Yazar:
Murathan Mungan
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 47 dk.
Sayfa Sayısı:
98
Basım Tarihi:
Haziran 2012
Yayınevi:
Metis Yayıncılık
ISBN:
9789753420143
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Törede ölüm ve yaşam
Oyun , törenin; bedellerini .kurallarını. acılarını .doğumlarını, ölümlerini bir dişli gibi daima işleyişini bize anlatır.Bu daima işleyiş bir oğulun annesini öldürmesi olsa bile...Törenin dişlileri ana, baba, oğul, kız demeden dönmeye devam eder.İnsanların yazgısı aynıdır sadece isimleri değişir.Olaylar çeşitlidir ama töre tektir bir gökyüzü gibidir üstümüzde.Bu oyunda da hasmımın kanını taşıyan Fasla kadını alan Bedirhan ağanın , törenin avucunun içinde yazgılarını yaşamaları aktarılmaktadır.Çevresi bu hasım kanını taşıyan eşten oğul istemez ve büyüler yaparlar dilekler dilerler Ama Fasla kadın Bedirhan ağaya bir erkek çocuk doğur.İsmi Heja konulur.
Doğum ve ölüm törenin havasıdır suyudur.Heja büyür ve ağalık ona geçerken Bedirhan ağa öldürülür.Hasmı olan Şerho ağanın üç oğlu vardır.Bu oğullar oyunda sabrı , öfkeyi ve ölümü temsil ederler aslında.Şerho ağa, kızını düğünde kaçırıp kendine eş alan hasmına karşı bu üç oğul ile öcünü alır ve yüzünü utancından kaldıramadığı yerden doğrultur.Ama bu seferde hasmının tarafının boynu bükük, gönlü yıkık kalır.
Kasrın duvarlarında bu üç oğul nasıl geçmiştir sorusu fasla kadına götürür herkesi çünkü o başka kandandır.Ve böylece suçlanır Fasla kadın.Savunma yapamaz.Töre ezicidir ,töre durdurulamaz ,ve töre devam etmelidir.Bu yüzden yazgısına boyun eğer ve oğlu tarafından öldürülür.Heja böylece doğumla başlattığı töreyi ölümle devam ettirir.
Töre böyledir doğum ölümü ölüm de doğumu getirir.Çünkü doğumdaki coşku ile ölümdeki kahroluş yan yanadır bu yerde.Feryat eden bir kadının çığlığı doğuran bir ana çığlığına , doğuran bir ana çığlığı da feryat eden bir kadının cığlığına dönüşür.Töre kimsenin duyamadığı ama yaşamak zorunda olduğu kılıktan kılığa giren bir çığlıktır.Bazen acı , bazen tatlı....
Töre ve kan davası.
Beşikten mezara yolculuk.
Kullanılacak silahın yadigarlığı ve kutsallığı. Kan davası Tanrıya ibadet gibi kutsal ve kaçınılmaz.
Ölüm kaçınılmaz.
Murathan Mungan'ın Mezopotamya üçlemesinin ikinci oyunu. Hayli iddialı ve başı dik, alegorik bir oyun.
Oyunun, birbirinden ak ve kara gibi ayrılan iki veçhesi var: görsel ögeler olanca düşsel; diyaloglar ise haddinden fazla gerçekçi ve ısrarlı- oyunun bir savı var ve oyunun bütün kişileri sözbirliği etmişçesine bu savı kanıtlamak adına konuşuyor: "töre demek ölmektir, öldürmektir. ve kaderin kervanında hüküm yürümez"
Okuyun hatta oyununu izleyin muhakkak. 
Taziye Murathan Mungan
Taziye Murathan Mungan
Puan vermedi·98 syf.··
Beğendi
·2021 51. kitabı
·35 saatte okudu
·Okunma: 03 Haziran 2021 22:33
Okundu, yaşandı ve bitti her Murathan Mungan kitabı gibi.
Aynı lezzet ve yine dimağımızı alt üst eden diyaloglar.Murathan Mungan şiirsel anlatımı, ve yine harika bir oyunla karşımızda.Hissetmek garanti hülyalara dalmak bedava.
Törelerle bezenmiş yine bir doğu kültürüyle karşımızda.
İki husumetli aşiret, iki kan düşmanı, iki toprak ağası.
Şerho Ağa ve Rüso Ağa.
Belli ki son hamleyi Şerho Ağa yapmış sıra Kevsa Kadının doğurduğu, Rüso Ağadan olma Bedirhan Ağadadır.
Ahmet Arif'in de dediği gibi "Uyyy Havar, uy uy!"
Doğu'da nefestir, ibadettir, ilahtır töre.Ne sevda dinler, ne can ne de canan.
