Yazar:
Tim Parks
Çevirmen:
Cem Demirkan
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
240
Basım Tarihi:
16 Eylül 2021
İlk Yayın Tarihi:
2005
Yayınevi:
Kronik Kitap
Orijinal Adı:
“Medici Money: Banking, Metaphysics, and Art in Fifteenth-Century Florence
Orijinal Dil:
İngilizce
ISBN:
9786257631396
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Devam ettirebilselerdi bugün Rothschild’lerden daha da güçlü olurlardı·240 syf.·Biyografi
8/10
2023 51. kitabı
İtalya o dönem beş büyük devlet tarafından yönetilir. Bunlar: Napoli Krallığı, Roma, Floransa, Milano, Venedik ve Papalık. Bu büyük devletler arasında yutulmayı bekleyen çok sayıda küçük devlet bulunmaktadır. İtalya’da siyasi birlik yoktur. Bu devletler arasında savaş olduğunda, bir büyük devlet diğer büyük devlete saldırırsa diğerleri arasında ittifak yapılıyor, asker ve para transferi oluyordu. Bu transferden de en kârlı çıkanlar şüphesiz bankacılardı. Roma ise dokunulmazdı, kutsaldı. Papa eğer bir şehire tecrit emri çıkarırsa, rahipler cenaze ve evlilik merasimlerine katılmayı bırakırlardı . Bu merasimler olmayınca da adeta hayat dururdu. Papa ayrıca tüm bu devletlerden vergi toplamaktadır. Bu vergilerin transferi de bankalar aracılığı ile olmaktadır. İşte Avrupa’da bir asıra hükmeden Medici ailesi bu şartlarda ortaya çıkmıştır. Şehir devletleri arasındaki ulusal ve iç savaşlardan faydalanmayı bilmiştir. İronik olan ise, devletler arasında savaş sürerken, hem bu savaştan şikayetçi olunup hem de Roma dönemindeki gibi siyasi birliğin sağlanıp ülkenin birleşmesinden de korkulmaktadır. Yerel birliği, milli birliğe tercih etmektedirler.
Medici bankası 1397’de kuruldu, 1494’ de battı. Kurucusu Giovanni de Medici’dir. Oğlu Cosimo, Medici bankasını en geniş sınırlarına ulaştırmıştır. Siyasete de atılarak Floransa’nın neredeyse asıl yöneticisi olmuştur. Dönemin filozofları, mimarları, ressamları ve heykeltraşları en yakın dostlarıdır. Tabii ki bunun Rönesans hareketinin yayılmasına da etkisi olmuştur. Cosimo, oğlu Pietro ve torunu Lorenzo gut hastalığı ve obeziteden vefat etmişlerdir . Bir asıra hükmeden beş neslin hikayesidir bu.
Dönemin İtalya’sında halk asiller ve plebler ( sıradan insanlar) olarak ikiye ayrılıyordu. Ortaçağ Avrupa’sının azametli karanlığının yaşandığı
Bitirmek için kendimi ikna ettiğim bir kitapTarih
Yarım bırakmamak için direndiğim kitaplardan biri oldu yazık ki. Yazarın dili ve kurgusu dağınıktı o bir yana çevirisi de ayrıca yorucu geldi. Medici Ailesi'nin sanat hamiliği yönü ile ilgilendiğim için arka kapak bilgilerini referans alarak başladım esasında. Kitap tanıtım bülteninde yazdığının aksine dönemin bankacılık, finans, yönetim ve papalık ilişkileri dışında bir konuyu derinlemesine ele almamış. Meraklısı için bu konularla ilgili enteresan bilgiler mevcut ama benim için hayal kırıklığıydı.
Kitap her ne kadar bankacılık sisteminin temellerine inerek konuyu anlatmaya çalıştıysa da yazarın dağınık anlatımı dikkatimi oldukça dağıttı. Önemli bilgiler içermesine rağmen hiç bir kitabı bu kadar sıkılarak okumamıştım. Kronolojik bir sıralama yok ve anlatım tarzı oldukça dağınık. Belli bir tarihî sıralamayla konu bütünlüğüne kavuşturulsaydı belki okurken bu kadar sıkılmazdım. Neyse ki kıvrana kıvrana da olsa bitti ve kitaptan kurtuldum. Okumak isteyenlere kitabı kötülemek istemem ancak satın almadan önce bu hususa dikkat çekmek istedim.
