Popular Science Türkiye - Sayı 76 (2018 Ağustos)

·
Okunma
·
Beğeni
·
126
Gösterim
Adı:
Popular Science Türkiye - Sayı 76
Alt başlık:
2018 Ağustos
Baskı tarihi:
30 Temmuz 2018
Format:
Karton kapak
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Uluslararası Uzay İstasyonu hakkında tüm bilmek istedikleriniz bu sayıda.

Jüpiter’in yeni keşfedilen aylarından biri çok farklı
Ölen otomobillerin ilginç dönüşümü
Müzikal deneyimin beyindeki etkileri sizi şaşırtacak
Kadavradan alınacak dersler..
100 syf.
·1 günde·Beğendi·Puan vermedi
Uluslararası Uzay İstasyonu kısaca UUİ, futbol sahasından daha
büyük, gökyüzünde hızla hareket eden harika bir gurur tablosu. Bu
öyle bir tablo ki, insanlığın sınırları kenara bırakıp bir araya gelerek neler başarabileceğinin somut delili aynı zamanda. Bilimkurgu filmlerinden fırlamış gibi duran bu istasyon sadece etrafımızda
dönüp durmuyor elbette. İçindeki sayısız ölçüm cihazı ve bilimsel
ekipmanla gerçekleştirilen deneyler ve çalışmalar, bize şimdiden
uzayda hatta başka gezegenlerde yaşamın nasıl olabileceğine dair
çok önemli bilgiler vermiş durumda.
Katılımcı uluslar, UUİ’deki maliyetlerin yüksek oluşu sebebiyle
mecburen bir araya gelmiş olsalar da sonuçta bu durum, UUİ’nin
başarısına gölge düşürmüyor hatta önemli bir ders veriyor bize.
Kavga etmek, çatışmak ve savaşmak bizi nihai başarıdan uzaklaştırmaktan başka bir işe yaramıyor. Dahası ekilen düşmanlık tohumları
ile gelecekteki nesiller de bu ayrıştırıcı yaklaşımdan nasibini alıyor.
UUİ ise böyle olmaması gerektiğinin elle tutulur gözle görülür bir
örneği adeta. İnsanoğlu günün birinde açgözlülüğünü bir kenara
bırakıp tüm enerjisini yapıcı işbirliklerine aktarması gerektiğini an￾layabilecek mi acaba? Eminim ki bu olursa üzgün gezegenimiz de
mutlu olup bizi tüm anaçlığıyla kucaklayacaktır. Kozmostaki biricik
evimiz Dünya herkesi mutlu edebilecek kadar zengin kaynaklara
sahip. Bir virüs gibi davranmayı bırakırsak günümüzde nasıl çözece-
ğimizi bilemediğimiz pek çok sorunun da otomatik olarak ortadan
kalkacağından şüphem yok.
Son birkaç yıl öncesine kadar vücudumuzdaki bakterilerin oranını tam olarak bilemiyor, sayılarının,bizi olusturan hücrelerin 10 katı kadar olduğunu tahmin ediyorduk.
Son yıllarda yapılan araştırmalar gösterdi ki vücudumuzdaki bakteri ve hücrelerimizin sayısı basa bas gidiyor. 2016 yılında Kanada'da yapılan bir arastırma, bakterilerin en yoğun bulundukları kalın bağırsağı hedef aldı ve elde edilen örneklerde, gram başına 90 milyon bakteri tespit edildi.
Bundan yola çıkarak bir hesaplama yapan arastırmacılar, vücudumuzda ortalama 38 trilyon bakteri olması gerektiği sonucuna vardı. Hücre sayımız da 30 trilyon civarında.
BEYNİN EN İYİ DOSTU

Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden sinirbilim uzmanı Barbara Bendlin'in araştırmaları, uykuyu daha fazla ciddiye almamız gerektiğini gösterdi.Alzheimer hastalığını araştıran Bendlin, 40-65 yas arası 1500 gönüllüyle çalışıyor. Bunların %70'inin geçmişinde hastalığa yakalanmış bir aile Üyesi mevcut. Yani gönüllüler, ileriki yaşlarında hastalığa yakalanma riski taşıyor. 2001 yılından bu yana onları incelemeye devam eden arastırmacı kayıtları sırasında hastalık belirtileri olmayan bu bireylerin bazılarında hastalığın erken dönem semptomlarını başından itibaren izleme fırsatı buldu.

Alzheimer'da hafıza kaybına sebep olan seyin, beyinde oluşan plaklar olduğu biliniyor. Araştırmacının 2015'de paylaştığı raporlar, uyku kalitesinin düşük ya da düzensiz olduğu bireylerin gündüz saatlerinde daha yorgun oldukları ve hastalığa bağlı A-beta plakları sayısının arttığı görüldü.
VÜCUDUMUZDA HANGI ELEMENTLER VAR?

