Notes From Underground
Fyodor DostoyevskiPuan
7.910 üzerinden
Ana 2 bölümden oluşan derin mevzuların anlatıldığı ve çokça düşünen Dostoyevski'nin adeta bilinç altına yapılan bir yolculuk olarak değerlendiriyorum açıkçası bu kadar açık, net ve berrak olarak ne hissettiğini ve bilinçaltının derinlerinde neler yattığını anlatan bu kadar vurucu bir kitap okumadım çok çok beğendim ikinci bölüm de daha çok kurguya geçildi ve bir yolculuğa bilinçaltı yolculuğuna çıkmış oldum.
Not olarak bu kitabın Şule yayınlarından okunması üzerine tavsiyeler aldım ancak burada olmadığı için ekleyemedim ben Şule'den okudum. Çevirmen Süha Girgin.
Bu kitabı okurken kendime kaç kez kızdım, kaç kez sustum, kaç kez içimden “evet, ben de böyle hissediyorum ama dile getirmeye korkuyorum” dedim, bilmiyorum. Çünkü Yeraltından Notlar sadece bir karakterin iç sesi değil; bence bastırdığımız, sakladığımız, hatta kendimize bile itiraf edemediğimiz tüm duyguların çırılçıplak hali.
Dostoyevski’nin “yeraltı adamı”, ilk başta bana itici geldi. Kendini beğenmiş, pasif, alaycı, hatta itiraf etmeliyim ki biraz da zavallı buldum. Ama sayfalar ilerledikçe bu duygular değişmeye başladı. Çünkü aslında o adamın içinde korkunç bir yalnızlık, derin bir kırgınlık ve insanlara –ve belki en çok da kendine– karşı büyük bir hesaplaşma vardı.
Kitap boyunca şu cümle kafama kazındı: “Ben hasta bir adamım… Alıngan bir adamım… Bir hiçim aslında.”
İşte bu cümleyle birlikte “yeraltı”nın sadece bir yer değil, bir ruh hali olduğunu anladım. Kendi iç dünyasında boğulan, hiçbir yere ait hissedemeyen, dışarıdan bakınca her şey yolunda gibi görünen ama içinde sürekli çelişen bir zihin.
Çünkü bazen biz de dışarıya karşı güçlü, mesafeli, hatta soğuk görünürken içimizde kırılmış, sevgisiz kalmış bir çocuk taşıyoruz. Ve bu kitap o çocuğun sesiydi sanki.
Anlatımın zaman zaman sert, itici ve rahatsız edici olduğunu kabul ediyorum. Ama rahatsız edici oluşu gerçek oluşundan. Süslü, romantik bir anlatım bekleyen biri için zor bir kitap olabilir. Ama kendinle yüzleşmeye hazır olan biri için çok değerli.
Yeraltından Notlar, beni duygusal olarak zorladı. Ama iyi ki okumuşum. Çünkü insan bazen kendi karanlığına bakmalı, oradaki yalnız sesi duymalı. Ve Dostoyevski bunu öyle bir yapıyor ki, ne tam kızabiliyorsun ne de unutabiliyorsun.
Kitabı bitirdiğimde bir süre hiç konuşmak istemedim. İçimde bir şey susmuştu, bir şey çözülmüştü belki. Tam olarak ne olduğunu hâlâ
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
İki dünya arasında mıydım ne?·140 syf.·
10/10
2020 2. kitabı
HER ŞEYİ FAZLASIYLA ANLAMAK BİR HASTALIKTIR.
Edebiyatın psikoloğu olan, çağ açıp çağ kapatan, yeni bir tür oluşturup o türün bir mevsimi olan yazarın koltuğunun karşısındayız. Israrla kaçan aynamızı yüzümüze tutuyor. Bu eser bir tutum olarak, modern Rus toplumunun kaçınılmaz olarak ürettiği türden sorunların bir örneği. Rasyonel egoizm ve diğer tehlikeli totaliter ütopya vizyonları (ki vizyonsuzluğun alası) dünyanın hiçbir ikliminde, hiçbir çağında, MÖ, MS kendine yer bulamaz. Dünya daima zehir saçan kötülüklerle doluydu ve gitgide daha da kötü olacağına neredeyse şüphe yok. Her türlü dogmacılığı doğruyor bu kitabında Dostoyevski, acımasızca eleştiriyor. Zaten dünümüzü, bugünümüzü bir kolaçan edersek başımıza ne gelmişse bu dogmatizmden gelmiştir. Sosyal etkileşimlerden mahrum olan bir Rus'un Avrupa'ya geçişinden sonra düşünce dünyasında oluşan çatlaklardan sızan güneşin bir yansımasıdır bu eser bana kalırsa. Dünyayla ilişki kurma çabası içerisindedir, ancak başarısızlığı onu yerin daha da altına itmektedir.
