Yazar:
Iakob Tsurtaveli
Çevirmen:
Fahrettin Çiloğlu
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 16 dk.
Sayfa Sayısı:
80
Basım Tarihi:
6 Ocak 2020
Yayınevi:
Othello Kitap
ISBN:
9786058025820
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
“ŞUŞANİK…” (dünyanın ilk romanı)
Şuşanik, günümüze yazılı olarak ulaşabilmiş olan, bilinen en eski Gürcü edebi eseridir. MS 5. yüzyıl’da yaşamış olan yazar Iakob Tsurtaveli’nin ‘Kutsal Shushanik’in Şehit Oluşu’ adlı eseridir orijinali.
Şuşanik’in şehadetini anlatan el yazması ilk kez 1882’de basılmış. ‘Şuşanik’in Şehadeti’ Türkçeye çevrilip 2019’da Şuşanik adıyla bu kitapta iki dilde (Türkçe ve Gürcüce) yayımlanmış. Yazarın ayrıca günümüze ulaşmamış başka kitaplarının da olduğu sanılmakta.
Peki, kimdir bu Şuşanik?
Şuşanik, inancı sebebiyle zulme uğrayan kadınlardan birisi.
Kitap, Gürcü kralı Vahtang Gorgasali’nin hüküm sürdüğü dönemde (MS 439-502), Gürcistan’ın Aşağı Kartli bölgesini yöneten Prens Varsken’in Hristiyanlıktan çıkıp Zerdüşt dinine girmesinin ardından, eşi Kraliçe Şuşanik’e yaptığı eziyeti anlatır. Kraliçe Şuşanik, kocası Varsken’in baskısına boyun eğmeyip Hristiyan kalmayı devam eder ve saraydan ayrılıp küçük bir evde şehadete ermek için Tanrı yolunda çile çekmeye başlar. Azize’nin bu yolculuğunu bu kitapta anlatan yazar, sadece anlatıcı değil aynı zamanda bu romanın kişilerinden biridir.
Kitap, dünyanın ilk romanı olarak değerlendiriliyor. Aslında hagiografi eseri olarak da geçiyor. (hagiografi: Hristiyanlıkta azizlerin, kilise büyüklerinin ve kendini dine adayanların hayatlarının anlatıldığı eserdir).
İlk kez bu tarz bir roman okudum. İki dilli ve farklı alfabelerle yazılmış olmasından dolayı ilgimi çekti.Roman Edebiyat Tarih
Şuşanik, günümüze yazılı olarak ulaşabilmiş olan, bilinen en eski Gürcü edebi eseridir. MS 5. yüzyıl’da yaşamış olan yazar Iakob Tsurtaveli’nin ‘Kutsal Shushanik’in Şehit Oluşu’ adlı eseridir orijinali.
Şuşanik’in şehadetini anlatan el yazması ilk kez 1882’de basılmış. ‘Şuşanik’in Şehadeti’ Türkçeye çevrilip 2019’da Şuşanik adıyla bu kitapta iki dilde (Türkçe ve Gürcüce) yayımlanmış. Yazarın ayrıca günümüze ulaşmamış başka kitaplarının da olduğu sanılmakta.
Peki, kimdir bu Şuşanik?
Şuşanik, inancı sebebiyle zulme uğrayan kadınlardan birisi.
Kitap, Gürcü kralı Vahtang Gorgasali’nin hüküm sürdüğü dönemde (MS 439-502), Gürcistan’ın Aşağı Kartli bölgesini yöneten Prens Varsken’in Hristiyanlıktan çıkıp Zerdüşt dinine girmesinin ardından, eşi Kraliçe Şuşanik’e yaptığı eziyeti anlatır. Kraliçe Şuşanik, kocası Varsken’in baskısına boyun eğmeyip Hristiyan kalmayı devam eder ve saraydan ayrılıp küçük bir evde şehadete ermek için Tanrı yolunda çile çekmeye başlar. Azize’nin bu yolculuğunu bu kitapta anlatan yazar, sadece anlatıcı değil aynı zamanda bu romanın kişilerinden biridir.
Kitap, dünyanın ilk romanı olarak değerlendiriliyor. Aslında hagiografi eseri olarak da geçiyor. (hagiografi: Hristiyanlıkta azizlerin, kilise büyüklerinin ve kendini dine adayanların hayatlarının anlatıldığı eserdir).
