çıkan müthiş bir kitap
.
Siyah tenlilerin insan yerine konulmadığı Amerika'da çok küçük yaşta babası ve birçok siyahinin ırkçı, sömürgeci beyaz çeteler tarafından işkence ile öldürülmesine şahit olduktan sonra ailesinin dağılması ile başlayan sefil hayatına kendi ağzından en detayına kadar tanıklık ediyoruz.
.
Malcolm İslâm ile tanışmadan hırsızlık, kapkaçılık, zina, torbacılık....vb tabiri caizse aşağıların en aşağısında olan yaşantısının sonucu hapishaneye düşer.
Hapishanede ilk defa kitaplarla tanışan Malcolm "Medresem de Mektebim de kitaplar" der ve o muhteşem kişiliğini şekillendirdiği mahkûm yıllarında İslam ile tanışıp Yusufi olarak çıkar.
.
İslam ile tanıştıktan sonra devleşen kişiliğine hayran kalmamak elde değil. Az bir ömre sığdırılmış koca bı mücadele....Zencilerin sesi, cesur ve yürekli bir müslüman, koca(!) Amerika'nın korktuğu ve durduramadığı babayiğit.
.
Amerika'daki ırkçı, sömürgeci beyaz adamlar (Tom amcalar) yüzünden tüm beyazlara karşı aldığı cephe; Mekke'ye hac vazifesi için gitmesiyle oradaki beyaz,siyah, kızıl... deri rengi, ırk farketmeksizin tüm müslümanların kardeşliğini görmesi ile son bulur.
Yani ırkçı olan Beyazlar değil kendi ülkesindeki yamyam ruhlu pis zihniyetler olduğunu fark eder.
.
Alex Haley 'in kaleminden uzun bir önsöz(120 syf :)) ile başlayan kitap başta göz korkutabilir ancak kitap tamamlanmadan Malcolm X'in 21 Şubat 1965 yılında 39 yaşında suikastta kurban gitmesi sonucu, yazar kitabın devamını ve yakın dostu olan Malcolm X'i kendi cümleleri ile anlatmıştır.
.
Yıllar, yüzyıllar geçse de vermiş olduğu mücadelenin tohumları hep yeşerecektir İnşaAllah.
Mekanı cennet, ruhu şad olsun...
Fikrimce herkesin okuması gereken çok güzel bir kitaptır.
Malcolm X
Alex Haley'in ilk kitabını okumuş bulunmaktayım.Kitaba çok emek verilmiş.En ince ayrıntısına kadar böyle bir otobiyografik eser daha önce okuduğumu hiç hatırlamıyorum.Otobiyografik eserler bana başkalarının hayatını öğrenerek onun hayatında olmayıp kendi hayatımda olan bir çok nimetin şükrünü eda edebilmeyi,o kişinin hayatında yaşadığı zorluklarda kime ve neye dayanarak hangi çözüm yollarını ürettiğini öğreterek hayatıma bir şeyler katıyor ve beni mutlu ediyor.Bu kitapta benim için onlardan olan bir eserden oldu.Malcolm X'i yakından tanımak isteyen,onun her anına şahit olmak isteyenler için şah eser olmuş.Daha önce tanıdığımı düşündüğüm ama hayatı hakkında meğerse pek bir bilgim olmadığını bana öğreten ve anlam katan bir eser oldu.Malcolm X'i yakından tanımak isteyen ve otobiyografik eser okumayı seven tüm arkadaşlarıma önerebileceğim bir eser.
Kitapta en sevdiğim cümleler ise şunlar oldu:
•Savaşımı hep kelimelerle vermeyi tercih ettim.
•Artık,her sabah gözlerimi açar açmaz,başkasından bir gün daha ödünç almışım gibi geliyor bana.
Malcolm XAlex Haley · İnsan yayınları · 20233,247 okunma
Malcolm X
İnsan nereden yara aldıysa davası da mücadelesi de o yönde oluyor. Malcolm X de yıllarca beyazlar tarafından sırf siyahi oldukları için zulüm gören, ikinci sınıf muamelesi yapılan siyah derililerin haklı mücadelesini vermiştir. Bu mücadeleyi verebilecek cesareti de İslam'da bulmuştur.
Malcolm X'in Elijah Muhammed'le tanışması hayatındaki dönüm noktası olmuştur.
Birine bağlanmanın en güçlü nedeni güvendir. Malcolm X de Elijah Muhammed'e tam bir güvenle bağlanmış, derin bir saygı beslemiştir.
