Nisvan-ı İslam
Fatma Aliye HanımYazar:
Fatma Aliye Hanım
Derleyen:
Hülya Argunşah
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 18 dk.
Sayfa Sayısı:
152
Basım Tarihi:
Eylül 2012
Yayınevi:
Kesit Yayınları
ISBN:
9786054646074
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·152 syf.·
2023 16. kitabı
selamlaar, okuma durumu altına girmeyi düşündüğüm yorumu bi anda inceleme olarak kaydetmeye karar verdim. onunçin sürçü lisan ettiysem affola.
ecnebi kadınların osmanlı aile yaşantısını merak etmeleri üzerine istanbul’a gelip fatma ailye hanım’a sorular yöneltmeleri onun da bunlara titizlikle cevap vermesiyle sohbet tarzında ilerleyen yazılardan oluşuyor. ecnebi kadınlar fatma aliye hanım’ı islam’ın inceliklerini ve güzelliklerini özellikle de kadınlara verdiği değeri anlatırken ağızları açık bir şekilde dinlerler. niye? çünkü avrupa’da müslüman kadınının, çoğu insanî haklardan zorla feragat ettirildiği, evlerinde hapsedildiği düşüncesinden. gerçi artık bu yaftalamalar için avrupa’ya gitmeye de gerek yok tanzimat’tan beri içimizde de aynı kurt besleniyor maalesef. hülya argunşah’ın da dediği gibi fatma aliye içinde bulunduğu zamanın izlerini taşıyarak ‘gelenekçi medeniyetçi’ bir duruş sergiler. ona göre çarşaf ve cilbab emir değil adettir. kadın tesettüre büründükten sonra erkeklerle konuşmasında sakınca yoktur. yine de hakkını yemeyeyim süslenip ziynetlenen kadınlar için dışarı çıkarken dış kıyafet giyilmesinin icap ettiğini söyler. beni düşündürten bir-iki fikrine rağmen nisvan-ı islam’ı okurken gelenekçiliğe yakınlığını batıya yakınlığından daha çok hissettim. keşke görüştüğü matmazelleri madamları islam’a davet etseydi demekten de kendimi alamadım.
selametle.
Fatma aliyeye karşı içimde hoş bir muhabbet var. Uni de arkadaslarım aliye üzerine yazilmis birkac kitabı okurken banada sayfa sayfa anlattılar. Belkide sebebi budur. İlk okudugum kitabiydi. Sorulara verilen cevap kısımlari gercekten tatmin edici. Benim dikkatimi ilk moda ve musiki kısmı çekmişti. İlk olarak son bölümü okumaya başladım ama daha sonra tüm bölümlerin zihnimi rahatlattığını fark ettim.
Fatma Aliye Hanım, ilk Türk Medeni Kanunu'nun hazırlanmasında büyük emeği olan Ahmet Cevdet Paşa'nın kızı olup iyi bir eğitim almış, Avrupa'daki gelişmeleri yakından takip etmiş ama bir yandan da kendi kültürünü unutmamıştır. Fatma Aliye Hanım Nisvan-ı İslâm'da Osmanlı'da ve İslâm dünyasında kadının sosyal hayattaki yerine dair pek çok bilgiler nakletmiştir. Özellikle Osmanlı kültürünü merak edip Avrupa'dan gelen kadınları misafir etmiş, onlara Osmanlı ve İslâm dünyasındaki kadının yerine dair bir çok bilgileri vermiştir. Bu eseri bir nevi hatırat olarak görmek de mümkün. Fatma Aliye Hanım'ın Avrupalı kadınlarla olan görüşmelerine dair de bilgiler içermektedir. Özellikle Osmanlı ve İslâm dünyasında toplumsal yapıya dair ilgi duyan kişilerin okumasını mutlaka tavsiye ederim.
Herkese bol istifadeli okumalar dilerim.
Son Osmanlı zamanındaki müslüman kadınların yaşamlarının hayat tarzlarının özellikle son bölümde kılık kıyafetlerinin moda anlayışlarının ve ilk iki bölümde de cariyelik ve çok eşlilik konularının konuşulduğu cevapların verildiği akıcı üslüpla sohbet eder gibi yazılan çok güzel bir eser. İlk bölümde Osmanlı zamanında yaşamış olan cariyelerin yaşamlarını kendisine misafir gelen bir Avrupalıya en güzel şekilde anlatması hakeza ikinci ve üçüncü bölümde de kendilerine misafir gelen Avrupalı hanımlara çok eşlilik ve moda konusundaki kültürlerinden bahseder. Hülasa kendi kültürünü Fatma Aliye çok güzel kibarca nazik bir üslûpla Avrupalılara tanıtmıştır bu kitapta.
