Yazar:
Maxime Rodinson
Çevirmen:
Atilla Tokatlı
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 39 dk.
Sayfa Sayısı:
376
Basım Tarihi:
15 Mart 2024
İlk Yayın Tarihi:
1961
Yayınevi:
Doruk Yayınları
ISBN:
9789755534701
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·376 syf.·
2022 17. kitabı
Diğer oryantalist kitaplar, kendi süzgecinden geçirilerek tekrar kaleme alınmış bir kitap.
Oryantalist ideolojisinin tipik örneği.
5. Sınıf bir kaynak değeri bile yok.
Tam bir ortaçağ papazı gibi yazmış.
Niyeti kesinlikle bozuk.
15-20 sayfada bir dolaylı aşağılamalar içeren saplantılı freud kılıfı giydirilmiş kendi psikolojik alt yapılarını faş eden âdi cinsellik paragrafları.
Delilsiz isnatlar inanılmaz, muhteşem, kurgulasan bu kadar başarılı olur musun bilmem.
Örnekler:
* “Muhammed daha çok küçük yaşlardan beri kendisini ayrıcalıklı bir insan olarak görmüştü.” delil yok.
* “Muhammed'in, bütün bilimini Yamama'lı bir Rahman'dan aktarmakla suçlandığını biliyoruz” (Müseylemeyi kastediyor)delil yok.
* “Hira dağındaki bir mağaraya kapanma alışkanlığının ne zaman başladığını bilmiyoruz.” Biz biliyoruz.
*
Çelişkiler
* Dahidir- Bu hikayeler, Hastalıklı bir nöbetin sonucudur.
* Akraba ve yakınlarından ticari nüfuzdan besleniyordu-Zenginlerden ve iktidar sahiplerinden öç almasını sağlayacak bir fırsat kolluyordu.
Kendi düşüncemDin
Kitap okurken fikir olarak aynı olsam da olmasam da yine de tarafsız bir gözle ve yazarın kaynaklarının bilimselliğine göre karar veririm. Ancak bu kitabı okurken yazarın objektif davranmaması ve kaynak göstermemesinden dolayı hiç beğenmedim. Tamamen bir kitleyi kendi düşüncesine göre etkilemek adına yapılmış. Bitlis'li eski bir milletvekili Kasım Küfrevi güzel bir cevap yazmış bu kitaba, bunu okuyanların onu da okumasını tavsiye ederim..
İlahi Değil, Tarihi YorumTarih
Rodinson’un bu kitabı, kutsal anlatılardan değil, çıplak tarih sahnesinden konuşuyor. Yani öyle “vahiy indi, dünya değişti” masalına kanmıyor; doğrudan Mekke’nin ticari yollarını, kabile düzenini, sınıfsal çatışmaları masaya yatırıyor. Açık konuşayım, bu kitap, kutsal örtüyü bir kenara atıp “İslam nasıl bir tarihsel bağlamda doğdu?” sorusunu soran, nadir soğukkanlı çalışmalardan biri.
Fakat mesele şu: Rodinson’un soğukkanlılığı bazen buz kesiyor. Adam dinin toplumsal gücünü, inananın içsel dünyasını neredeyse sıfırlıyor. Ona göre her şey altyapı–ekonomi–sosyoloji. Bu, Marksist gözlüğün en kaba hali. Elbette dinin doğuşunu anlamak için toplumsal yapıyı görmezden gelemezsin, ama dini sırf “ekonomik bunalımın yan ürünü” gibi açıklamak da akıl tutulmasıdır. Eğer her şey sınıfsal sıkışmadan doğuyorsa, bu dinlerin milyonlarca insanın kalbine nasıl dokunduğunu açıklamak zorundasın. Orada susuyor Rodinson.
Peygamber tasvirine gelirsek… Rodinson, Muhammed’i bir “peygamber” değil, bir “devrimci lider” olarak sunuyor. Evet, siyasi ve stratejik yönü güçlüydü, kimse inkâr etmiyor. Ama sadece buna indirgersen, ortaya karikatür çıkar. Kitabı okurken bazı yerlerde Muhammed değil, adeta modern çağın devrimci romantiklerinden biri anlatılıyor gibi. Bu da kitabın eksisi.