Toplumda yanlışlarının doğruluğu kabul görmüş birisine karşı hakkı ve gerçeği savunmak kişiyi suçlu ve isyankar duruma düşürür. İnsanı bataklıktan kurtulmasına vesile olan şeyin ihaneti anlaşılır bir şey değildir. Malcolm X de bu anlaşılmazlığın verdiği acı vesilesiyle doğruyu bularak gerçek İslam'la tanışmıştır.
Malcolm X müslüman olmadan önceki hayatını ve yaşadığı ortamın çirkinliğini o kadar ayrıntılı bir şekilde anlatmış ki okurken atlayarak geçtiğim yerler oldu. İlerleyen sayfalarda nedenini açıklasa da yine de bu kadar ayrıntı vermese olmaz mıydı diye düşünmedim değil.
1992 yapımı filmi de çevrilen Malcolm X, çocukluğundan ölümüne kadar kendi dilinden anlattığı kitabı okunmadan izlenmemeli diye düşünüyorum. Eksikleriyle ve yanlışlarıyla çok yüzeysel işlenen filmde Malcolm X'i doğru tanıyabilmek ve anlayabilmek pek mümkün değil.
Malcolm X tanınması gereken öncü şahsiyetlerden bir tanesi. Allah haklı davasında şehadetini kabul etsin. Rahmetle...
Malcolm XAlex Haley · İnsan yayınları · 20233,247 okunma
EL HACC MELİK ŞAHMAZ...
Böyle bir çocukluk geçirdikten sonra bu kadar değişim geçirip böyle bir dava adamına dönüşmesi gerçekten muazzam. Bu kadar ayrımcılığın yanında kendine oldukça fazla güvenen bu adamın hikayesi çok akıcı bir anlatımla anlatılmış. Herkese tavsiye ederim.
Tüm uyuyanları uyandırmaya bir uyanık yeter! Malcolm X
Bu kitabın türü otobiyografi. Otobiyografinin ne demek olduğunu bilmeyen yoktur sanırım. Bu kitabın bir otobiyografi olduğunu öğrenenler kitabı okuyunca sadece bir şahsın hayat hikayesini okumuş ve öğrenmiş olacağını düşünebilir. Çok otobiyografik eser okumamama rağmen otobiyografinin mantığının sadece bir şahsın hayatını anlattığını biliyordum ta ki bu kitabı okuyana kadar. Evet bu kitap bir şahsın hayatını anlatıyormuş gibi duruyor lakin okuyanlar bilir ki bu kitap bi şahısta bir tarih , bir toplum ,bir insanlık dramı anlatmaktadır. İşin kötü tarafı bu dramı yaşayan tek insan Malcom değildir. Peki Malcom kimdir ? Malcom ezilen bir ırkın savunucusudur. Evet o avukat olamamıştır fakat hiç bir avukatın yapmadığı kadar savunma yapmıştır. Malcom siyah bedeniyle Amerika'nın hatta Avrupa'nın da karanlık tarafını aydınlatmaktadır. Malcom da aynı zamanda Müslümanlık dramı da görmekteyim. Sırf Malcom müslüman olduğu için değil . Siyah insanların yüzyıllar boyunca bu zulme karşı çıkamama sebebiyle Müslümanların yapılan eziyetlere karşı çıkamama ve de sessiz kalmak zorunda olma sebebi aynıdır. Birlik beraberlik içerisinde olamamaktadır. Eğer siyahlar birlik içinde hareket edebilseydi ve hayatı pahasına kendi haklarını savunan bu olağanüstü adama sahip çıkmış olabilseydi bu insanlık dışı muamelelere daha fazla katlanmak zorunda kalmayacaklardı.
Bu kitabı okurken çeşitli yerlerinde özellikle malcom müslüman olduktan sonra sürekli kendi Müslümanlığımı sorguladım. Dilim elhamdülillah müslümanım diyordu. Fakat kalbim ne diyordu? Bütün hayatını canını ve zamanını İslam'ın yücelmesi için harcayan bir adamın varlığında kendimi Müslüman olduğum için bahtiyar hissetmekten utandım. Hep sordum kendime sahi sen ne yaptın bu yüce din için ? Bunlardan bahsetmişken malcomun haklı eleştirisine
İslam öncesi ve sonrasıyla Malcolm X'in hayatına dair neredeyse her şeyin yer aldığı bir çalışma. Üstelik gazeteci Alex Haley'in Malcolm X'le yaptığı soru cevaplardan oluşan bir kitap. Yani bir nevi otobiyografi. Özellikle Hac bölümü dikkatle okumaya değer. Çünkü Hac, Malcolm X için bir dönüm noktası. Kitabın son cümlesini unutamıyorum: "Şan yüce Allah'a özgüdür, benim olan tek şeyse günahlarımdır."