Medici ailesiTarih
Floransalı bir aile olan Mediciler'in bankacılık tarihini ve bu banka üzerinden giriştikleri siyasi, ekonomik ve ticari ilişkileri anlatan bir kitap. Kitapta Papa ile Medici Ailesi arasındaki ve başka ülkeler ile banka yoluyla meydana gelen ilişkiler de anlatılıyor. Ve tabii 15.yüzyıldaki bankacılık sistemi de kitabın içinde yer alan başka bir konu.
Medici Hanedanı
Puan vermedi
Medici Hanedanı
༄ ༄ ༄
Avrupa toplumunda yönetimde güç sahibi olmanın iki temel şartı vardı: para ve sanat. Reform ve Rönesans gelişmelerinden önce tarım temel geçim kaynağı iken yerini ticarete bırakarak ekonomik bir evrim geçirdi. Bankacılığın kurumsallığı ve gücü daha fazla arttı, sanatsal çalışmaların üretimi ve bakış açısı farklı bir evreye geldi. 14’üncü ile 17’inci yüzyılları kapsayan Medici Sülalesi ise bankacılık ve sanat çalışmalarıyla toplumda etkili hale geldiler. 1348’de başlayıp bir asır devam eden veba salgını Avrupa toplumunda keder ve yorgunluk bırakmış fakirlik yayılmıştı. Bunun aksinde Medici ailesi sanatsal üretimle topluma sevinç ve zevk, bankacılıkla ekonomik imkânlar kazanmayı başardılar. Cosimo de Medici, siyasi yönüyle etkili olan kişi olarak bu hanedanın kurucusu olarak kabul edilir. Cosimo de Medici’den başlayarak Gian Gastone de Medici’nin son hükümdarına kadar birkaç asır Avrupa tarihinde etkili olan Medici Ailesinin biyografisini İngiliz edebiyat profesörü Tim Parks, ailenin Avrupa siyaseti, ekonomisi ve sanatı üzerinde yaptığı etkileri ele almakta. İtalya’nın Floransa şehrini üç asır yöneten Medici Hanedanı, Avrupa’nın çeşitli şehirlerinde bankalar kurarak Avrupa ekonomisinde güç sahibi olarak tarihteki etkili ve güçlü hanedan örneklerinden biri oldular.
Medici Sülalesinin bankaları, siyasi faaliyetleri, evlilikleri, anlattıkları komplolar, inşa ettikleri evler, sahip çıktıkları sanatçılar tüm bu yönler ve özellikler bir hanedanın karakteristik kimliğinin özellikleridir. Bir asır. Beş nesil hanedanın iki ehil idarecinin sayesinde baş döndürücü iktisadi ve siyasi bir yükselişin Avrupa tarihindeki yeri ve önemini anlamak yine Avrupa’nın arka planındaki aktörlerden birini anlamak demektir.
Servetlerinin kaynağı
Tim Parks bu kitabında Rönesans’ı parıltılı sanat eserlerinden değil, ekonomi, güç ve çıkar ilişkileri üzerinden anlatıyor. Başlığı ilk anda “sanat tarihi” izlenimi verse de, kitap aslında bir finansal tarih anlatısı. Floransa’daki muazzam kültürel canlanmanın ardında kimlerin, hangi ekonomik hamlelerle ve hangi politik hesaplarla yer aldığını gözler önüne seriyor.
Medici’ler bu anlatıda yalnızca sanat hamisi değil; Avrupa bankacılığının öncüsü, hatta Vatikan’ın mali sistemini şekillendiren bir iktidar hanedanı olarak karşımıza çıkıyor. Parks, Rönesans’ın ardındaki “ilahi ilham” mitini kırıyor ve yerini, para ve itibarın birbirine dolandığı bir düzen alıyor.
