Yazar:
Erhan Afyoncu
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
240
Basım Tarihi:
Haziran 2013
Yayınevi:
Yeditepe Yayınevi
ISBN:
9786055200237
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sabatay SeviDin
Yahudiler isayı reddetmişti bizim mesih değil dediler, 1560 larda sabatay sevi mesihliğini ilan etti ve osmanlı içindeki yahudilerin tamamına yakını onu tanıdı, takipçileri arasında osmanlı topraklarını bölüm krallar tayin etti ve istanbula doğru yola çıktı padişahın kafasından tacı alıp tahta oturmak için, yeni çeriler tutup kazığa oturtcaklarını söyleyince müslüman oldu aziz mehmet efendi ismini aldı, hristiyanlar da yahudilerle sizin mesih müslüman oldu diye dalga geçti, sabatay ve takipçileri döndüler dinlerinden ama gizlice yahudiliklerini yaşadılar bu yüzden dönme denir kendilerine.
1626'da İzmirde bir Yahudi ailesinden dünyaya gelen (Sabatay Sevi) 1675'te Ülgün'de ölen ( Aziz Mehmet)in biyografisi. Kendini nasıl Mesih ilan etti ve sonrasında nasıl müslüman oldu? Bu kitapta bulmanız mümkün. Akıcı bir kitap değil ama konuya ilgi duyanlar okuyabilir. Açıkçası benim beklentilerimi karşıladı diyemem.
Sabataycılık hakkında bilgi vermekten ziyade Savatay Sevinin mesihlik, hapse girme gibi olaylarını genel çerçevede anlatmış. Herşeyi belgelendirmiş ama kitap kendine ait olmaktan çıkmış. Aradığım bilgiye ulaşamadığım için daha ayrıntılı bilgi alabilmek için Scholem'in kitabını sipariş ettim. Bu kitapta okumaya değer pek bir şey bulabileceğinizi düşünmüyorum. Öyleki eserde laf kalabalığı olsun diye Osmanlı döneminde yazılmış dilini tam olarak anlayamadığım alıntılara yer vermiş ve bunu okuyanın anlayamayabileceğini ya da zorlanabileceğini düşünmemiş. Sabatayizm'i öğrenememenin hayal kırıklığı içinde bitirdim.
Uzun zamandır merak ettiğim bir konuydu, kaynakçaları sağlam ve Osmanlı arşivlerine dayanarak yazıldığı için gerçeklikten hiç uzaklaşılmamış, tek eleştirebileceğim nokta eski dilde yazılanları günümüz Türkçesine uyarlanmadan yazılmış. Beni fazlasıyla tatmin etti ayrıca yeni konulara da merak salmamı sağladı. Yahudi kira(ikinci) kadınlar, gracia mendes, Osmanlıdaki Yahudilerin devlette yaptığı görevler vb.
Önemli bir gayretin meyvesi ve bilimsel bir çalışmanın neticesinde doğan bir eser. Konuya meraklı olanlar için merak uyandıran pek çok soru cevabını bu eserde bulmuş. Şehir efsanelerinden gerçeğe uzanan yol... Ancak hala bilinmezliğini de muhafaza eden bir yapılanma...
Kitabı iki bölümde ele alabiliriz. Birinci bölümde Osmanlı ve dünyada Yahudilerin yaşayışı, devletlerle olan ilişkileri. Özellikle Osmanlı'da saray çevresinde Yahudilerin tüccar, doktor veya yardımcı gibi konularda bulunup yönetimde ne derece etkin rol oynadıklarını gösteriyor . Bu kısmı benim adıma ilgi çekiciydi. Kitabın ikinci bölümü olarak Sabatay Sevi'nin doğumundan mesihliğini ilan ettiği süreç, daha sonra yargılanması ve Müslüman olması ve gelişen olaylar anlatılmıştır.
1626 da Izmirde dunyaya gelen genellikle ticaretle ugrasan abilerinden ve diger yahudilerden farkli bir yol secip kendini yahudi mistisizmine veren , sonrasinda davranislari anormallesen sabatey sevinin , gazzeli nathanin etkisiyle muridlerinin artmasini ve bu durumun 4. Mehmetin kulagina kadar gitmesini sonrasinda olaylarin geliserek sabatayin din degistirerek aziz mehmet efendi olmasini konu alan belgelere dayali fazla akici olmayan ama ilgi duyanlarin okuyabilecegi bir eser.
