Prusyalı Subay
D. H. LawrenceYazar:
D. H. Lawrence
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 52 dk.
Sayfa Sayısı:
207
Basım Tarihi:
14 Mart 2014
İlk Yayın Tarihi:
Kasım 1914
Yayınevi:
İmge Kitabevi
Orijinal Adı:
The Prussian Officer and Other Stories
ISBN:
9789755337548
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Merhaba arkadaşlar. Biraz zihnimizi dağıtmakta, öykü kitapları gibisi yoktur. Prusyalı Subay, 20 kitabını okuduğumuz yazarın kitapları arasındaki birkaç öykü derlemesinden biri olmasının yanında; 1907-1914 yılları arasında yazarın yayımlanan 12 öykülük ilk hikaye kitabı olma özelliğini de taşır. Bu alanda ilk denemesi olduğundan, onun adına önemli olduğu kadar biz okurlar adına da önemli bir eserdir. Öykülerde yazarın sosyal ve toplumsal konuları ele alması ise başlı başına bir güzelliktir diyebilirim. Konusu bu tarz olan ve tarzı da sert olan kitapları oldukça sevdiğimi itiraf etmeliyim. Bunları hikaye üzerinden okura aktarmak ise bir o kadar güzel diyebilirim. Hatta siyasi bir metin konuşmasından çok siyasi bir eleştiri içeren hikayeler beni daha çok etkiler.
Kitaba adını veren Prusyalı Subay öyküsünün diğer öykülerden daha farklı geldiğini belirtmemiz gerekiyor. Burada bir ast üst ilişkisi, bir mücadele işlendiği için diğer işlenen aşk, ölüm, sevgi, cinsellik ve kısmen de aile temalarının ötesinde bu öyküyü ayrı bir yere koyabilirim. Diğer öykülerin de kötü olmadığını, aksine doğal yani zorlama olmayan çalışmalar olduğunu, ilk öykü serisi için kötü olmadıklarını da rahatlıkla söyleyebilirim. Tabi ki hepsi birbirinden güzel diyemem ama o kötü bu daha kötü şu hiç yazılmasaydı gibi yerden yere vurulacak bir öykü olmadığını da belirtmeliyiz.
Ben, yazarın anlaşılması ve tanınması için iyi bir giriş hikayesi olduğunu düşünüyor ve bunu tavsiye ettiğim nadir kitapları arasına dahil
D. H. Lawrence'in 1907 ile 1914 seneleri arasında yazdigi, kendisinin de bu turde verdigi ilk eser olan bir öykü derlemesidir. Her biri birbirinden farklı ogelerle, karakterlerle ve olay akisiyla bicimlenmis fakat konu bakımından genelde birbiriyle ayni temaların işlendiği; bu temaların da cogunlukla ask, olum, baglilik ve aile oldugu 12 oykuden olusan modernizm akiminin onemli bir eseridir. Kitaba ismini veren ve 12 oykunun ilki olan Prusyali Subay ise icerik olarak yine olum ve baglilik konularini islese de diger oykulerden yapisal olarak daha farkli ve otantik bir durumda. Bunun sebebi ana karakterin yasadiklariyla birlikte butun hikaye o kadar icsellesiyor ki, diger oykulerinde gormedigimiz veya ancak belirli bir seviyeye kadar gordugumuz bir durum ortaya cikiyor ve resmen hikayeyi karakterin kafasının icindeymisiz gibi yasiyoruz. Normalde olayin 3.sahis bakis acisi ile anlatilmasina ragmen bu icsellesme sayesinde butun olay orgusunu sanki 1.sahis bakis acisindan izler ve tecrube edermis gibi oluyoruz. Bu hissiyat ve hikayenin orijinal yapisi Prusyali Subay oykusunu kitap icerisinde farkli bir yere koyuyor.
