Sır Perdesi
George Eliot
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 49 dk.
Sayfa Sayısı:
64
Basım Tarihi:
Ekim 2024
İlk Yayın Tarihi:
1859
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
The Lifted Veil
ISBN:
9789750764431
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bunu yapamazsın tamam mı Mary Anne Evans?! Bu kadar az sözcük ile böylesine vurucu bir kitap yazamazsın! Hayır, hayır bu kez sana yazarlık yeteneğini arkasına gizlediğin, kendine adeta bir kalkan olarak kullandığın "George Eliot" ismi ile hitap etmeyeceğim. Çünkü bir erkek karakterin iç dünyasını bu denli güçlü bir edebî dille aktaran kadın yazarı hepimizin ayakta alkışlaması gerek!
64 sayfalık, beklentisiz şekilde okumaya başladığım bir uzun öykü Sır Perdesi. Ana karakterimiz Latimer, doğuştan hastalıklı, çevresindeki insanlar tarafından sürekli hor görülen, acınacak halde olduğu düşünülen bir genç adam. Bir gün kendisinde kâhinlik benzeri bir yetenek keşfetmesiyle tüm hayatı altüst olur. Kendisinin çifte benlik olarak adlandırdığı, etrafındaki kişilerin zihinlerine dair istemsizce edindiği bir tür içgörü. Tabii bu yetenek ona göre iyi bir şey değil, son derece uğursuz; çünkü genellikle kötü olaylar için devreye giren bir önsezi bu. Yani karakterimiz adeta kendisinin kaderini, çevresindeki kişilerin de zihinlerini okuyor fakat hiçbir şeyi değiştiremiyor. Ne dersiniz, bilmemek bazen en büyük mutluluk değil midir?
Latimer'in zihninin aynası, duygularının dışavurumu, soyut denebilecek yeteneğinin bu denli somutlaştırılarak ifade edilmesi, üstelik bütün bunların bir Proust, bir Marai edebiyatı lezzetiyle harmanlanarak okura sunulması şüphesiz ki muazzam bir başarı! Kitabın sonuna ise ayrıca hayran kaldım. Latimer'in vurdumduymaz fakat bir o kadar da etkileyici şekilde anlattıklarını bizzat benliğimde hissederek ve kanım donarak okudum. Beklentimin çok üzerinde bir kitaptı. Kesinlikle tavsiye ederim. ️ Alıntıların güzelliği için yana kaydırıp edebiyatın tadına varınız efendim.
Ağır ilerleyen kısa bi hikayeydi. Ama bu sefer çoğunluğun aksine iç dünyadaki düşüncelerin somutluğu yerine iç dünyanın soyutluğunu okumuş gibi hissediyorum. Bazı betimlemeler uzun ve yorucu hissettirse de bazıları da hayranlık uyandırıcıydı benim için.
Sır Perdesi, insanın vicdanı ve iç dünyası üzerine kurulu, sakin ama derin bir anlatı sunuyor. George Eliot, büyük olaylardan çok karakterlerin iç çatışmalarına odaklanıyor. Roman, saklanan sırların insanın kendisiyle olan hesaplaşmasını nasıl etkilediğini gösteriyor. Sabırlı okur için düşündürücü ve zamansız bir eser.
Yazarın tek bilim kurgu eseri olarak kabul edilen bir uzun öykü.“Sır perdesi”, hasta bir medyum’un hikayesini anlatıyor. Doğduğundan beri hasta, kırılgan etrafı tarafından sürekli acının, küçümsenen Latimer,günün birinde, geleceğini görebildiği fark eder. Başkalarının zihinlerinden geçenleri anlayabiliyor.Hassas olan Latimer, kendisini toplumdan soyutlayan ve derin bir melankoliye yol açan uğursuz bir duru görüye sahiptir. Ve bu yeteneğe onun için bir lanet olur.
İnsanın kendi kendine olan düşüncelerinin dile gelmesi olarak bir açıklama yapmak sanırım kitap için en uygun terim olacaktır.
İnsanın ruhani ve düşünce bakımından kendi kendine ne kadar uç noktalara ilerleyebileceği olayın Türkçesi kafasında kurabileceği konusunda örnek bir eser diyebiliriz.
Pişmanlık, aşırı düşünme, bir tutam da fantastik olmazsa olmazı haline gelmiş kitabın.
Biraz kafa yoran düşünüp neden acaba? diye sorgulatan bir eser olmuş.
Kısa bir novella ama üzerine konuşulabilecek bir çok unsur barındırmakta.
Puan vermedi·64 syf.··
Beğendi
·2024 122. kitabı
·1 saatte okudu
·Okunma: 13 Ekim 2024 00:00
Mary Anne Evans, “Kadınlar yalnızca hafif aşk romanları yazarlar.” önyargısından dolayı George Eliot takma adıyla yazmış eselerini. Mina Urgan “Victoria Çağı’nda, yalnız kadınlar arasında değil, erkekler arasında da George Eliot kadar bilgili çok az sayıda insan vardı.” diye yazıyor İngiliz Edebiyatı Tarihi kitabında. Sadece edebiyata merak duymamış; din, bilim, felsefe, fizik gibi alanlara da ilgi duymuş, bilimsel gelişmeleri yakından takiplemiş. O dönemin evde yazan kadınlarının aksine dergide çalışmış, yazarlığı meslek edinmiş. Bu arada Mina Urgan bu öyküyle ilgili ne yazmış diye göz attım ama bulamadım, daha detaylı okuyacağım. Umarım yer vermiştir.