Kitap, son dönemin kıymetli münevverlerinden Ahmet Cevdet Paşa'nın kızı Fatma Aliye hanım'ın ecnebi misafirleri ile şahsı arasında geçen dialoglardan müteşekkil.
Eserde 1900 lü yılların başında, gayri müslim olan, Türk ve müslümanlara önyargılı muhataplarının; aile hayatı, kölelik-cariyelik sistemi, çok eşliliğin cevazı gibi hala güncelliğini koruyan mevzular hakkında, ziyadesiyle tatminkar ve mantık zeminine oturtulmuş , ikna edici cevaplar veren Fatma Aliye Hanım' ı dinlerken bir yandan da ne kadar iyi bir eğitim aldığına şahit oluyoruz. Yahudi ye Tevrat'tan, Nasara'ya ezberindeki İncil pasajlarından delil gösterip ilzam etmesi etkileyici..
Ancak konu tesettüre gelince Kuran Ayetini evirip çevirmesi ve tesettürü 'sadece saçı örtmek'le sınırlayıp geri kalan tüm örtü şekillerine 'adet' deyip geçiştirmesi ve benzeri bir kaç husus dahilindeki düşüncelerini de hayretle karşıladığımı söylemeden edemeyeceğim.
Hulasa İslam neden çok eşliliğe izin vermiştir?
Kölelik anlayışı İslam'da nicedir?
Osmanlı'nın son döneminde moda ve Batıya yaklaşım sosyal anlamda nasıldı? Gibi konuların cevabını tatmin edici bir şekilde bulacağınız kanaatindeyim. Ancak belirttiğim gibi; İslami rukunlar hakkında eksik ve yanlış bilgiler muhteva ettiğinden eleştirel gözle okunmasında fayda var..
Fatma Aliye hanımın İstanbul’a gelen seyyahd hanımlarla olan diyaloglarını anlatan kitap. Zamanın genel kültürü içerisindeki algılar yabancıların gözünde biz bizlerin gözünde yabancılar vs. Kısa ve hoş bir kitap. Osmanlı kadını bakış açısını gösteriyor. Kısa akıcı bir kitap
Haremlerin mahremiyeti, dışarıdan gelen seyyahların bilgi almasını zorlaştırınca boşlukları hayalgücü tamamlamış, biraz da fantazi katılmış. Böyle olunca Osmanlı’nın son döneminde müslüman bir Osmanlı kadınının yaşayışı ile ilgili yanlış bilgiler yayılmış. Fatma Aliye iyi eğitim almış, dil bilen az sayıda Osmanlı kadınından biri olarak seyyahların eşlerine ya da o dönemde yaygınlaşmaya başlayan hanım gezginlere refakat ediyor, onları evlerinde ağırlıyor, yaşayışlarının aslını sergileyip soruları yanıtlıyor.
Cariyelik, çokeşlilik ve giyim konuları üzerinde yoğunlaşarak bu yabancı hanımların ziyaretlerinden kesitler paylaşıyor.
Fatma Aliye’nin hem eğitimi hem de ekonomik gücü dolayısıyla oldukça ayrıcalıklı ve küçük bir zümreye tabii olduğunu, dinini ve ülkesini temsil göreviyle suistimal edilmeye yatkın konuların hedeflenen ideal hallerini izah ettiğini unutmamak gerek.
Puan vermedi
Türk Edebiyatında ilk kadın romancı olan Fatma Aliye, “hasta adam” olarak nitelendirilen Devlet-i Aliye’nin büyük münevveri Ahmet Cevdet Paşa’nın zihin dünyasında açtı gözlerini. Bir kadının, ismiyle yayın alanında faaliyet göstermesi olağandışı bir durumdu ve kadın yazarların kaleminden çıkan eserler “gölge” olmaktan öteye gidemiyordu. Fatma Aliye 
Muhadarat (Fazıla) adlı romanıyla bu tabuyu kırarken, kadınların edebiyatla, felsefeyle, bilimle, tarihle buluşmasının önünü aralamıştı. Zamanında hayal bile edilemeyenlere fener tutmuş olan bu öncü Türk kadını hakkında “kimdir” diye sorulacak olsa çoğunluğumuz “50 Liranın arka yüzündeki kadın” diye cevaplardık. Simone de Beauveoir, V. Woolf, U. Le Guin gibi isimleri, piyasanın da etkisiyle sürekli karşımızda bulurken, kendi ülkemizden çıkan değerleri tanımıyor (okuyamıyor-anlayamıyor) oluşumuz, kültürel hafızamıza inen darbenin birer sonuçları… Alzheimer’ı andıran kültürel hafıza, geçmişe bakıldığında kendini daha net göstermekte…