Farklı renkler, diller, ırklar, etnik kökenler... Her birey iki türlü yaşam arasında sıkışmış ve bu sıkışıklığın arasında bir yaşam idame ettirme uğraşında. Yani bir nevi iki yüzü var, çelişkileri var, korkuları var, sanrıları, tanrıları yaa neler neler... İnsan bu görüntü itibariyle sınırlı, ruhsal bir varlık olarak sonsuzu temsil eder. Her zaman farkına varamadığımız gerçeklerimiz var. Bir bütün olarak zevklerin, üzüntülerin, iyilerin, kötülerin zaman içerisinde şekil değiştirebildiği, dozunun artıp azalabildiği garip bir döngünün içerisindeyiz. Normal bir insan başarı ve mutluluğu arzular ve bunun için çabalar. Bulunduğu toplumun içinde zamanla izole olduktan sonra sınırların, zincirlerin izin verdiği yere kadar üst üste binen olgulara hayat verir. Ne olabilir
'birküçücükaslancıkAlıntı
Puan vermedi·160 syf.·
2024 30. kitabı
*spoiler vermeden mümkün olduğunca kısa tutmaya çalışacağım.* 'ne oldu, nereye gidiyor, kimden bahsediyor bu adam..' derken, birden aslında hepimizden bahsettiğini anlamaya, içimizde sakladıklarımızı bir nebze olsun belirginleştirmeye çalıştığına ve sağlam bir silleyle bize kattığı farkındalıklara şahit oluyoruz. okurken içinde; seni, beni, bizi bulacağın türden. sayfa sayısına aldanıp (hoş dostoyevski neticede..) çerezlik zaten demeyin. sizi çekirdek diye çıtlar..
#Fyodor Mihayloviç Dostoyevski#1000Kitap
İnsanın "Yeraltı" kafasının içidir... Kafasının içindeki mağaradır... İç dünyasındaki korkak benliğidir...
Dostoyevski, beynin sınırlarını zorlayan bir eserle çıktı karşıma. Aslında bu eser her anlamıyla sınırları zorluyor; vücut bulmak için, anlamak için, anlamlandırılmak için...
Öncesinde kitabın genel hatlarından bahsedeyim. (Ayrıca Yeraltından Notlar kitabını veya herhangi bir kitabını okumadan önce onu iyi tanımanızı yani hayatı ile ilgili derin bir araştırma yapmanızı öneririm. Zira Dostoyevski'nin düşünce tarzını, iç dünyasının biraz bilmeden eserlerini anlamakta zorlanabilirsiniz. Ben biraz zorlandım çünkü :) Kitap iki kısımdan oluşuyor: "Yeraltı" ve "Notlar" olmak üzere Dostoyevski girişte ikisinin de tamamen hayal ürünü olduğunu ve söylüyor (her ne kadar inanamasam da bu söylediğine...)
#gerisi spoiler içerebilir#
Bu eser Dostoyevski'nin Sibirya sürgününden sonra yazdığı eserler arasındadır. Yani o idamdan kurtulup hayatının dönüm noktasını yaşadıktan sonra yazdığı eserlerden...
Kitabın içeriğine gelecek olursak: kitabı okuyorsunuz, anlamaya, anlamlandırmaya çalışıyorsunuz (özellikle "yeraltı" kısmını) ortada karakter var ama karakterin adı yok. "kim bu adam?" diyorsunuz. Cismi var ama ismi yok.
Ama kendi kendinize şöyle diyorsunuz: "o karakter bir sembol. O aslında sen, ben, biz... Çelişki yaşayan... Hayatı anlamaya, anlamlandırmaya çalışan... Kendi iç dünyasıyla, benliğiyle sürekli kavga halinde olan... Benliğindeki korkaklık belki de o karakter..."
Sonra kitap sana sesleniyor!
İnsanın en büyük mahzeni, en büyük yeraltısı, en büyük kara deliği, beynidir! kafasının içindekilerdir! ruhundaki hiçliğidir!
Aslında hepimizin bir yeraltı dünyası yok mu?
Bize bizi, hayatı, her şeyi sorgulatan bir yeraltı...