Vücudumuzda bulunan elementler, oranları ve işlevlerini
şöyle listeleyebiliriz:

-Oksijen %65
Oksijen, hidrojenle bir araya gelerek suyu oluşturuyor ve vücudumuzun %62’si sudan ibaret. Ayrıca vücut ısısını ve ozmotik basıncı dengeliyor.

-Karbon %18
Organik kimyanın temeli olan karbon vücudumuzda da önemli bir role sahip. Karbonhidratlar, yağlar, nükleik asit ve proteinler
karbon zincirlerinden oluşur.

-Hidrojen %10
Hidrojense hem suda hem de tüm organik moleküllerde mevcut.

-Azot %3
Azot, genetik kodlarımızı oluşturan protein
ve nükleik asitlerde bulunuyor.

-Kalsiyum %1,5
Vücudumuzdaki en bol mineral kalsiyum. Kemiklerdeki kullanımının yanı sıra kaslarda ve
proteinlerin düzenlenmesinde de rol oynar.

-Fosfor %1
Hücrelerimizin enerji ihtiyacını gideren ATP molekülü fosfor kullanıyor. Ayrıca kemiklerimizde de fosfor mevcut.

-Potasyum %0,35
Sinir sinyallerinde ve kalp ritminin düzenlenmesinde kullanılan potasyum vücudumuz için son derece önemli bir elektrolit.

-Sülfür %0,25
Sülfür, aminoasitlerde bulunuyor. Proteinlere şekil vererek, ihtiyaç duyulan fonksiyonlara uygun yapıda olmalarını sağlıyor.

-Sodyum %0,15
Sodyum da önemli bir
elektrolit. O da potasyum gibi sinir sinyallerinden sorumlu. Bir
de vücudumuzdaki su
oranını düzenlemeye yardımcı oluyor.

-Klor %0,15
Klor, vücut sıvılarımızın dengesinden
sorumlu.

-Magnezyum %0,05
300’ün üstünde metabolik reaksiyonda devreye giriyor. Kaslar ve kemiklerin oluşumunda rol oynuyor.

Bunlar dışında;
Demir, bakır, çinko, selenyum gibi elementler de mevcut
Çok uzak bir gelecekte; 4 milyar yıl sonra Samanyolu ve Andromeda galaksileri çarpışacak. Çünkü hızla birbirlerine yaklaşıyorlar. Evren genlesiyor ve bu esnada onu dolduran tüm maddeler birbirlerinden uzaklaşıyor. Bu durum galaksilerin de bizden uzaklaşmasına sebep oluyor. Hatta bu galaksiler ne kadar uzaktaysa uzaklaşma hızları da o kadar fazla.Ancak küçük ölçekte ele alırsak,evrenin genleşmesinden doğan uzaklasma etkisi azalır. Çünkü her bir galaksi aynı zamanda kendine özgü hareketine de sahip.
Samanyolu ve Andromeda büyük galaksiler arasında yer alıyor. Ve birbirlerine fazla yakınlar. Bu durum ikisi arasında kütleçekimsel bir çekim etkisi yaratıp, genel genleşmenin etkisini asarak birbirlerine doğru çekilmeleriyle sonuçlanıyor.
SENTETIK T HÜCRELERI

California Üniversitesi bilim insanları, insanlardaki
T hücrelerinin bir kopyasını
üretmeyi başardı.
Bağışıklığın temel savaş-
çıları arasında yer alan T
hücreleri aslında beyaz kan
hücreleri. Enfeksiyonlarla
savaşta devreye girip “düş-
mana” ait özellikleri tespit
ederek, yani bu patojenler￾deki antijenleri tanıyarak,
onlarla savaşılması için ge￾reken antikorları üretiyor.
Düşmana saldırırken
kendisini büyütüp küçül￾tebilen bu savaşçı hücre￾lerin karmaşık yapısını ve
çok fonksiyonlu doğasını
inceleyen araştırmacılar,
karmaşık bir sürecin so￾nunda sentetik T hücreleri
yaratmayı başararak has￾talıklarla savaşta yeni bir
güç elde etmiş oldu. Araş-
tırmacılardan Mohammed
Mahdi Hasani-Sadrabadi,
“Organizmanın bağışık￾lık sistemiyle etkileşime
girebilecek ve böylece onu
güçlendirebilecek yapay T
hücrelerini geliştirmeyi ba-
şardık. Bu sayede kanserli
hücrelere ve kanserojenlere
karşı daha etkili bir savaş
verebiliriz” diyor.
12