Sır Perdesi’de dönemin sözde bilimleri manyetizma ve frenoloji çıkışlı, galvanizimle sonlanan bir uzun öykü. Eliot’ın tek bilimkurgu eseri kabul ediliyor. Mistik, gizemli biraz da melodramatik bu öyküyü epey beğendim. Keşke bu tarzda daha çok yazsaydı diye hayıflandım.
Merak edenler, spoiler kaygısı gütmeyenler için akışı kısaca yazayım. Anlatıcı başkalarının zihinlerinin geçenleri anlayabiliyor, buna iç görü diyor ve geleceğe dair görüleri de var. Bu özelliğinin ortaya çıkmasını, abisinin nişanlısıyla gelişen ilişkisini anlatıyor. Nişanlı bir gizem, yetenek onda işe yaramıyor ancak kadının kötücüllüğünü yavaş yavaş çözümlüyor. Son bölümler Frankestein’ı çağrıştırdı, o yıllarda cesetlerin canlandırmalısı için elektrik akımıyla deneyler yapılmış; galvanizm.
Latimer, kendi öleceği an da dahil geleceği görebilen bir insan ve bu onun hayatına bir lanet gibi çöküyor. Çok kısa bir kitap olmasına rağmen bana çok boğucu geldi ve bir an önce bitsin istedim. Fantastik/bilim kurgu seviyorsanız kısa bir kitap olduğu için şans verilebilir, yazarın da bu türdeki tek kitabıymış.
Yazarın okuduğum ilk kitabı.
Dilini, anlatımını çok beğendim. Okumaya başlamadan önce çok bir beklentim yoktu. Ama kitabı çok beğendim. Kısacık, tek oturuşta bitirilebilecek kıvamda bir kitap.
***
Kahramanımız ilk sayfada ilk cümlede öleceği gün ve saati söyleyerek merak uyandırıp insanı kitaba çekmeyi başarıyor.
Acaba nasıl diye diye tüm sayfalar su gibi gidiyor. Tüm kitap kahramanın yaşadığı olayları çok kısa özetler halinde içsel konuşmasıyla bize aktarıyor. Aralarda bazı önemli diyaloglar can alıcı noktalar var. Ailenin silik oğlu, ailenin gözde oğlu ile kendini kıyaslarken bir anda onun hayatının baş rolünde kendini bulur. Ve bu onun felaketi olur.
Dediğim gibi kısa bir kitap anlatmaya devam edersem kitabı komple yazabilirim. Hülasakelam yoğun betimlemeler, içselleştirilmiş yeni tanımlamalar, ifade edilmeye çalışılan ruh halleri ile her sayfasında iki defa okuduğum uzun cümleleri ile güzel bir eseri geride bıraktım. Vakit ayrılabilir, değerlendirilebilir. İşim çok vaktim az diyenler için bile bir kaçamak yaratabilir.
Selametle.
Yazar Hakkında
George EliotYazar · 14 kitap
George Eliot yaşamının ilk 21 yılını İngiltere'nin Warwickshire yöresinde bir çiftlikte geçirdi. Bu yıllar insanları ve çevreyi yakından tanımasına yardımcı oldu . Annesinin ölümünden sonra büyük bir malikânenin kâhyası olan babasına bakmak zorunda kaldığı için okuldan ayrıldı. Din, ahlak ve siyaset konusunda katı bir tutumu olmayan, özgür düşünceli bir çevreye katılması yeni düşünceler edinmesine yol açtı. Babasının 1849'da ölümünün üzerine önce İsviçre'ye gitti, daha sonra Londra'da yerleşerek Westminster Review dergisinde çalışmaya başladı. Aydın bir kadın olan George Eliot, o dönemin önde gelen düşünür ve yazarlarıyla dost oldu. Bunlar arasında çok yönlü bir insan olan gazeteci George Henry Lewes'le olan dostluğu yaşamına ayrı bir anlam kattı. Lewes onu roman yazmaya özendirdi ve ilişkileri Lewes ölünceye kadar yaklaşık 25 yıl uyum ve mutluluk içinde sürdü.
Edebiyat yaşamına eleştirmen ve çevirmen olarak başlayan George Eliot'un yayımlanan ilk öyküleri Scenes of Clerical Life'dır ( 1852; "Din Adamının Yaşamından Sahneler") 1859'da yayımlanan ilk romanı Adam Bede'de gözlenen, günlük yaşamı gerçekçi ayrıntılarla yansıtma yeteneği bundan sonraki yapıtlarının da başlıca özelliği oldu. 1860'ta Kıyıdaki Değirmen ( The Mill on the Floss), bundan bir yıl sonra da tarihsel bir roman olan Romole yayımlandı. Bunları Silas Marner(1861), Felix Holt the Radical ("Radikal Felix Holt") ve bir başyapıt olan Middlemarch (1871-72) izledi. Bu roman birkaç konunun iç içe geçtiği , toprak sahiplerinden köylülere, meyhanecilerden işçilere kadar kişilerinin büyük bir gerçeklikle betimlendiği ve çağdaş düşüncelerin yer aldığı güçlü bir yapıttır. George Eliot yazmaktaki amacının "tozlu sokaklardan ve tarlalardan gelen etten kemikten insanların" yaşamlarının yansıtmak olduğunu söylemiştir. Lewes 1878'de öldükten sonra John Walter Cross'la evlenen George Eliot, bundan kısa bir süre sonra hastalanarak öldü. Gerçekçi bir yazar olan George Eliot çağdaş romanın en belirleyici özeliklerinden olan psikolojik çözümlemenin öncüsüdür.