Yazarın dili akademik ama akıcı; didaktik bir tarih kitabı olmasına rağmen sıkmıyor. Zaman zaman roman gibi ilerleyen bölümler var, ancak genel çizgide metin tamamen araştırma temelli. Sanat kısmı arka planda kalıyor; asıl sahne ekonomi ve politika arasında geçiyor. Yine de bu tercih, Rönesans’ı daha gerçekçi ve insan doğasına daha yakın bir yerden okumamı sağladı.
Benim için kitabın en güçlü yanı, “büyük sanatın ardında büyük servetler ve büyük günahlar vardır” fikrini açıkça göstermesiydi. Parks, Medici’leri ne tamamen yüceltir ne de şeytanlaştırır, sadece sistemin nasıl işlediğini dürüstçe anlatır.
Tarih sevenler, özellikle Rönesans’ın ekonomik arka planını merak edenler için çok doyurucu bir kitap. Fakat sanatın estetik yönünü arayanlar için biraz kuru kalabilir.
Parayı kullanma ve kullandırma sanatını en iyi şekilde icra eden, parayı kullandırırken din-ticaret-siyaset üçlüsünü zamanın ruhuna en uygun düzenleyen, parayı olabilecek en zevkli şekilde harcayarak sanatın, sanatçıların hamiliğini üstlenmeyi de ihmal etmeyen, bir anlamda rönesansın sponsorluğunu yapan meşhur medici hanedanının yükseliş ve çöküşü, güzel kitap #mediciailesi #timparks
İngiliz romancı, çevirmen, yazar ve edebiyat profesörü Tim Parks bu kitabında; Medici ailesinin parlayıp söndüğü 15. Yüzyıldaki icraatlarına yoğunlaşıyor: bankaları, siyasi faaliyetleri, evlilikleri, metresleri. Bu aile kendinden sonra gelen dünyayı birçok yönden değiştirdiler. Leonado da Vinci, Donatello, Michelangelo, Boticelli ve Galileo'nun hamileri oldular; çek kullanımı, çift defter tutma ve sube bankacılığıyla modern bankacılığın temellerini attılar. Vatikan'ın bankası olarak anıldılar.
Bu aileyi ve 15. Yy. Siyasetini merak edenlere hitap edecek kapsamlı bir eser.
Nihayet uzun zamandır elimde olan kitabı bitirebildim. Öncelikle daha akıcı bir kitap beklemiştim veya bir olay örgüsü etrafında bilgi edineceğimi düşünmüştüm ancak kitapta olay örgüsü yok. Yazar kendi diliyle sohbet havasında veya bir yerde seminer veriyormuş gibi anlatıyor. Rönesans dönemini az çok biliyoruz bu kitapta o dönemde bankacılığın kuruluşu,milletler arası ufak savaşlar ve sanat bankacılık merkezli olarak anlatılıyor. Tabi bu olayların başrolünde daha doğrusu bankacılığı geliştiren ve tüm bu olaylara dolaylı olarak katkıda bulunan Medici ailesini birkaç kuşak yakından tanıyoruz. Karakter isimleri zordu alışmam zaman aldı. Bir olaydan bahsederken iç içe başka olaylardan da bahsedilmesi bir konuya odaklanmamı ve bilgi edinmemi zorlaştırdı. Tabii ki yeni bilgiler edindim Rönesans dendiğinde artık paylaşacak daha çok düşüncem ve bilgim var ancak zevk alarak okuduğum bir kitap olmadı.
Medici ailesiTarih ve Siyaset
Tarih sahnesinde en çok merak ettiğim ailelerin başında gelir Medici'ler. İki olgu iç içe geçmiştir onlarda; modern bankacılık ve sanat. Rönesans'ı biraz da onlara borçluyuz desek yalan olmaz. 15. yüzyıla bankacılık faaliyetleriyle, siyasi hamleleriyle, evlilikleriyle, atlattıkları komplolarıyla, inşa ettikleri evlerle, restore ettikleri kiliselerle ve sahip çıktıkları sanatçılarla damga vurmuşlardır. Yıllarca Papalığın resmi bankacısı olmuştur. Lorenzo de Medici'nin gayri meşru oğlu Giovanni X. Leo adıyla Papa olmuştur. Catherine de Medici ise Fransa kralı II. Henry ile evlenmiştir.
