Yazar:
Alex Haley
Çevirmen:
Yaşar Kaplan
Tahmini Okuma Süresi:
17 sa. 0 dk.
Sayfa Sayısı:
600
Basım Tarihi:
2002
İlk Yayın Tarihi:
1965
Yayınevi:
İnsan Yayınları
Orijinal Adı:
The Autobiography of Malcolm X
ISBN:
9799755742952
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İslam öncesi ve sonrasıyla Malcolm X'in hayatına dair neredeyse her şeyin yer aldığı bir çalışma. Üstelik gazeteci Alex Haley'in Malcolm X'le yaptığı soru cevaplardan oluşan bir kitap. Yani bir nevi otobiyografi. Özellikle Hac bölümü dikkatle okumaya değer. Çünkü Hac, Malcolm X için bir dönüm noktası. Kitabın son cümlesini unutamıyorum: "Şan yüce Allah'a özgüdür, benim olan tek şeyse günahlarımdır."
Kitap oldukça akıcı. Yaşanılanlar çok üzücü ama gerçek. Bir tokat gibi batının iğrençliğini fark ediyorsunuz tüm bu batı güzellemesinin olduğu zamanda özellikle. Filmlerde dizilerde hep yabancılara hayranlıkla bakıyoruz onların mükemmelliği beynimize kodlanıyor fakat tüm bu illüzyonun arkasında ırkçılık, sömürü, kölelik sapıklık ve vahşilikleri var.
Okumak gerek, adanmış bir hayat, gerçeğin peşinde, ve insanın ne iken ne olduğuna dair mükemmel bir örnek. Önsözü atlayıp önce kitabın kendisini, sonra önsöze dönmenizi tavsiye ederim. Malcom' u tanıdıktan sonra önsöz daha lezzetli gelecektir. İyi okumalar..
Amerika'yı Titreten Adam1000Kitap
Malcolm sürekli kendini yenileyen ve geliştiren , kisiliğiyle hitabet sanatıyla herkesi etkileyen ırkçılığa karşı savaşmış gerçek bir liderdir.Küçüklüğünden beri Amerikadaki tüm siyahlar gibi ırkçılığa maruz kalmıştır.
Babasının öldürülmesi, ailesinin dağılması ve avukat olmak istediğini söylediğinde öğretmenin tepkisi bunlara birer örnektir. Küçük yaşta hayat onu tehlikeli ortamlara , arkadaşlıklara ve işlere sürüklemiştir. Ve bu hayatının sonu hapisle sonuçlanmış olsa da
hapiste İslamla tanişmasi tüm hayatını, düşüncelerini ve çevresini değiştirmiştir.
Hep düştüğünde daha güçlü ayağa kalkan biri olmuştur. Elijah Muhammedden ayrılıp hac gorevini yerine getirmesi asıl İslamla tanışmasına sebep olmuş. Ve müslümanların siyah,beyaz,sarı ırk gozetmeksizin kardeş içinde yaşadıklarını görmüştür. Ve Amerikadaki ırkçılığa karşı daha çok savaşmaya başlamıştır.
Mutlaka okunması gereken kitaplardan biridir.
Bir çırpıda okunacak bir kitap kesinlikle değil. Böyle yoğun geçen bir ömür de bir çırpıda okunamaz zaten.
Hep duyduğum bir isimdi Malcolm X. İnsan hakları savunucusu olarak çoğumuz biliyoruzdur zaten. Ama iş tanımaya gelince orada durmak gerekiyormuş. Okurken bir hayata kaç hayat sığar diye düşündüm. 40 yıllık ömrüne inanılmaz tecrübeler, mücadeleler sığdırmış. Sıra dışı bir kişilik. O kafa yapısı beni benden aldı adeta. Yaşam öyküsü desen tamamen bambaşka bir şey.
İlk başlarda sıkılmadım desem yalan olur. Bir hayli zorlandım. Yarım bırakmayı bile düşündüm. Ama sonradan bir açıldı tam açıldı. Son bölümleri okurken yaşadım desem yeridir. Son sayfaların tümünün alıntısını alasım geldi.
Daha fazla ne söyleyebilirim ki? Okuyun. Sadece biraz sabırlı olmak lazım.