Her oyku aslinda yazarin farkli konularda olan yetkinligini gosteriyor ve bununla birlikte, ozellikle bazi oykulerde Lawrence'in anlatiminin ne kadar derin ve anlamli oldugunu goruyoruz. Baharın Gölgeleri ve Krizantemlerin Kokusu anlam olarak beni en cok etkileyen hikayelerden oldu. Bunun sebebi, Lawrence'in bu hikayeleri anlatirken sadece olay orgusunu karakterin bakis acisiyla islemek yerine resmen okuyucuyu o ortama koyup, sanki karakterin kendisiymis gibi butun cevreyi ve baglami gözlemleme imkani taniyor. Bunu da ana karakterin gozunden betimleme yaparak, diger karakterleri yorumlayarak, olayin karakterde yarattigi hissiyati anlatarak ve ic dunyasini
D.H.Lawrence Öykünün Büyük Ustalarından BiriEdebiyat
H.E.Bates'in Yazınsal Bir Tür Olarak Kısa Öykü adlı kitabını okurken, yazar D.H.Lawrence'ın kısa öykünün gelişimine katkısının büyük olduğunu, romanlarından ziyade öykülerinin bu bağlamda daha önemli olduğunu vurgulamıştı. Araştırırken D.H.Lawrence'ın ilk öykü koleksiyonu olan Prusyalı Subay'ın dilimize çevrilmiş olduğunu gördüm, hemen kitabı edindim ve büyük bir zevkle okudum.
D.H.Lawrence'ın on iki öyküden oluşan öyküleri sade dili, yalın anlatımı ve ilk öyküleri olması hasebiyle gelişmiş kurgusuyla ilgimi çekti. Lawrence'ın doğup büyüdüğü maden kasabası gibi bu öyküler de maden kasabasında geçiyor. Aşk, ihtiras, ölüm ve ayrılık temaları güçlü biçimde işleniyor. Kitaba adını veren Prusyalı Subay öyküsü biri üst biri alt iki asker arasındaki ilgi ve nefrete varan ilişkiyi çok çarpıcı biçimde anlatmış. Son öykü Krizantemlerin Kokusu, hiçbir zaman anlaşamadığı madenci kocasının maden kazası sonucu ölüp, cesedinin eve getirilmesiyle kafasından geçen duygular olağanüstü çarpıcı biçimde verilmiş. Papazın Kızları, Beyaz Çorap ve diğerleri...
D.H.Lawrence öykünün büyük ustalarından. Diğer öykülerini de sırasıyla okuyacağım, tavsiye ederim
Kitabı okurken sürekli bir gerilim hissettim. Prusyalı Subay, yüksek sesli bir şiddet anlatısı değil ama alttan alta ilerleyen, insanı sıkan ve rahatsız eden bir hikâye. D. H. Lawrence, burada gücün nasıl baskıya, baskının da kaçınılmaz olarak yıkıma dönüştüğünü çok sade ama sert bir dille anlatıyor.
Hikâyede subay ile emir eri arasındaki ilişki, sadece askerî bir hiyerarşi değil; aynı zamanda psikolojik bir savaş gibi. Üst olanın aşağıdakini ezmesi, küçümsemesi ve sürekli kontrol altında tutması giderek boğucu bir hâl alıyor. Okurken, fiziksel şiddetten çok bu görünmez baskının insanı nasıl parçaladığını düşündüm.
Lawrence’ın dili soğuk ve mesafeli; duyguları doğrudan vermek yerine sezdiriyor. Bu da hikâyeyi daha etkili kılıyor. Karakterlerin iç dünyası açık açık anlatılmıyor ama davranışlarından ne kadar kırılmış ve çıkmazda oldukları anlaşılıyor. Hikâye kısa olmasına rağmen yoğun bir ağırlık taşıyor.
Bence Prusyalı Subay, güç ilişkileri, otorite ve bastırılmış duygular üzerine yazılmış çok çarpıcı bir metin. Keyif almak için değil, yüzleşmek için okunan bir hikâye. Bitirdiğimde içimde hoş bir his değil, sert bir gerçeklik kaldı. Ama tam da bu yüzden etkileyici buldum.
Yazar Hakkında
D. H. LawrenceYazar · 47 kitap
David Herbert Richards Lawrence (d. 11 Eylül 1885 ö. 2 Mart 1930), 20. yüzyıl İngiliz yazarıdır. Roman, şiir, tiyatro oyunları, denemeler, gezi kitapları, edebiyat eleştirileri, yazmış, çeviriler yapmıştır. Eserlerinde modernizm ve endüstirileşmenin birey üzerindeki yabancılaştırıcı etkisi üzerinde durmuştur.