Kitap oldukça akıcı. Yaşanılanlar çok üzücü ama gerçek. Bir tokat gibi batının iğrençliğini fark ediyorsunuz tüm bu batı güzellemesinin olduğu zamanda özellikle. Filmlerde dizilerde hep yabancılara hayranlıkla bakıyoruz onların mükemmelliği beynimize kodlanıyor fakat tüm bu illüzyonun arkasında ırkçılık, sömürü, kölelik sapıklık ve vahşilikleri var.
Okumak gerek, adanmış bir hayat, gerçeğin peşinde, ve insanın ne iken ne olduğuna dair mükemmel bir örnek. Önsözü atlayıp önce kitabın kendisini, sonra önsöze dönmenizi tavsiye ederim. Malcom' u tanıdıktan sonra önsöz daha lezzetli gelecektir. İyi okumalar..
Malcolm sürekli kendini yenileyen ve geliştiren , kisiliğiyle hitabet sanatıyla herkesi etkileyen ırkçılığa karşı savaşmış gerçek bir liderdir.Küçüklüğünden beri Amerikadaki tüm siyahlar gibi ırkçılığa maruz kalmıştır.
Babasının öldürülmesi, ailesinin dağılması ve avukat olmak istediğini söylediğinde öğretmenin tepkisi bunlara birer örnektir. Küçük yaşta hayat onu tehlikeli ortamlara , arkadaşlıklara ve işlere sürüklemiştir. Ve bu hayatının sonu hapisle sonuçlanmış olsa da
hapiste İslamla tanişmasi tüm hayatını, düşüncelerini ve çevresini değiştirmiştir.
Hep düştüğünde daha güçlü ayağa kalkan biri olmuştur. Elijah Muhammedden ayrılıp hac gorevini yerine getirmesi asıl İslamla tanışmasına sebep olmuş. Ve müslümanların siyah,beyaz,sarı ırk gozetmeksizin kardeş içinde yaşadıklarını görmüştür. Ve Amerikadaki ırkçılığa karşı daha çok savaşmaya başlamıştır.
Mutlaka okunması gereken kitaplardan biridir.
1921'de profesör bir baba ile öğretmen bir annenin çocuğu olarak New Yorkta dünyaya gelen Alex Haley, 1937-39 yılları arasında Elizabeth City Teachers Collegede okudu. 1959'dan sonra serbest gazeteci ve yazar olarak çalışan Haley, 1962lerde Playboy için seri röportajlar hazırladı. Readers Digest, New York Times Magazine ve Atlantic gibi süreli yayınlara yazı ve araştırmalarıyla katıldı.
Önceleri başarılı bir gazeteci olarak hayatını sürdüren Haley, önemli bir siyah yazar olarak ününü "The Autobiography of Malcolm X" adlı çalışmasıyla sağladı. Amerikadaki siyah Müslümanlar hareketinin ekseninde duran Malcolm X adı, Haleyin anlatısına gerekli canlılığı kazandırmaya gerçekten yetmişti. 1965de yayınlanan bu kitap aslında yazarla kahraman arasındaki ikili görüşmelerin bir ürünüdür. Malcolm X ile ilgili çalışmasında yalnızca bir "özgeçmiş"in, kahramanının ağzından nakledicisi konumunda olan Haley, daha sonraki yirmi yıl sürecek kişisel araştırmasıyla ününü pekiştirdi.
Amerika ve Afrika'da yıllar süren araştırmalar sonunda ulaştığı şey, kendi ailesinin kökleriydi. Bu yüzden onun "Kökler" romanına eleştiri çevreleri aynı zamanda bir tarihsel metin gözüyle de bakmaktadır. Haley, bu araştırmasının serüvenini de "My Search for Roots" başlıklı diğer bir anlatısında dile getirmiştir.
1976'da ailesinin geçmişine dayanan, kölelik günlerine kadar giden bir roman olan Roots: The Saga of an American Family kitabını yazdı. ABC, kitabı aynı adı taşıyan bir televizyon dizisi olarak uyarladı ve 1977'de 130 milyonluk rekor kıran bir izleyici kitlesine yayınladı.
1970'lerin sonlarında, Haley ailesinin başka bir koluna dayanan, siyah bir köle kadı ile bir beyaz efendinin kızı olan büyükannesi Queen'in izini süren ikinci bir tarihi roman üzerinde çalışmaya başladı. 10 Şubat 1992'de Seattle, Washington'da kalp krizinden öldü ve romanı bitirmedi. Tennessee, Henning'deki çocukluk evinin yanına gömüldü.