Bununla birlikte kitabın en değerli yanı, İslam’ın gökten zembille inmediğini yüzümüze tokat gibi çarpması. Din dediğimiz şey, yaşadığı toplumun çocuğudur. Bu yüzden kitap bir “iman tazeleme” metni değil, soğuk duş niyetine okunmalı. Rodinson’un üslubu saygılı falan değil, aksine rahatsız edici. Ama tam da bu rahatsızlık sayesinde tarihsel gerçekleri görüyoruz.
Sonuç? Bu kitabı okurken efsane masalcıların anlattığı sihirli dünyadan çıkıp, ayakların taşa toprağa basıyor. Kimin hoşuna gider bilmem ama bilim böyle
Aslında kitabı ilk okumaya karar vermem 11 Temmuz 2015 tarihinde Cumhuriyet gazetesindeki köşesinde Ataol Behramoğlu’nun köşe yazısını okuduktan sonra karar vermiştim. Ancak okumak bugüne kısmetmiş. Okuduktan sonra Ataol Behramoğlu’na hak verdim. Tavsiyem eğer dini konular doğrultusunda okuyacaksanız hiç zaman harcamayın. Ancak olabilecek kadar tarafsız yamaya çalışan yazar kitabında 342 sf. da şöyle ifade ediyor. “Aslında herkes Muhammed'de kendisinin ve kendi zamanının kaygı ve sorunlarının bir yankısını aramış, anlamadığı yanını yok saymış ve O'nu kendi tutkularına, fikirlerine ya da hayallerine göre biçimlendirmiştir. Bu genel kuraldan sıyrılabilmiş olduğum iddiasında değilim. Fakat tam nesnellik nasıl ulaşılması imkânsız bir şeyse, bile bile yanlı olmak gereğini öne sürmek de bir o kadar saçmadır.”
Bence bu kitabı en iyi anlatan Ataol Behramoğlu’nun yazısına bırakalım.
*****
İslam’ın kutsal kitabında da varlıkları onaylanan peygamberler içinde bizler gibi etiyle, canıyla, kanıyla, belli bir zaman diliminde yaşadığı kesin olan tek peygamber, Muhammed’dir.
Zamanımızdan 1400 yıl önce yaşamış olan İslam peygamberi Muhammed bin Abdullah’ın (Abdullah oğlu Muhammed’in) bir insan, bir kişi olarak özellikleri konusunda bildiklerimiz nelerdir?
Böyle bir konuyu “Müminlerle konuşmaya çalışmak boşuna bir çaba olur.
İnanmayanlar için ise genellikle birkaç önyargıyla geçiştirilen, pek de önemli olmayan bir konudur bu.
Bir başka deyişle, bir yanda, tartışmak şurada dursun üzerinde konuşulması bile günah sayılan inanç ve efsane öğeleri; öte yanda dedikodu türünde yakıştırmalar, söylenceler, yüzeysel eleştiri ve küçümsemeler…
Marksist Fransız düşünürü Maxime Rodinson’un “Hazreti Muhammed”i, bu konuda benim kafamdaki dağınık taşları da yerli yerine oturttu…
***
Attila Tokatlı
İslam ve Muhammed hakkında yazılmış çok sayıda kitaptan birisi, Batılı yazarlar dahi gerçeği yazmaktan çekinirler. Objektif bir bakış açısıyla yazamazlar. Çünkü yazdığı kitabın satılması gerekir. İnancını bilmeden inanan Müslümanların tepkisinden çekinir. Daha da ötesi kimse Müslümanları İslam uykusundan uyandırmak istemez. Çünkü İslam ile Müslümanları sömürmek daha kolay, Müslümanları birbirine kırdırmak daha kolay. Bu kitabında diğerlerinden çok da farkı yok. Zaten İslam hakkında kitap yazan herkesin belirli kaynakları var. Önemli olan bu kaynaklardaki detayları yakalayabilmek. İslam'ın temel kaynaklarını paylaşmak istiyorum. Kuran, Hadisler (Buhari, Müslim, Ebu Davut, İbn Mace, Tirmizi, Nesai), Erken dönem İslam tarihi (İbn İshak, İbn Hişam, Vakidi, Belazuri, Taberi, İbn Sad), Geç dönem İslam tarihi (İbn Kelbi, İbn Kesir) Gerçek İslam'ı öğrenmek isteyenler, Turan Dursun, İlhan Arsel, Arif Tekin, Erdoğan Aydın, Cafer Akkaya gibi yazarların kitaplarından okuyabilirler.