Bir tarafın sevda ateşiyle kavrulurken bir tarafın ana-ata diye sayiklarken töredir ferman.Önünde hiçbir şey duramaz.Daha doğmadan bellidir töreyle döllenen bebenin kaderi.
10 evladından biridir Fasla Kadın Şerho Ağanın 9 yiğit bir kız evlat.Kelime anlamı mekan olsada hiçbir yere sığamayan Fasla...
Fakat törede herkesin yazgısı aynıdır kızı da erkeği de bir gün mutlak giyer kanlı kefenini sırtına kimi vurularak kimi davulla zurnayla amma kan yerine verilerek...
Düğün günü kaçırılır Fasla kadın adeta kaderin kucağında ordan oraya savrularak, hasmı olan ismiyle müsemma dolunay gibi güzel adam Bedirhan Ağa tarafından.O vakit düşman olur iki tarafa da Fasla Kadın ailesinin gözünde şereflerini iki paralık eden 9 oğuldan 6'sına kıyan aileye gelin zorla da olsa gelin giderek ve yine o saat yüz çevrilir kan yerine geldiği aşiretten.Tek kefen giyen hasımlılar değil elbet birde tek günahı düşman sahibi aşiretten kız alan yine düğün günü al damatlığa bulanan, gelinin zevce adayıdır.
Ölümle, namusun kirlenmesi eş değerdir Kasr'da hatta ölmek daha yeğdir Diyarbakır surlarında.
Bedirhan sırf namusunu lekelemek için kaçırmıştır Fasla Kadını.
ÇGH'deki (Çok Güzel Hareketler Bunlar) bir skeçte
8/10
2022 25. kitabı
Mezopotamya üçlemesının ikincisi Taziye 'yi okuduk
Bu üç kitabın ortak noktası Mezopotamya geçmesi ve törenlerefazlaca değiniyor olup, dıkkat çekmektir..
Mahmud ile yezida
töre ve gelenek kıskacında kalmış bir aşk vardı. Burada da töreler gereği ölüme sürüklenecek bir kadını konu edinmiş Murathan Mungan.
• Töreler gereği kabul edilemeyecek bir şekilde evlenen Fasla Kadın ve Bedirhan Ağa her nefes ölüm-kalım sınavı vereceklerdir artık.
• Bedirhan Ağa’nın yıllar sonra gelen şüpheli ölümü Fasla Kadın’ı zor duruma düşürüp kendisini de ölüme sürükleyecektir.
• Ama kim yapacak bunu ve nasıl? Buyurun.
Puan vermedi·98 syf.·
2025 975. kitabı
Bir tiyatro,
Mistik bir öykü
Zerdüştlük ile ilğili
Bir daire insan
Hayatını
Nasıl etkileyebilir.
Dini ritüellere
Bağlı kalanlar
Kndilerini tanıyamazlar.
Serinin 2.kitabı
TAZİYE
(Tiyatro Oyunu)
MURATHAN MUNGAN
1955 İstanbul doğumlu oyun yazarı ve şair Murathan Mungan tarafından yazılmış çok güzel bir kitap.
Kitap “Mezopotamya Üçlemesi” dizisinin ikinci kitabı.
Törelerle kuşatılmış, kurallara gömülmüş bir toplumun ve bu toplumda yaşayan kadının yazgısının dile getirildiği güzel bir tiyatro oyunu, bir destan, bir ağıt kitabı olarak değerlendirilebilir bir kitap.
Yine Ezidi toplumu ile Müslüman toplumu inançları/kültürleri arasında sıkışan kadın sorunsalı anlatılıyor.
Bedirhan, düşman Ezidi aşiretinden babasının kanının öcünü almak için düğününden duvağıyla kaçırdığı Şerho Ağa'nın kızı Fasla Kadın'a aşık olan Bedirhan Ağa, ağanın kin dolu annesi Kevsa Ana, ağanın oğlu Heja ve töreler ve sevda, öfke, kin ve kanla dolu bir hikaye anlatılan.
Annesini töreler uğruna öldüren Heja.
Tüm sevgiler, sevdalar yenik düşer törelere, oğulun anneye sevgisi, kadının erkeğine sevgisi, annenin oğluna sevgisi.
Bedirhan’ın kanı kurumadan öcünün alınması kararını alan “Töre Kadınları” ve “Töre Erkekleri”.
İki ölüm arasında bir tercih yapmaya zorlanan Fesla kadın.
Yazar Hakkında
Murathan MunganYazar · 94 kitap
Murathan Mungan, 21 Nisan 1955'te İstanbul'da doğdu.
Çocukluğu ve ilk gençlik yılları, memleketi olan Mardin'de geçti. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü'nü bitirdi. Aynı bölümde master'ını tamamladı.