İlk kez bu tarz bir roman okudum. İki dilli ve farklı alfabelerle yazılmış olmasından dolayı ilgimi çekti.
Şuşanik, Gürcü edebiyatının ilk yazılı örneklerinden sayılan 11.yy’a ait hagiografik bir küçük roman. Peki hagiografi ne demek? Hagiografi; ermiş olduğu kabul edilen kişilerin, kilise büyüklerinin ve kendini dine adayanların hayatlarının anlatıldığı edebi eserlere verilen isimdir.
Eser Prens Vaseken’in İran şahından etkilenerek Zerdüştlüğü kabul etmesini ve inançlı bir Hıristiyan olan eşi Şuşanik’in bunu kabullenmemesiyle başlıyor. İnancı uğruna her şeyi göze alan bir azize ve itaat edilmedikçe gözü dönen prens… Anlatılanlar muhtemelen birçok dini hikayede sadece kişilerin değişmesi ile bildiğimiz olaylar.
Kitaba Türkçe metni haricinde orijinal hali (Gürcüce) de eklenmiş. İlk örneklerden sayıldığı için merak edip okuduğum bir kitap oldu.
Keyifli okumalar dilerim.
Kitap romandan çok anı hissi uyandırsa da bende dilinin sadeliği ve konuyu işleyiş biçimi kitabı akıcı hale getiriyor.
Yine de açıkçası kadının verdiği bir çok kararı sorgulayarak okudum. Benim için gerçek mana da anlaşılması zor kararlar verdi, kitap gerçek olaylara dayanarak yazılmamış olması da bu konuda anlaşılmama hissimi destekledi açıkçası.
Şuşanik
Eserin özgün adı: Tsamebay Tsmidisa Şuşanikisi Dedoplisay (Azize Kraliçe Şuşanik’in Şehadeti) 476-483 yılları arasında 5. yy da Gürcü yazar ve din adamı Iakob Tsurtaveli tarafından yazılmıştır.
Azize Şuşanik’in ölümünü anlatan bu küçük eser, Gürcü Edebiyatı’nın en eski metinlerinden biri kabul edilir. Şuşanik adıyla basılan metnin günümüze ulaşan en eski örneği, 11.yy başlarına ait bir el yazmasıdır. Bu eseri Gürcü yazar ve şair Tamad Çiladzade, “on beş yüz yıl önce yazılmış bir roman” olarak niteler.
Bu hagiografileri çeviren Parna-Beka Çilaşvili, Gürcü Edebiyatı’nın biçim, dil ve içerik açısından küçük bir romanı andıran bu yapıt, tarihin hayli eski bir geçmişini göstermesi açısından da çok önemlidir.
Şuşanik, Gürcü Kralı Vahtang Gorgasal’ın hüküm sürdüğü dönemde, Gürcistan’ın Aşağı Kartli bölgesini yöneten Prens Varsken’in İran Şahı I.Firuz’a bağlılığını bildirmesi ve Ortodoksluktan çıkıp Zerdüşt olduktan sonra eşi Kraliçe Şuşanik’e yaptığı eziyeti anlatır. Kraliçe kocasının baskısına boyun eğmeyerek şehadete ermek için Tanrı yolunda çile çekmeye başlar.
Şuşanik’in rahibi olan #ıakobttsurtaveli eserin sadece anlatıcısı değil, romanın karakterlerinden de biridir. Iakob Tsurtaveli
9/10
Beğendi
#okudumbitti #kitapyorum
#şuşanik 80 Sayfa
.
"Bütün bu yaşam, bir kır çiçeği gibidir, gelip geçicidir ve baki değildir. Kim ne ektiyse, onu biçti. Yoksullara kim dağıttıysa, karşılığını gördü. Kendini Tanrı'ya adayan ve Tanrı'yı yücelten, O'na ulaşır."
.
.
Herkese Merhaba
.
Bugün sizlere okurken ciddi anlamda yüreğimin yandığı hagiografi bir kitap yorumu ile geldim. #şuşanik dünyanın ilk romanı. Eserin özgün adı: Tsamebay Tsmidisa Şuşanikisi Dedoplisay. (Azize Kraliçe Şuşanik'in Şehadeti); yazıldığı tarih: 5. yüzyıl (476-483 arası).