3/10
2025 30. kitabı
Sene içerisinde okuduğum kitaplar arasında bana en büyük “hayal kırıklığını” bu kitap yaşattı maalesef. Oysa uzun zamandır okumak istediğim bir kitaptı. Ayrıca Erhan Bey’den okuduğum ilk eserdi. Nihayetinde müellifin bundan sonra okuyacağım neşriyatlarına karşı olan tutumum ne yazık ki olumsuz manada etkilendi. Bu konuda üzgün olduğumu belirterek nedenlerini aşağıda açıklayacağım incelememe yüksek müsaadelerinizle geçmek istiyorum.
Öncelikle kitap iki ana bölümden oluşuyor. Birinci bölümde “Osmanlı İmparatorluğundaki Yahudiler” ile ilgili çeşitli bilgiler bulunuyor. Bunlardan “Yahudilerin Osmanlı topraklarına göçü” ve “Osmanlı maliyesinde Yahudiler” başlıklarında kısa ve faydalı bilgilerle konuya girizgâh yapılıyor. Lakin daha sonra anlamsız ve gereksiz bir şekilde “Yahudi kökenli hekimlerden” uzunca bahsediliyor, hatta sayıları hakkında detaylı tablolar veriliyor. Bunun, kitabın konusu ile alakasını gerçekten çözemedim. Kısa bir başlık altında anlatımı kabul edebilirim ama sanki bilinçli bir şekilde laf kalabalığı yapılmış. Bu yetmiyormuş gibi hemen peşine “16. yüzyılın önemli Yahudi simaları” adı altında yine konudan bağımsız Yahudi karakterler sahneye çıktı. Ve böylece kitabın sekseninci sayfasına, hala esas meseleye giriş yapamadan gelip dayandık. Kitap bu noktada ikinci bölüme geçiyor ama ilk bölümdeki bakış açısı ne yazık ki hala yerini koruyor. Sevi ve ailesi hakkında birkaç “ufak bilgi” verildikten sonra kitap yine bağlamından koparak başka mecralara kayıyor ve anlatım bütünlüğü kopuyor. Sonra tekrar Sevi’ye odaklanıp anlatıma bir müddet daha devam ediliyor ise de maalesef kitap, kendinden beklenen o atılımı yapamıyor ve okur heyecanı sönük bir şekilde sonuç bölümüne kadar sürükleniyor. Burada “sonuç bölümüne” ayrı bir parantez açmak istiyorum ki okuyucunun
Yazar Hakkında
Erhan AfyoncuYazar · 33 kitap
İlk ve ortaöğrenimini doğum yeri de olan Tokat'ta gördü. Gazi Osman Paşa Lisesini tamamladıktan sonra 1984 yılında Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Bölümüne başladı.[1] 1988 yılında mezun olup bir yıl sonra aynı bölümde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı. Yüksek lisansını Necati Efendi Tarih-i Kırım (Rusya Sefaratnamesi) tezi ile yapıp, 1997 yılında Osmanlı Devlet Teşkilatında Defterhâne-i Âmire (XVI-XVIII. Yüzyıllar) tezi ile doktorasını tamamladı. 2000 yılında yardımcı doçentliğe, 2008 yılında doçentliğe, 2014 yılında ise profesörlüğe yükseldi.[1] 2001 yılında Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümüne geçiş yaptı. 2010 yılında Marmara Üniversitesi-Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü başkan yardımcısı oldu. 2016 yılı itibarıyla Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi dekanıdır.
2007 yılında 24 televizyonunda Geçmiş Zaman Olur ki adlı haftalık bir tarih programına katılmaktaydı. Habertürk televizyonunda Murat Bardakçı ve Pelin Batu ile birlikte Tarihin Arka Odası adlı bir tarih programı yaptı. Ayrıca ilk sayısı 30 Mayıs 2010'da çıkan ancak 22 Mayıs 2011'de yayın hayatı son bulan Habertürk Tarih dergisinde de pazar günleri yazdı. Ayrıca derginin akademik koordinasyonu görevini üstlenmişti. 2011 yılında Show TV'de yayınlanan Muhteşem Yüzyıl adlı dizinin ilk sezonunda tarih danışmanlığını yapan Afyoncu, dizinin ikinci sezonunda tarih danışmanlığını bıraktı. 11 Nisan 2012 tarihinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu üyeliğine getirildi.
Bugün gazetesinde 2008 yılından Nisan 2014 tarihine kadar köşe yazıları yazdı. 17/25 Aralık olaylarından sonra bu gazetedeki görevinden ayrıldı. 2016 yılında Sabah gazetesinde köşe yazarlığına başladı.
4 Ekim 2016 tarihinde, 12. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 130. ve 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddeleri uyarınca, Milli Savunma Bakanı Fikri Işık'ın önerdiği ve Başbakan Binali Yıldırım'ın uygun gördüğü adaylar arasından Afyoncu'yu Millî Savunma Üniversitesi Rektörlüğü'ne atadı.