Ankara'da Devlet Tiyatroları'nda ve Istanbul'da Şehir Tiyatroları'nda 'Dramaturg' olarak çalıştı. 1987'de günlük gazete olarak yayımlanan Söz gazetesinde,'Kültür-Sanat Sayfası' editörlüğü yaptı.
1988'ten beri serbest yazar olarak çalışmakta ve halen Istanbul'da yaşamaktadır.
1991'de Remzi Kitabevi'ne 'Çilek' amblemli kırk kitaplık özel bir koleksiyon dizisi hazırlayarak bu diziyi yönetti.
Mungan, çeşitli dergi ve gazetelerde şiirler, öyküler, metinler, deneme, eleştiri ve incelemeler yayımlayarak adını duyurdu.
İlk kitabı 1980'de yayımlandı. Aynı zamanda ilk oyunuydu bu:Mahmud ile Yezida.
Şehir Tiyatroları'nda çalışırken, 'Gençlik Günleri' adını verdiği daha sonra her yıl tekrarlanacak olan kapsamlı bir şenliğin yöneticiliğini yaptı; programlar sundu, yönetti.
Murathan Mungan'ın sahnelenen ilk oyunu, Orhan Veli'nin şiirlerinden kurgulayarak oyunlaştırdığı Bir Garip Orhan Veli'dir. İlk kez 1981'de sahnelenen bu oyun, yirmi küsur yıl boyunca sahnelendi ve 1993'te kitap olarak basıldı.
Yazarın Mezopotamya Üçlemesi adını verdiği ve üç oyundan oluşan üçlemesinin ilk oyunu Mahmud ile Yezida yurtiçinde ve yurtdışında birçok topluluk tarafından sahnelendikten sonra, profesyonel olarak ilk kez 1993'te Ankara Devlet Tiyatroları tarafından oynandı. Üçlemenin ikinci halkası olan Taziye ise, ilk olarak 1984'te Ankara Sanat Tiyatrosu tarafından sahnelenmiştir. 1992'de, halkanın üçüncü oyunu olan Geyikler Lanetler' in tamamlanmasıyla birlikte, Metis Yayınları, üçlemeyi oluşturan bu oyunları, üç ayrı kitap olarak aynı anda yayımlamıştır. 1994'te bu üç oyun bir yıl boyunca Devlet Tiyatroları tarihinde ilk kez olmak üzere arka arkaya Antalya Devlet Tiyatroları tarafından sahnelenmiş, gene aynı yıl Istanbul Uluslararası Tiyatro Festivali'nde, üç oyun ardı ardına tam 'on bir saat süren bir gösteri' olarak iki kez tekrarlanmıştır. 1999 yılında Ankara Devlet Tiyatroları yapımı Geyikler Lanetler, aynı yıl Berlin'de, uluslararası bir tiyatro şenliği olan 'Theater der Welt'e çağrılmış ve Schaubühne'de gösterilmiştir. Aynı oyun 2003 yılında Yunanistan'da Selanik Devlet Tiyatrosu'nda sahnelenmiştir.
Geyikler Lanetler oyununa kaynaklık eden yazarın Cenk Hikayelerikitabındaki 'Kasım ile Nasır' adlı öyküsü, 1994'te İtalya'da 'La Mamma Umbria'da sahnelenmiştir. Aynı öykü 2004'te farklı bir yorumla Diyarbakır Sanat Merkezi tarafından sahnelenmiştir. Gene aynı kitapta yer alan 'Şahmeran'ın Bacakları' adlı uzun hikayesi, çeşitli topluluklar tarafından sahneye uyarlanmıştır.
Yazarın Lal Masallar adlı öykü kitabındaki 'Muradhan ile Selvihan ya da Bir Billur Köşk Masalı' adlı öyküsü, 1987'de, ilkin Fransa'da, Lulu Menase yönetiminde Théater Des Arts de Cergy-Pontoıse'da, ardından Nurhan Karadağ yönetiminde Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü Sahnesi'nde sahnelenmiştir. Aynı öykü, Amerika'da Penguen Books'un 'Dünya Hikayeleri Antolojisi'ne seçilmiştir. Bosna-Hersek'te yayımlanan Türk öykücülerini içeren bir seçkideyse bu öykünün Boşnakça çevirisi yer almıştır.
Yazarın gene Cenk Hikayeleri kitabında yer alan'Binali ile Temir' adlı bir diğer öyküsü, 1991'de Ankara Deneme Sahnesi tarafından, 1999'da ise Adana Tiyatro Atölyesi tarafından sahnelenmiştir.
2000'de yazarın bir öyküsü daha sahneye aktarılmış, bu kez de Beşinci Sokak Tiyatrosu, 'Dumrul ile Azrail'i, İstanbul Festivali'nden sonra, dünyanın önemli tiyatro festivallerinde, Avusturya, Almanya ve Tunus'un yanı sıra Hollanda'nın çeşitli kentlerinde sahnelemiştir.