Fransızca, Arapça ve İngilizce’ye çevrilen Nisvan-ı İslam, Müslüman Osmanlı kadını ve onunla ilişkilendirilen hususlara yelpaze açmakla birlikte, Gelenekçi-Modernist perspektifiyle Batı’yı sekülerleşmeden de tanıyabilmemize imkan sunuyor. Anı türünde bir eser olan 
Nisvan-ı İslam, Batılı bir kadının tahayyülüne gelmeyecek sual ve cevaplarıyla, salt “anı” türüne girmeyen ve yazarı tarafından çeşitli eklemeler yapılan bir eser. İyi bir eğitim alan, çeviriler yapan, romanlar yazan, felsefeyle ilgilenen, döneme ve zamana aykırı “öncü” bir kadın olarak hafızalarda yerini alan Fatma Aliye, içinde bulunduğu zamanın ahvalini, kadınların toplum ve İslam nezdindeki konumlarını çok iyi çözümlemiş ve kadınlar için bir hareket noktası olmuştu. Kadınların toplumda ezilen, dışarı çıkamayan, daima eşinin kontrolünde olduğu
Muhadarat (Fazıla) adlı romanıyla bu tabuyu kırarken, kadınların edebiyatla, felsefeyle, bilimle, tarihle buluşmasının önünü aralamıştı. Zamanında hayal bile edilemeyenlere fener tutmuş olan bu öncü Türk kadını hakkında “kimdir” diye sorulacak olsa çoğunluğumuz “50 Liranın arka yüzündeki kadın” diye cevaplardık. Simone de Beauveoir, V. Woolf, U. Le Guin gibi isimleri, piyasanın da etkisiyle sürekli karşımızda bulurken, kendi ülkemizden çıkan değerleri tanımıyor (okuyamıyor-anlayamıyor) oluşumuz, kültürel hafızamıza inen darbenin birer sonuçları… Alzheimer’ı andıran kültürel hafıza, geçmişe bakıldığında kendini daha net göstermekte…
Fransızca, Arapça ve İngilizce’ye çevrilen Nisvan-ı İslam, Müslüman Osmanlı kadını ve onunla ilişkilendirilen hususlara yelpaze açmakla birlikte, Gelenekçi-Modernist perspektifiyle Batı’yı sekülerleşmeden de tanıyabilmemize imkan sunuyor. Anı türünde bir eser olan Nisvan-ı İslam, Batılı bir kadının tahayyülüne gelmeyecek sual ve cevaplarıyla, salt “anı” türüne girmeyen ve yazarı tarafından çeşitli eklemeler yapılan bir eser. İyi bir eğitim alan, çeviriler yapan, romanlar yazan, felsefeyle ilgilenen, döneme ve zamana aykırı “öncü” bir kadın olarak hafızalarda yerini alan Fatma Aliye, içinde bulunduğu zamanın ahvalini, kadınların toplum ve İslam nezdindeki konumlarını çok iyi çözümlemiş ve kadınlar için bir hareket noktası olmuştu. Kadınların toplumda ezilen, dışarı çıkamayan, daima eşinin kontrolünde olduğu
Kitap çokça Osmanlıca kelime içermekle birlikte çevirisini okurken bile bazı kelimeleri anlamadım. Ama Osmanlıcanın o akıcılığı ile okumak hoşuma gitti. Fatma Aliye Hanım kitapta Avrupalıların Osmanlıyı ve İslamı ne kadar yanlış tanıdıklarından bahsetmiş ve evinde ağırladığı Avrupalılarla arasında geçen 3 tane diyalog yazmış. İslam ve Osmanlı konusunda gerçekten çok açıklayıcı cevaplar vermiş ve onların anlayamadığı şeriat kanunlarına dahi akıllarında şüphe kalmayacak şekilde açıklık getirmiş. Çok eşlilik, hizmetçilik, evlilik, tesettür, moda gibi konulardan bahsetmişler. Ben çok beğendim.
İslamda kadının gerçek yeriEdebiyat & Roman
Osmanlı'nin dönemlerinde yazılmış bir eser, dili karmaşık olmakla birlikte dönemin zamanında kadınların toplum içindeki yeri ve İslam içindeki kadının yerini çok güzel bir dille anlatımı mevcut...
Çeviri olmasına rağmen dili benim için biraz ağırdı ama ilgimi çeken bir kitap oldu tek bir seferde bitireceğiniz bir kitap, keyifli okumalar...
Yazar Hakkında
Fatma Aliye HanımYazar · 14 kitap
1862′de İstanbul’da doğdu 1936′da yine İstanbul’da yaşamını yitirdi.
İlk kadın romancımız, ilk kadın felsefecimiz, edebiyatımızda ilk kez çeviri yapan, kadın haklarından ve kadın-erkek eşitliğinden ilk kez bahseden, hakkında ilk defa monografi yazılan yazar.
