Yazar:
Bernard Lewis
Çevirmen:
Fatih Yücel
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 43 dk.
Sayfa Sayısı:
96
Basım Tarihi:
Haziran 2023
Yayınevi:
Kronik Kitap
Orijinal Adı:
History: Remembered
ISBN:
9786256989634
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bernard Lewis ve Tarihin Muhtelif Kullanımları Hakkında YaklaşımıTarih
Bernard Lewis, ilk defa 1987 senesinde neşredilmiş "Tarih: Hatırlanan, Yeniden Canlandırılan ve Kurgulanan" başlıklı eserin içeriğinden de anlaşılacağı üzere tarihin hatırlanması, yeniden canlandırılması ve kurgulanması konularını değerlendirmektedir. Özlü ve kısa bir çalışma olan kitap, "Masada ve Kûrus", "Yordam ve Mesaj", "Olması Gerektiği Gibi" başlıklı üç bölümden oluşuyor. Aslında Lewis, Batı tarihyazımındaki tartışmaları bir anlamda kendi uzmanlığı olan Ortadoğu tarihine taşımıştır. Ancak bu tartışmalara gerektiği gibi yer verilmemiş ve kapsamlı bir şekilde aktarılmamış olması, sanki ilk defa yazar tarafından öne sürülmüş gibi bir izlenim oluşuyor. Çalışmaya temel argümanlarının desteklemesi için yeterli oranda örnek ve kanıt sunmadığı görülmektedir. Keza bazı kısımlarda, yazarın iddialarını güçlendirmek için daha fazla analiz ve derinlemesine araştırma yapması gerektiği hissedilmektedir. Ayrıca, çalışmada bazı konularda tartışmanın derinleştirilmesi yerine genellemeler yapıldığı görülmektedir. Bununla birlikte, toplumların gelişiminde epik anlatıların rolü gibi bir kısı. konularda özgün görüşler öne sürülmüştür. Kitapta tartışılan konuların, benzer konularda çalışma yapacak tarihçiler için yararlı olacağını düşünebiliriz. Kitabın çevirisi de oldukça yetkin bir şekilde yapılmıştır ve anlatıyı akıcı bir Türkçeyle okura sunmaktadır.
TarihTarih
Hayatımızdaki alışkanlıklarımız, kültürümüz, değerlerimiz gibi aklımıza gelen çoğu şeyin bir tarihi veya tarihte bir açıklaması var. Kitap çoğunlukla bu tarz konular üzerinde duruyor.
Toplam üç bölümden oluşan kitabın ilk bölümü milli günlerin kutlanışındaki tarihin önemi üzerinde duruyor. Burada iki örnek vererek konu ayrıntılı inceleniyor. Verilen iki örnek olaydan biri İsrail’in Masada kutlamaları iken diğeri ise İran’ın Kûrus kutlamaları.
İkinci bölüm dini günlerin, bayramların kutlamışındaki tarihin etkisi ve önemi olmuş. Burada ise üç dinde kutlanan özel günler ve bayramlar ele alınmış. Aynı zamanda üzerinde durulan başka bir konu ise devletlerin ve yöneticilerin soylarını tarihi bir yere bağlama çabaları.
Son bölüm ise çeşitli tarihi devletlerin ve olayların yüzyıllar sonra hatırlanışı ve gün yüzüne çıkarılışı üzerinde olmuş.
Eğer kısa bir kitap olmasaydı yarıda bırakmak zorunda kalırdım fakat bunda Bay Lewis'in bir suçu yok. Genelde -harika olmasa bile- özenli bir yayınevi olan Kronik'in çevirmeni Fatih Yücel ve son okumayı yapmayanların yüzünden olurdu bu. Hemen hemen her paragrafı kafamda yeniden düzeltip okumak durumunda kaldım. 2024'e girerken artık şu çeviri ve redaksiyon sorunu -en azından büyük yayınevlerinde- ortadan kalkmalı. Kitabın kendisi diğer Bernard Lewis kitapları gibi ufuk açıcıydı.
Bizim Türk tarihimizi de ele alan bir kitap lakin bizlere barbar demesi tarihin objektifinden çok parası olan güçlü mantığı gibi bir çok durumdan dolayı beni rahatsız etti.
Evet kitap 80 sayfaydı ama zorlama çeviri nedeniyle 300 sayfalık bir tarih kitabını anlamakta yaşanan zorluğu yaşadım. Bazı cümleler öyle çevrilmişki bir saat boyunca aynı cümleyi okusanız hiçbir şey anlamayabilirsiniz. Yine de milletimize ve çevresindeki milletlere ait bilgiler içerdiğinden bu zorluk göze alınarak okunabilir.
Tavsiye. Ama nasıl bir tavsiye olmalı?Tarih
Kitap kısa olmasına rağmen Tarih Felsefesi ve Metodolojisi açısından gayet iyi ve ideal. Tavsiye edilse de Bernard Lewis, oryantalist perspektiften kurtulamıyor. Yine de şans verin.