2003 yılında Kopenhag'daki 'Bette Nansen Theater'da, yazarın 'Sayfadaki Gibi'adlı kısa oyunu, bazı Doğulu yazarları bir araya getiren ortak bir proje olan 'Bin Bir Gece' içinde yer almış, aynı oyun 2005 yılında İngiltere'de '1001 Nights now' adıyla Nottingham Playhouse'da sahnelemiştir.
Murathan Mungan 1989'da, İngiliz yazar Nell Dunn'ın 'Steamin' adlı oyununu 'Kadınlar Hamamı' sahneye koymuştur.
Mungan'ın döneminde Ankara İl Radyosu'nca seslendirilen iki tane de radyo oyunu vardır: Dört Kişilik Bahçe ve Öümburnu.
Mungan bir tanesi filme alınan üç tane de film senaryosu yazmıştır. 1984'te Atıf Yılmaz tarafından filme alınan Dağınık Yatak'ın yanı sıra Dört Kişilik Bahçe ve Başkasının Hayatı adlı iki senaryosu daha vardır. Bu üç senaryo 1997'de üç ayrı kitap olarak aynı anda yayımlanmıştır.
Gazete ve dergilerde İlk yazıları 1975'de yayımlanan Mungan, yirmi yıllık yazı serüveninin çeşitli ürünlerinden yaptığı bir derlemeyi kırkıncı yaşı nedeniyle Murathan'95 adlı bir kitapta toplamıştır.
Bu kitapla birlikte başlayan özel toplama kitapları, şiirlerinden kendinin yaptığı özel bir seçmeyi içeren numaralanmış tek baskı olarak yayımlanmış Doğduğum Yüzyıla Veda ile sürmüş, bunu,13+1'de şiirlerini, 7 mühür'de kimi öykülerini bir kutu içinde bir araya getirdiği toplamlar ve Türk şiirinde şimdiden bir 'kült kitap' olmuş olan Yaz Geçer'in onuncu yılı nedeniyle yapılan büyük boy özel baskı izlemiştir. Ellinci yaşı için hazırladığı ve yalnızca 2005'te yayımlanıp baskısı bir kez daha tekrarlanmayacak Elli Parça kitabı da bu özel kitaplardandır.
Beş bölümden oluşan ve her bölümü ayrı bir yazar tarafından kaleme alınan bir Bülent Erkmen projesi olarak 2004'te yayımlanan 5 peşe romanında da yer almıştır.
Murathan Mungan, bu arada yabancı yazarların öykülerinden ve yazılarından oluşan çeşitli seçkiler yayımlamayı sürdürmektedir. İlk öykü seçkisi Ressamın Sözleşmesi'ni, daha sonra Çocuklar ve Büyükleri, Yazıhane, Yabancı Hayvanlar, Erkeklerin Hikayeleri ve Kadınlığın 21 Hikayesi adlı öykü ve yazı seçkileri izlemiştir.
Bütünüyle özyaşamöyküsel bir malzemeden yola çıkan ilk anlatı kitabı Paranın Cinleri'ni 1997'de yayımlamıştır.
Şiir ve öykü arası bir dil ve kıvam tutturduğu yazınsal metinlerini bir araya topladığı Metinler Kitabı ise, 1998'de yayımlanmıştır.
Mungan'ın kimi şiirlerinin Kürtçeye çevirisinden yapılan bir toplam Li Rojhilate Dile Min (Kalbimin Doğusunda) adıyla 1996'da yayımlanmıştır.
Mungan, bugüne değin çoğu 'Yeni Türkü' topluluğu tarafından seslendirilmiş olan şarkı sözleri yazmıştır. Yazdığı şarkıların Türkiye'nin önemli şarkıcıları, toplulukları tarafından yeniden seslendirilmesiyle oluşan ve 'tribute' sayılabilecek Söz vermiş şarkılar adlı 'cover' albümü 2004'te yayınlanmıştır.
2006'da bugüne dek yazdığı tüm şarkı sözlerini gene aynı ad altında bir araya getirerek kitaplaştırmıştır.
Yazıları, şiirleri ve kimi kitapları bugüne değin İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İsveççe, Norveççe, Yunanca, Fince, Boşnakça, Bulgarca, Farsça, Kürtçe ve Hollanda diline çevrilerek çeşitli dergi, gazete ve antolojilerde yayımlanmıştır.
Murathan Mungan, 1985'ten bu yana İstanbul'da yaşamaktadır.
İlk kitapları farklı yayınevleri tarafından yayımlandıktan sonra, 1986'da Remzi Kitabevi'ne, 1992'de de Metis Yayınları'na geçmiştir. Halen aynı yayınevindedir.