Gün içerisinde yaptıklarınıza dikkat ederseniz en zorlu olanlarından birinin, diğer insanları emin olduğunuz bir olguya ikna etmek olduğunu görebilirsiniz.
36


Mahkemede hakim tarafından “Galileo inkar et, dünya dönmüyor!”
denildiği, Galileo’nun ise
“İnkar etsem de
dönüyor”
cevabını verdiği söylenir. Galileo ispata dayanan bilimine rağmen,
mahkemeden ev hapsi cezası almış ve ömrünün son 8 yılını evde hapis olarak geçirmiştir. Aslında aldığı itibarsızlaştırma ve cezanın hatta 8 yılın kendisi için hiçbir önemi yoktur. Çünkü Galileo, o 8 yıla karşılık insanoğlu var olduğu sürece adını zihinlerimize kazımıştır.
37

Dostlar, “Bilimin ilerlemekten başka
bir hedefi yoktur.”.
37

Sosyal medya, obezitenin altında yatan etmenlerden biri
olduğu gibi yeme
bozukluklarının da
sebepleri arasında.
Özellikle gençlerin
beden algısı üzerindeki düşüncelerini
kolaylıkla etkileyebiliyor.
38

VÜCUDUMUZUN NE
KADARI BAKTERILERDEN
OLUŞUYOR?

Bakterilerin sayısı, hücrelerimizin
sayısına eşit (hatta biraz fazla)
94


KUMAŞLAR ISLANINCA
NEDEN KOYULAŞIR?

Sıvı tabaka, ışığın
yansıma açısını değiştirdiğinde
rengini de değiştirmiş oluyor.
96

VÜCUDUMUZDA HANGI ELEMENTLER VAR?

Vücudumuzda bulunan elementler, oranları ve işlevlerini
şöyle listeleyebiliriz:

-Oksijen %65
Oksijen, hidrojenle bir araya gelerek suyu oluşturuyor ve vücudumuzun %62’si sudan ibaret. Ayrıca vücut ısısını ve ozmotik basıncı dengeliyor.

-Karbon %18
Organik kimyanın temeli olan karbon vücudumuzda da önemli bir role sahip. Karbonhidratlar, yağlar, nükleik asit ve proteinler
karbon zincirlerinden oluşur.

-Hidrojen %10
Hidrojense hem suda hem de tüm organik moleküllerde mevcut.

-Azot %3
Azot, genetik kodlarımızı oluşturan protein
ve nükleik asitlerde bulunuyor.

-Kalsiyum %1,5
Vücudumuzdaki en bol mineral kalsiyum. Kemiklerdeki kullanımının yanı sıra kaslarda ve
proteinlerin düzenlenmesinde de rol oynar.

-Fosfor %1
Hücrelerimizin enerji ihtiyacını gideren ATP molekülü fosfor kullanıyor. Ayrıca kemiklerimizde de fosfor mevcut.

-Potasyum %0,35
Sinir sinyallerinde ve kalp ritminin düzenlenmesinde kullanılan potasyum vücudumuz için son derece önemli bir elektrolit.

-Sülfür %0,25
Sülfür, aminoasitlerde bulunuyor. Proteinlere şekil vererek, ihtiyaç duyulan fonksiyonlara uygun yapıda olmalarını sağlıyor.

-Sodyum %0,15
Sodyum da önemli bir
elektrolit. O da potasyum gibi sinir sinyallerinden sorumlu. Bir
de vücudumuzdaki su
oranını düzenlemeye yardımcı oluyor.

-Klor %0,15
Klor, vücut sıvılarımızın dengesinden
sorumlu.

-Magnezyum %0,05
300’ün üstünde metabolik reaksiyonda devreye giriyor. Kaslar ve kemiklerin oluşumunda rol oynuyor.

Bunlar dışında;
Demir, bakır, çinko, selenyum gibi elementler de mevcut
97

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Popular Science Türkiye - Sayı 76
Alt başlık:
2018 Ağustos
Baskı tarihi:
30 Temmuz 2018
Format:
Karton kapak
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Uluslararası Uzay İstasyonu hakkında tüm bilmek istedikleriniz bu sayıda.

Jüpiter’in yeni keşfedilen aylarından biri çok farklı
Ölen otomobillerin ilginç dönüşümü
Müzikal deneyimin beyindeki etkileri sizi şaşırtacak
Kadavradan alınacak dersler..

Kitabı okuyanlar 43 okur

  • red john
  • Elanur Güneş
  • Sinem
  • Edebî Kelâm
  • culturae et artis
  • Zeynep Buse
  • Ali murat aydın
  • M. Burak Durmuş
  • bali
  • Halil SOLMAZ

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%42.9 (3)
9
%28.6 (2)
8
%14.3 (1)
7
%14.3 (1)
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0