Yazar Hakkında
Bernard LewisYazar · 31 kitap
Bernard Lewis (d. 31 Mayıs 1916, Londra, İngiltere), İngiliz asıllı ABD'li tarihçidir. Princeton Üniversitesi'nde profesördür. İslam tarihi ve İslam-Batı ilişkisi hakkında uzmanlaşmıştır. Ortadoğu hakkında uzmanlaşmış batılı uzmanlar arasında en çok okunan yazarlardandır. Yahudi kökenlidir ve George W. Bush'un danışmanlığını yapmıştır.
Lewis, 1993 yılında Le Monde gazetesine verdiği bir demeçte 1915 yılında Ermenilerin Osmanlılar tarafından öldürülmesinin bir "soykırım" olmadığını, "savaşın bir yan ürünü" olduğunu söylemişti.Paris’te bir mahkeme bunu Ermeni soykırımının inkarı olarak kabul etmiş ve tarihçiyi sembolik olarak 1 Frank para cezasına çarptırmıştı.
Londra Üniversitesi'nde eğitim gördü; yüksek lisansını Ortadoğu Tarihi yoğunluklu olmak üzere Tarih konusunda, doktorasınıysa İslam Tarihi konusunda yaptı. Paris Üniversitesi'ndeki araştırmaları sırasında Türkçe öğrendi. 1938 yılında ders vermeye başladı. 1974'e kadar Londra Üniversitesi'nde, 1974-1986 arasındaysa Princeton Üniversitesi'nde hocalık yaptı. 1998 yılında Atatürk Barış Ödülü'nü aldı. Araştırma alanları Ortaçağ İslam Dünyası, günümüz Ortadoğusu ve Osmanlı Devleti'dir.
Başlıca Yapıtları: The Arabs in History (1950); The Emergence of Modern Turkey (1961); The Assassins (1967); The Muslim Discovery of Europe (1982); The Political Language of Islam (1988); Race and Slavery in the Middle East: an Historical Enquiry (1990); Islam and the West (1993); Islam in History (1993); The Shaping of the Modern Middle East (1994); Cultures in Conflict (1994); The Middle East: A Brief History of the Last 2,000 Years (1995); The Future of the Middle East (1997); The Multiple Identities of the Middle East (1998); A Middle East Mosaic: Fragments of life, letters and history (2000).
Türkçede yayımlanmış yapıtları: Modern Türkiye'nin Doğuşu (1988), İslam'ın Siyasal Söylemi (1993), Ortadoğu: Hıristiyanlığın Doğuşundan Günümüze 2000 Yıllık Tarihi (1996), İslam Dünyasında Yahudiler (1996), Müslümanların Avrupa'yı Keşfi (1997), Çatışan Kültürler - Keşifler Çağında Hıristiyanlar, Müslümanlar, Yahudiler (1999), Ortadoğu'nun Çoklu Kimliği (2000), Tarihte Araplar (2000), Alamut Kalesi ve Hasan El Sabbah(2012).
1998 yılında Atatürk Uluslararası Barış Ödülü'ne layık görüldü.
1915 Ermeni tehciri hakkında sonuçları
Lewis, Ermenilerin bağımsızlık hareketlerinin diğer azınlıkların bağımsızlık hareketleriyle karşılaştırıldığında Osmanli devleti için en ciddi tehdit olduğunu bildiriyor. Lewis'e göre, Türkler, fethettikleri Sırp, Bulgar, Arnavut ve Rum ülkelerinden isteksiz de olsa vazgeçebiliyorlardı çünkü sonuçta uzak olan illerden vazgeçiyorlardı ve devletin sınırlarını "kendi evlerine" yaklaştırıyorlardı. Ermeniler ise, Türklerin anavatanlarının üzerinde yaşıyorlardı. Bu topraklardan vazgeçmek, devleti küçültmek ile değil, devletin parçalanması ile eşanlamlıydı.
Lewis, bu satırları 1966 tarihli The Emergence of Modern Turkey (Modern Türkiye'nin doğuşu) adlı kitabının eski basımında yazıyordu.
Lewis, daha sonra fikir değiştirdi. Aynı kitabın 2002 seneli basımında son cümleyi değiştirdi: kitapta "holokost" yerine "slaughter" (kırım, katliam) ve "1,5 milyon ermeni ölümü" yerine "1 milyondan fazla Ermeni ve bilinmeyen sayıda Türk öldü" yazıyor.
1993 senesinde fransız Le Monde gazetesine verdiği röportajda, aynı vatan için iki halk arasında süren kavganın soykırım ile bittiğinin kuşkulu olduğunu söylemişti. Lewis, Ermenileri yok etmek için bir plan olmadığını, Osmanlı belgelerinin ermenileri kovmak / zorunlu yer değiştirmek (expulsion) niyetini ispatladığını ancak kökten yok etmek (extermination) niyetini ispatlamadığını söyledi. 1 Ocak 1994'te, Osmanlı hükümetinin Ermenileri yok etme niyeti olduğuna dair güvenilir kaynaktan hiç bir delil yok, dedi. Daha sonra, 2002 senesinde The Emergence of Modern Turkey kitabının, yukarıda sözü edilen cümle değişimini gerçekleştirdi.
19 Mayıs 2018 tarihinde Voorhees, N.J. yaşadığı huzurevinde 101 yaşında öldü.