.
Azize Şuşanik'in ölümünü anlatan ve azizenin rahibi İakob Tsurtaveli tarafından kaleme alınan kısacık bir eser. Kitabın 44 sayfası Türkçe Metin, sonrası ise Özgün Metin( Gürcüce) olarak devam ediyor.
.
Kitapta, Gürcistan’ın Aşağı Kart’li bölgesini yöneten Prens Varsken’in İran Şahı I. Füruz’a bağlılığı, din değiştirmesi ile başlayan süreci ve eşi Şuşanik’in çektiği sıkıntıları (ama ne sıkıntılar) anlatılıyor. Şaha bağlılığını ilan ettikten sonra Zerdüştlük’ü benimseyen Prens Varsken Şüşanik’in de Zerdüşt olması yönünde baskısıyla başlar olaylar. Şuşanik ise bu baskılara dayanamayıp çocuklarını da bırakarak küçük bir evde çile çekmeye yönelir. Oradan oraya atılan Şuşanik'i Vasken'in kardeşi Cocik bile kurtaramadı. Açıkçası yazar, bizatihi olayların içindedir.
.
Şuşanik, zindanda altıncı yılını tamamlarken, direnmekten dolayı vücudunda hastalık belirtileri ortaya çıkar ve zamanla mum gibi erir. Herşeye rağmen ibadetini yerine getiren Şuşanik, 50 gün boyunca büyük oruç zamanı ne uyur ne de birşey yer. Zindana atıldığı andan itibaren başı yastaga değmemiş, yastık yerine tuğla koymuş. Daha neller neller...
Bu kadar spoi yeter, gerisi kitapta...
.
Kitabı severek, büyük bir keyifle okudum diyemiyorum, lakin içtenlikle herkese tavsiye
Puan vermedi·80 syf.··
Beğendi
·2023 13. kitabı
·30 günde okudu
·Okunma: 15 Kasım 2023 23:46
Her devirde zalimler ve zulme uğrayanlar oluyor, Şuşanik de inancı sebebiyle zulme uğrayan kadınlardan birisi. Kisa ve çabuk okunan bir eser, tarihi değeri bakimindan okunması gerekir. Bilinen ilk roman olarakta değerlendirebilir . Aslında hagiografi eseri sayılabilir ( hagiografi: Hristiyanlıkta azizlerin, kilise büyüklerinin ve kendini dine adayanlarin hayatlarının anlatıldığı eser )
Eserin önemi sebebiyle kalan kısımları kitabin arka sayfası ve giriş kısmından parçalar alarak yazıyorum .
Konusu:
Şuşanik, Gürcü kralı Vahtang Gorgasali’nin (yaklaşık 439 – 502) hüküm sürdüğü dönemde, Gürcistan’ın Aşağı Kartli bölgesini yöneten Prens Varsken’in İran şahı I. Firuz’a bağlılığını bildirmesi ve Hristiyanlıktan çıkıp Zerdüşt dinine girmesinin ardından eşi Kraliçe Şuşanik’e yaptığı eziyeti anlatır. Kraliçe Şuşanik, kocası Varsken’in baskısına boyun eğmeyip Hristiyan kalmaya devam eder ve saraydan ayrılıp küçük bir evde şehadete ermek için Tanrı yolunda çile çekmeye başlar. Azizenin bu yolculuğunu Şuşanik'in Şehadeti adlı küçük eserde anlatan, aynı zamanda Şuşanik’in rahibi olan İakob Tsurtaveli, sadece bir anlatıcı değil, bu küçük romanın kişilerinden de biridir.
Günümüze yazılı halde ulasabilmis olan bilinen en eski Gürcü edebi eseridir, m.s. 5 yy'da yasamis olan Iakob Tsurtaveli'nin Kutsal Şhushanik'in Şehit Oluşu adli eseridir.Şuşanik'in şehadetini anlatan elyazması ilk kez 1882'de basıldı.
Eserayrıca Rusça, Fransızca, İngilizce, Almanca, İspanyolca, Macarca, İzlandaca ve Türkçe gibi başka dillere de çevrilmiştir.