Tanzimat döneminin ünlü devlet adamı Ahmed Cevdet Paşa’nın kızı. Babasının konağında özel öğretmenlerden Fransızca, tarih, edebiyat ve felsefe dersleri aldı. Yazmaya Fransızca’dan yaptığı çevirilerle başladı. İlk çevirisi George Ohnet’den Volente. O dönemde edebiyatla uğraşmak kadınlar için hoş karşılanmadığından çevirisi Meram adı ve “Bir Hanım” imzasıyla yayınlandı. Sonraları “Meram Mütercimi” olarak tanındı. Bir çok makalesi “Mütercime-i Meram” adıyla yayınlandı. Nisvân-ı İslâm adlı anı kitabı Fransızca, İngilizce ve Arapça’ya, Udî adlı romanı Fransızca’ya çevrildi. Fatma Aliye Hanım’ın felsefeye merakı gençliğinde başladı. Olayları dikkatle incelemesi, çeşitli ailelerdeki gözlemleri onu felsefeye götürdü. Felsefeye merakı arttıkça daha çok kitap okudu, babası ve arkadaşlarıyla felsefe tartışmalarına girdi. Babasıyla birlikte Aristotales ve Platon ile İbn-i Rüşt ve Gazali’nin felsefelerini karşılaştırdı. 1904′te ilk felsefe tarihini yazdı. Thales’le başlayıp ilk çağ felsefesini anlattığı bu kitabın ikinci bölümünü İslâm Felsefesine ayırdı. Kahramanları kadın olan öyküler ve romanlar yazdı. En önemli eseri sayılan Muhâdarât’ta bir kadının ilk aşkını unutamayacağı tezini çürütmeye çalıştı. Romanlarında zaman zaman toplumsal sorunları ele aldı, felsefeye yer verdi. Udî adlı romanında müziğin felsefe ile ilişkilerine değindi. Bu romanda, babasının etkisiyle müziğe ilgi duyan bir kızın daha sonra hayatını kazanmak amacıyla dersler vermesi anlatılır. Fatma Aliye Hanım, düşünceleri ve yaşam biçimiyle ilk kadın kadın hakları savunucularından. Döneminin toplumsal koşulları gözönüne alındığında düşünceleri ve savunduğu görüşlerin son derece cesur olduğu ortaya çıkar. Kadın-erkek eşitliğine inanan ve savunan Fatma Aliye Hanım, her iki cinsin aynı eğitim olanaklarından yararlanmasını istedi. Çok kadınla evliliğe karşı çıktı. Boşanmada kadınların da söz hakkı olması gerektiğini savundu.
İlk Türk kadın romancı olma özelliği ile Avrupa ve Amerika basınında kendisinden söz edilen Fatma Aliye Hanım'ın “Nisvan-ı İslâm” adlı eseri Fransızca ve Arapça'ya, “Udî” adlı romanı Fransızca'ya çevrilmiştir. Émile Julliard adlı bir Fransız yazarının Doğu ve Batı Kadınları adlı kitabını Fransız gazetelerine yazdığı bir mektupla eleştirmesi Paris'te büyük yankı uyandırmıştı. Eserleri 1893 yılında Şikago'da Dünya Kadın Kütüphanesi Kataloğu'nda sergilenmiştir. Fatma Aliye Hanım'ın II. Meşrutiyet yıllarına kadar yaygın bir ünü olmasına rağmen zamanla unutulmuştur.
Fatma Aliye Hanım, soyadı yasasından sonra Topuz soyadını aldı.
Fatma Aliye 13 Temmuz 1936 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Cenazesi Feriköy Mezarlığı'na gömüldü.
Fatma Aliye Hanım, ilk Osmanlı kadın feministlerden Emine Semiye Önasya'nın ablası, tiyatro ve sinema oyuncusu Suna Selen'in anneannesidir.
Adı, Beyoğlu'nda ve Çankaya'da birer sokağa verilmiştir.
2009 yılında tedavüle sürülen 50 Türk Lirası banknotlarının arka yüzünde portresi bulunmaktadır.
ESERLERİ:
ROMAN:
- Hayal ve Hakikat (Ahmet Mithat ile 1891)
- Muhâdarât (1891)
- Ref’et (1897)
- Udi (1899, Fransızca’ya çevrildi)
- Enin (1912)
ÇEVİRİ:
- Meram (Roman, 1889)
ANI-İNCELEME-MEKTUP:
- Nisvan-I Islam (Tefrika, 1891)
- Levayih-i Hayat (1897-1898)
- Taaddüt-ü Zevcata Zeyl (1898-1899)
- Namdaran-ı Zenan-ı İslamiyan (1899-1901)
- Ahmet Cevdet Paşa ve Zamanı (1912-1913)
TARİH:
- Kosova Zaferi-Ankara Hezimeti (1912-1913)
FELSEFE:
- Teracim-i Felasife (1899-1900)