Rodinson, tarihsel kişiliklerin hiç kuşkusuz en önemlilerinden biri olan Muhammed’i, toplumsal, üretim ilişkileri, sosyal yapı, dönemin diğer coğrafyalarındaki gelişmelerinin içerisine oturttuğu bir bağlamda ele alıyor.
Kitap bu açıdan, ıssız bir çöl coğrafyasında peygamberliğini ilan eden bir kişinin ve devamcılarının nasıl 10-20 yıl içerisinde muazzam bir güce ulaştığını ve bu gücün imparatorluk seviyesine ulaşıp bir dönem nasıl dünyaya hükmettiğini de anlamamıza yarıyor.
Rodinson, kitapta bu konuya uzun uzadıya girmemiş ve Muhammed’ten sonrasını kısaca anlatmış, kitap sonuçta bir biyografi, fakat kitabın içindeki “nüveler”, bunu anlamımızı sağlıyor.
Muhammed’in doğduğu dönemdeki büyük siyasal boşluğun git gide artmasına koşul olarak bütün Bedevi ve yerleşik Arapları birleştirecek bir ideolojik güç olan İslam dininin nasıl geliştiği...
Bu iki koşul yani nesnellik ve öznellik bu güçte ve şiddette var olabildiği için İslam dini hala etkisini sürdürebilecek ideolojik ve siyasal etkinliğe sahip olabilen nadir dinlerden bir tanesi.
sanırım muhammed'e din adamı, islam'a ise din olarak bakarak ortadoğu tarihini veya siyasal islamı anlamak güç.
bu kitap o eksikliği kapatıyor. oldukça titiz bir kaynak okuması ile islam öncesi arabistan'ı ve bir siyaset adamı olarak muhammed'i çok güzel anlatmış.
alabildiğine soğukkanlı, objektif, belki haddinden fazla “saygılı” bir yaşam öyküsü.
Hz. Peygamber’in hayatını objektif bir şekilde değerlendirmek amacıyla çeşitli ithamlarla kötü bir halde lanse edildiğini görmemek için kör olmak gerekir.
Olabildiğince objektif bir yaklaşımla yazılmış bir eser. Peygamberin hayatını, dönemin siyasal ve kültürel yapısını olması gerektiği gibi anlatıyor. Müslüman yazarların siyer kitaplarındaki doğduğunda ümmeti ümmeti diye ağladı, kütük konuştu, ay yarıldı, parmağından sular fışkırdı gibi saçmalıklar, abartılar, kutsamalar yok. Kötüleme, aşağılama, hakaret de yok. Saygın bir yahudi sosyalist tarihçinin örnek olabilecek bir tarafsızlıkla hazırladığı faydalı bir kaynak.
PEYGAMBER EFENDİMİZİN İNSANLARA ALLAH'A İNANMALARINI ÖĞRETMEYE ÇALIŞMIŞTIR. BURADA PEYGAMBER EFENDİMİZİN BAŞINDAN GEÇEN MUCİZEVİ OLAYLAR VE SAVAŞLAR ÇIKTIĞINI ANLATMIŞTIR.
Yazar Hakkında
Maxime RodinsonYazar · 4 kitap
Fransız tarihçi, sosyolog ve doğu bilimci. 1937'de Fransız Komünist Partisi'ne girdi. 1958'de ayrıldı. Stalinizme karşı çıktı, İslam araştırmalarının özgünlüğüyle tanındı.