Şuşanik’in Şehadeti Türkçeye çevrilip 2019’da Şuşanik adıyla iki dilde (Türkçe ve Gürcüce) yayımlanmıştır. İakob Tsurtaveli’nin günümüze ulaşmamış başka eserlerinin de olduğu sanılmaktadır.
1979 yılı Şuşanik'in Şehadeti'nin yazılışının 1500. yılı kabul
Kitabın Kapağında ,"dünyanın ilk romanı" yazdığını görünce hemen aldım. 47 sayfalık metin Türkçe daha sonra ise Gürcüce kitapta yer alıyor.
Şuşanik adlı kitap;
5. yüzyılda Gürcistan'da yaşamış papaz İakob Tsurtaveli'nin görevli olduğu sarayda yaşadıklarını anlatan, 475 yılından kalmış bir düz yazı.
Bu tarihi metin, Ermeniler ile Gürcüler arasında paylaşılamıyor.
Ama ön sözden anladığımız kadarıyla her iki milletin elindeki aynı hikaye tamamen farklı bir şeklide yazılmış ,yani tercüme edilmesi söz konusu değil.
Bir anı gibi de değerlendirilecek bu hikaye, kısaca şöyle gelişiyor;
İran egemenliği altındaki Gürcistan prensinin İran şahı 1.Füruz'a bağlılığını bildirmek için Hristiyanlığı bırakıp Zerdüştlüğü tercih ediyor.
Bir Ermeni komutanın kızı olan ve çok dindar olan Şuşanik
( asıl adı Vartan ) Kocasının din değiştirmesini kabullenemiyor. Ve çeşitli işkenceler maruz kalıyor.
Dünyanın ilk romanı olmasından başka hiçbir özelliği olmayan bir metin.
Gürcü edebiyatından eserler okumaya karar verince onların "Dünya'nın ilk romanı" kabul ettikleri kitaplarindan başlamak istedim. Edebiyatla uğraşanlar öncelikle bir esere roman diyebilmek için sözcük ve sayfa sayısıyla sınıflandırma yapıyor diye biliyorum. Çoğu romancı için bu en az 50bin kelimelik bir sınıra sahip, bu da yaklaşık 100 sayfa civari oluyor. Dolayısıyla Şuşanik sayfa ve sözcük sayısı ile bu sınırın epey altında. Sadece 40 sayfadan oluşuyor ve her bölümde tam bir sayfayı doldurmamış yerler bulunuyor. Fakat öte yandan M.S. 6. yüzyılda yazıldığı göz önüne alınırsa oldukca başarılı bir novella kabul edilebilir.
"Ilk roman" tartışmasından kendini kurtaran ilk roman Don Kişot oldu sanırım:) "ilk modern romanım" diyerek kenara çekildi. Gargantua ve Pantagruel kitaplari için de ilk roman denildiğini hatırlıyorum ama onların bu işteki payları nedir bilemiyorum. 1010 yılında yazıldığı bilinen japon yazar Shikibu'nun, "Genji'nin hikayesi" kitabı bu yarışı bir adım önde götürüyor görünüyor.
Gelelim 40 sayfalik Şuşanik'de ne olduğuna; Şuşanik, prens Varsken ile evlidir ve ikisi de hristiyandir. Fakat Prens, İran Şah'ına başlığını göstermek için Zerdüşt olmaya karar verir, eşi Şuşanik'e de bu konuda sayısız baskı, işkence yapmaya başlar. Azize olma yolundaki Şuşanik'in bu çileli yıllarını okuyoruz. Ozellikle evlatlarına olanları duyunca ne kadar üzüldüğünü tahmin etmek hiç zor değil! Guzel bir eserdi diye düşünüyorum. Okuyacak herkese keyifli okumalar dilerim.
Yazar Hakkında
Iakob TsurtaveliYazar · 1 kitap
İakob Tsurtaveli, 5. yüzyılda yaşamış Gürcü yazar ve din adamıdır. Azize Şuşanik’i anlatan Şuşanik’in Şehadeti adlı hagiografik eseriyle tanınır. Tsurtaveli, Rahip İakob olarak da tanınır. Tsurtaveli hakkındaki bilgiler, daha çok kendi eserlerine dayanır.