Çok kalın bir kitap olmasına aldanmamak gerek çünkü kitabı okurken bir amerikan filmi izliyormuş hissine kapılmamak elde değil. İslam dininin eşitlik vurgusunun kıymetini, bir siyahi olmadığımız için, bir köle olmadığımız için onlar kadar iyi anlayamadığımızı düşünüyorum. Bir insanın hayatı bataklıktan nasıl bir gül bahçesine döner sözünün yaşanmış bir örneği. Ve kitap bittiğinde akılda kalan tek şey şu "iyiler her zaman erken ölür... "
Ben bu güzel adamı nasıl anlatabilirim ki ? Daha sonra müslüman Olan Malcolm X
Bazılarının Amerika’yı titreten adam, bazılarının Amerika’da bir isyan çıkarabilecek veya bir isyanı bastırabilecek tek adam dedikleri bir büyük mücadele adamının ibretlerle ve acılarla dolu bu hikayesi, engellenemeyen bir özgürlük savaşının, ne pahasına olursa olsun hakikate ulaşma yoluna adanmış yenilmez bir iradenin, insanlık onurunun, insan dirayet ve haysiyetinin hikayesidir...
Samimiyetimle söylüyorum bu adamı okurken çok üzüldüm, duygulandım, hüzünlendim, siyahi adamsın deyip dışladıkları, hakaret ettiklerine sinirlendim. Bana çok güzel şeyler kattı. Zaman ayırıp okuduğum için mutluyum. Malcolm çocuk yaşta babasını kaybeder, annesi olanlardan dolayı akıl hastanesine yatırılır. Bir aile evlatlık olarak alır okutur. Çok zekidir liseyi birincilikle bitirir. ama öğretmeni avukatlığın siyahlara göre olmadığını ve marangoz olmasının daha doğru bir seçim olacağını söyler. Bazı nedenlerden dolayı üniversiteye gidemiyor. Liseden sonra çalışmak zorunda kalır. Harlem'de . "Detroit Red" olarak tanınıp birçok narkotik, fahişelik ve kumar zincirini koordine eder. 1946 yılının şubatında 20 yaşında yakalanıp hırsızlıkla suçlanarak 10 yıl hüküm giyer. Üniversiteyi Harlem sokaklarında tamamladığını ve doktora tezini de hapishanede hazırladığını uzun uzun anlatır. O okuma açlığını hapishanede giderir. hapishane kütüphanesindeki kitapları tek tek okur. Hapishane yılları için: "Bir insanın düşünmeye ihtiyacı varsa, gidebileceği en iyi yer, bana sorulursa, üniversiteden sonra hapishanedir" demiştir. hapishane yaşamından sonra, başka bir Malcolm X olarak Harlem yerine Detroit'teki kardeşinin yanına gitti. Hapisten önce bir sokak serserisiyken, şimdi Amerika'da büyük bir hızla gelişen İslam
Uçlarda yaşayan insanlar vardır.Birbirlerine sağ ve sol kadar zıt ,doğu ve batı kadar uzaktirlar.Bu insanların dostlukları ve birliktelikleri karşı uçtakilere düşmanlıkları nispetinde oluşmuştur.
Bir de düşünceleri olgunlaşmış herkesle anlaşabilecek seviyeye gelmiş entellektüel insanlar vardır. Bulundukları uçları terkederek ortalara doğru yürümeye çalışan bu güzel insanlar malesef bulundukları noktada her iki uçtakilerin de düşmanlığına maruz kalır.Her iki taraftan atılan mermiler karşı tarafa ulaşmadan önce bu insanları vurur.Sonuç faili meçhuller..
İşte Malcolm X 'te 'Beyni yıkanmış müslüman siyahlar' ucundan gerçek islamiyetle tanıştıktan sonra 'Seytan Beyazlar' ucuna karşı birkaç insancıl adım attığı anda suikaste uğrayıp hayatını yitirmiş bir insan..
Şüphesiz Amerika'daki ırkçı düşüncelerin kısa zamanda bu kadar değişmiş olmasında ve islamiyetin ırkçılığa karşı renk körlüğü anlayışının benimsenmesine, Malcolm X gibi yoğunlaştırılmış ve hızlandırılmış formatta yasamış tarihi sahsiyetlerin etkisi büyük olmalı.
Suikasten önceki son konuşmasında sahneye çıkarken bayan yardımcısından daha önce çatıştığı için özür diler. O da 'Üzüldüğünüze değmez efendim .Sizi anlıyorum' deyince;
'Beni gercekten anlayan birisi var mi acaba, cok merak ediyorum doğrusu ...'der.
Zamanında anlaşılamamış ,kendini anlatacak zamanı elinden alınmış olan Malcolm X' in son zamanlarında yazdırdığı bu biyografisi ona dair bilinmeyen herşeyi size anlatıyor.Acılarını ,pişmanlıklarını, hayallerini, keskin dönüşlerini, nefretini ,zekasını ,sosyal medyada paylaşılan o sert ve keskin sözlerinin oluşum süreçlerini...Kısacası ona dair herseyi bulabileceğiniz bir eser.