《》
Meşhur Medici Bankası 1397 yılında Giovanni di Bicci tarafından kuruldu. Oğlu Cosimo bankayı en şaşaalı dönemine ulaştırdı, siyasete atıldı ve Floransa'nın yöneticisi oldu. Filozofların, mimarların ve ressamların dostuydu. Cosimo'nun torunu Lorenzo ise 20 yaşında işlerin başına geçti. Birçok yatırım yaptı. Bankayı geri döndürülemez bir borcun altına soktu. Fakat siyasi açıdan çok aktif ve güçlüydü. Papa ile arası iyiydi. Sonuç olarak Lorenzo'nun oğlu ahmak lakaplı Piero bankanın sonu oldu. 1494 yılında Fransızlar Floransa üzerine yürüyünce kaçtı. Ailenin tüm servetine el kondu ve banka iflas etti...
《》
1437 yılında Hristiyanların faizle borç vermesi Kilise tarafından yasaklandı. Peki böylesine bir dönemde dünyanın en büyük bankacısı nasıl oldu bu aile. Cevap basit. Aynı zamanda tüccardılar. Kiliseye faizsiz borç veriyordu ama aynı zamanda kiliseye sattığı malların fiyatlarını yükseltiyordu. Önemli şehirlerde banka şubesi açtılar. Aracılık komisyonu aldılar. Akreditif mektubu büyük bir velinimetti. Ve tabi en önemli gelir kaynağı kambiyo kârı idi. Gelecek tarihte döviz kurunu tahmin edip sözleşme imzalıyorlardı. Kur farkından para kazanıyorlardı. Yani borç olarak verdikleri para, vadesi
Yazar Hakkında
Tim ParksYazar · 13 kitap
1954'te Manchester, İngiltere' de doğdu. Cambridge ve Harvard Üniversitelerinde öğrenim gördü. 1981'den beri İtalya'da yaşıyor.
Europa (1997; Alef 2016), Kader (1999; Alef 2016), Cleaver (2006), Sex is Forbidden (Seks Yasak, 2013) ve Painting Death (Ölümü Resmetmek, 2014) başta olmak üzere hemen hepsi çeşitli ülkelerde yayımlanan on dört roman yazdı.
90'larda, Kuzey İtalya'daki hayatı konu alan, kurmaca olmayan iki kişisel anlatı kaleme aldı: Italian Neighbours (İtalyan Komşular, 1992) ve An Italian Education (İtalyan Eğitimi, 1996). Büyük beğeni toplayan bu kitapları 2002'de hem taşra hayranlığının komik bir mikrokozmosunu sunan hem de iş ve futbol tutkusu açısından İtalyanların hayatına genel bir bakış niteliği taşıyan A Season with Verona (Verona ile Bir Mevsim) izledi.
Kurmaca olmayan diğer başlıca eserleri ise 15. yüzyıl Floransası'ndaki Medici bankasının tarihini anlatan Medici Money (Medici Parası, 2005); sağlık, hastalık ve meditasyon üzerine düşüncelerini aktardığı Teach Us to Sit Still (Bize Sakin Sakin Oturmayı Öğretin, 2010) ve son olarak 2013'te yayımladığı Italian Ways'dir (İtalyan Yolları).
Tim Parks aynı zamanda önemli bir çevirmen.
Moravia, Cal-vino, Calasso, Machiavelli ve Leopardi'nin eserlerini İngilizce'ye çevirdi. İngiliz modernistlerin İtalyanca çevirilerini incelediği Translating Style (Üslubu Çevirmek, 1997) kitabı bu alanda bir klasik sayılıyor. Halen Milano'daki Uluslararası Diller ve Medya Üniversitesinde (IULM) çeviri alanında lisansüstü dersleri veriyor.
New York Review of Books ve London Review of Books'ta düzenli olarak yayımlanan metinlerinin yanı sıra, son üç yıldır da New York Review onlineda yazmak, okumak ve çeviri üzerine düzenli olarak denemeler yazıyor.