600 sayfalık bu kitabın son cümleleri ise, başına gelecekleri tahmin ederek , her zamanki gibi cesurca söylenmiş vedasini
Yakın zamanda bir Siyahiye karşı takınılan o nefret tutumunu hepimiz gördük. Ve bu kitabı okuyunca da gördüm ki ön yargı meselesi hep olacak. Özellikle ırk konusunda. Ne korkunç bir saplantı.
Amerikada var olan ırkçı tutumun, bunu böyle sade bir ifade ile yazıyor olmam, bu tutumun insancıl olduğunu düşündürmesin size, kaleme alındığı bir eser. Bir otobiyografi olunca Malcolm'un kendi ağzından olaylara ve özellikle fikirlerine şahit oluyoruz.
Sırf renginden ötürü aklınızın almayacağı zulümlere layık görülen "zenco" ların, bir lidere ihtiyacı vardı ve zaman zaman oldu da. Fakat bu liderlerden Malcolm biraz daha yaşatılsaydı, durum nasıl değişirdi; kestirmek güç.
Okudukça bir insanın kendini nasıl, ona dayatılan " şey " olarak gördüğüne tanık oluyoruz. Siyahi halkın genel anlamda, tüm dünyada ayrımcılığa maruz kaldığı malum, fakat Amerikada işler biraz daha dünyanın geri kalanının tanıklığından uzak işliyor. Malcolm hayatı boyunca ki oldukça kısa bir hayat, hem Siyahların uyanması için çırpınırken hem de Amerika devletine karşı da bir hak arama mücadelesine girişti.
En dipten sevilen, sayılan bir lidere dönüşümünü okuyacaksınız.
"Kavgam" ı okurken de farkettim ki, liderlik doğuştan gelen bir yetenek, iyi yönde veya kötü yönde değerlendirmek kişiye kalmış elbette. Her ikisinde de ortak olan bir yön şu: duyarsız değiller çevrelerine karşı, gözlem yetenekleri çok gelişmiş. Bir şeyler yapma gerekliliğinin farkındalar. Belki buna empati duygusu gelişmiş demek daha doğru olur.
Malcolm'un hayatı, aralıksız süren bir mücadele, bir arayış hikayesi. Kısa sürede de sonlandırıldı.
Okunmalı, kalın bir kitap ama sıkmayacaktır.
Bu kitap sırf beyazlara benzeyebilmek için kendi benliklerini kaybeden bir zencinin hikayesi.Bataklığın içinde çürürken islamı tanıyan ve tanıdıktan sonra anlamlaşan, bütün enerjisini islamı anlatmak için harcamaya başlayan bir insan.Kendini hayatı pahasına da olsa islamı ve Allah'ı anlatmaya adayan bir insanın hayatı..İslamı yanlış kaynaklardan öğrenmenin ne büyük zararlara yol açacağını gösteren güzel bir eser.Hem yıllardır Amerika'da siyahlar üzerindeki ırkçılık oyununun farkına varacak, hem de Yüce Allah'ın bir insanı nasıl dalaletten hidayete erdirdiğine şahit olacaksınız..Kesinlikle okunmalı.
9/10
2020 40. kitabı
Yıllar önce şöyle bir söz okumuştum "Ve Allah, bir çölde, hiçliğin ortasında, insanlığı eğitmeye başladı; seni de eğitmek isterse nerede olduğunun hiçbir önemi yok."
İşe bu kitap tam da olarak bunun bir canlı örneğini daha bize gösteriyor. Bir Afro Amerikalı , bir serseri, bir hırsız, bir uyuşturucu satıcısı vs. Olan bir adamı, Allah Azze ve Celle oradan alıp şehadet getirmesinden 6 ay sonrasında en yüce makam olan şehitliğe yükseltmesine şahid oluyoruz. Bu kitabı okuyun ya da okumayın ama içerisinde Malcolm X ismi geçen herhangi birşey duyduğunuzda mutlaka bir bakın. Çünkü orada işinize yarayacak ya da size nasihat olacak birşey büyük ihtimalle bulursunuz..
İnançla Dönüşen Bir HayatHayat ve İnsan
Irkçılığa karşı mücadelenin en güçlü sembollerinden biri olan Malcolm X’in hayatı, sadece bir insanın hikâyesi değil; aynı zamanda kimlik arayışının, adalet mücadelesinin ve büyük bir dönüşümün hikâyesidir.
1925 yılında Amerika’da, ırkçı baskıların gölgesinde doğan Malcolm X, daha çocuk yaşta acıyla tanışır. Babası, siyahilerin haklarını savunduğu için beyaz ırkçılar tarafından öldürülür. Annesi yaşadığı travmalar sonucu akıl hastanesine yatırılır ve aile parçalanır. Küçük yaşta devlet korumasına verilen Malcolm, okulda başarılı olmasına rağmen bir öğretmeninin “siyahiler büyük hayaller kurmamalı” sözüyle derinden sarsılır ve eğitim hayatından kopar.
Gençlik yıllarında suça sürüklenir ve hapse girer. Ancak hayatının en büyük değişimi de burada başlar. Hapishanede okumaya yönelir, kendini eğitir ve İslam’la tanışır. İnancı ve edindiği bilinç, onu bambaşka bir insana dönüştürür. Artık amacı, ezilen siyahilerin haklarını savunmak ve onlara özgüven kazandırmaktır.
Serbest kaldıktan sonra güçlü hitabetiyle dikkat çeker ve kısa sürede büyük bir kitleye ulaşır. Ancak asıl büyük dönüşümünü hac yolculuğunda yaşar. Mekke’de farklı ırklardan insanların yan yana ibadet ettiğini, aynı sofrayı paylaştığını görmesi, onun bakış açısını değiştirir. Artık mücadelesini sadece siyahiler için değil, tüm insanlık için adalet mücadelesi olarak görmeye başlar. Bu süreçten sonra adını El-Hac Malik el-Şahbaz olarak kullanır.
Malcolm X’in hayatı bize şunu hatırlatır:
İnsan geçmişinden bağımsız olarak değişebilir, bilinçlenebilir ve hakikatle tanıştığında hem kendini hem de dünyayı dönüştürebilir.
Onun mücadelesi; cesaretin, inancın ve adalet arayışının zamansız bir örneğidir.
Yazar Hakkında
Alex HaleyYazar · 2 kitap
1921'de profesör bir baba ile öğretmen bir annenin çocuğu olarak New Yorkta dünyaya gelen Alex Haley, 1937-39 yılları arasında Elizabeth City Teachers Collegede okudu. 1959'dan sonra serbest gazeteci ve yazar olarak çalışan Haley, 1962lerde Playboy için seri röportajlar hazırladı. Readers Digest, New York Times Magazine ve Atlantic gibi süreli yayınlara yazı ve araştırmalarıyla katıldı.
Önceleri başarılı bir gazeteci olarak hayatını sürdüren Haley, önemli bir siyah yazar olarak ününü "The Autobiography of Malcolm X" adlı çalışmasıyla sağladı. Amerikadaki siyah Müslümanlar hareketinin ekseninde duran Malcolm X adı, Haleyin anlatısına gerekli canlılığı kazandırmaya gerçekten yetmişti. 1965de yayınlanan bu kitap aslında yazarla kahraman arasındaki ikili görüşmelerin bir ürünüdür. Malcolm X ile ilgili çalışmasında yalnızca bir "özgeçmiş"in, kahramanının ağzından nakledicisi konumunda olan Haley, daha sonraki yirmi yıl sürecek kişisel araştırmasıyla ününü pekiştirdi.
Amerika ve Afrika'da yıllar süren araştırmalar sonunda ulaştığı şey, kendi ailesinin kökleriydi. Bu yüzden onun "Kökler" romanına eleştiri çevreleri aynı zamanda bir tarihsel metin gözüyle de bakmaktadır. Haley, bu araştırmasının serüvenini de "My Search for Roots" başlıklı diğer bir anlatısında dile getirmiştir.
1976'da ailesinin geçmişine dayanan, kölelik günlerine kadar giden bir roman olan Roots: The Saga of an American Family kitabını yazdı. ABC, kitabı aynı adı taşıyan bir televizyon dizisi olarak uyarladı ve 1977'de 130 milyonluk rekor kıran bir izleyici kitlesine yayınladı.
1970'lerin sonlarında, Haley ailesinin başka bir koluna dayanan, siyah bir köle kadı ile bir beyaz efendinin kızı olan büyükannesi Queen'in izini süren ikinci bir tarihi roman üzerinde çalışmaya başladı. 10 Şubat 1992'de Seattle, Washington'da kalp krizinden öldü ve romanı bitirmedi. Tennessee, Henning'deki çocukluk evinin yanına gömüldü.
