Puan
8.110 üzerinden
Uyumak mı istersin uyanmak mı?Psikoloji
90 sayfalık ince bir kitap. Üstelik her bölümde sayfanın arkası da boş sayfa. Hemencecik biter yarım saat sürmez.
Diye başlıyorum.
Ama unuttuğum bir şey var. Bu bir Georges Perec kitabı!
Kitabın ilk cümlesi “GÖZLERİNİ KAPAR KAPAMAZ, uykunun serüveni başlıyor.” İkinci cümleyi de yazayım mı? Tabi ki HAYIR! Çünkü kitabın ikinci cümlesi neredeyse bir (1) sayfa sürüyor. Ancak, kuşkusuz gibi bağlaçlar, etejare-detejare ilginç kelimeler derken uçsuz bucaksız bir söyleyiş. Ne anlattığını idrak edemeyerek başlıyorum sayfaları çevirmeye.
Georges Perec’in daha önce okuduğum eseri 
Bahçedeki Gidonları Kromajlı Pırpır da Neyin Nesi?, üslup açısından pek farklı değildi. Okuyucuyu yoran bir anlatım, gereksiz kullanılan edatlar, bağlaçlar ve sözcük öbekleri bu kitapta da vardı; fakat ilerleyen bölümlerde kitap, mizahi bir dille eleştiriye dönmüştü ve keyif almıştım. Aynı şeyleri yaşamayı beklerken bu kitapta tamamen farklı duyguların içinde boğuluyorum.
Kayıtsızlık, yaşarken cansızlık, enerjisizlik, umursamamazlık nedir; hepimiz birkaç tanım yapabiliriz bununla alakalı. Fakat Perec öyle bir tanım yapıyor ki , bir arabesk şarkının başrolünde hissediyorum kendimi. “Robot hareketleri: kalkmak, yıkanmak, tıraş olmak, giyinmek. Sürprizsiz yaşam” Bunun gibi hayattan soğumamıza sebep olan birçok karamsar cümle.
Uyanıkken uyumak, yaşarken ölmek, dibe vurmak gibi kavramların altını koyu harflerle çiziyor nevi şahsına münhasır yazar 
Georges Perec . Benim tavsiyem, psikoljiniz olumsuz cümlelerden çabuk etkilenen bir yapıda ise; kitaptan uzak durmanız sağlıklı olacaktır. Biz zaten Müslüm Baba şarkıları ile büyümüşüz, bize bundan sonra hiçbir şey koymaz diyorsanız da keyif alacağınız bir kitap olabilir.
Bu kitabı okuduktan sonra ben kendi psikolojimi sağlam bir eğitim almış asker gibi hissediyorum. Bu saatten sonra daha da yıkılmaz bir kale
Bahçedeki Gidonları Kromajlı Pırpır da Neyin Nesi?, üslup açısından pek farklı değildi. Okuyucuyu yoran bir anlatım, gereksiz kullanılan edatlar, bağlaçlar ve sözcük öbekleri bu kitapta da vardı; fakat ilerleyen bölümlerde kitap, mizahi bir dille eleştiriye dönmüştü ve keyif almıştım. Aynı şeyleri yaşamayı beklerken bu kitapta tamamen farklı duyguların içinde boğuluyorum.
Kayıtsızlık, yaşarken cansızlık, enerjisizlik, umursamamazlık nedir; hepimiz birkaç tanım yapabiliriz bununla alakalı. Fakat Perec öyle bir tanım yapıyor ki , bir arabesk şarkının başrolünde hissediyorum kendimi. “Robot hareketleri: kalkmak, yıkanmak, tıraş olmak, giyinmek. Sürprizsiz yaşam” Bunun gibi hayattan soğumamıza sebep olan birçok karamsar cümle.
Uyanıkken uyumak, yaşarken ölmek, dibe vurmak gibi kavramların altını koyu harflerle çiziyor nevi şahsına münhasır yazar Georges Perec . Benim tavsiyem, psikoljiniz olumsuz cümlelerden çabuk etkilenen bir yapıda ise; kitaptan uzak durmanız sağlıklı olacaktır. Biz zaten Müslüm Baba şarkıları ile büyümüşüz, bize bundan sonra hiçbir şey koymaz diyorsanız da keyif alacağınız bir kitap olabilir.
Bu kitabı okuduktan sonra ben kendi psikolojimi sağlam bir eğitim almış asker gibi hissediyorum. Bu saatten sonra daha da yıkılmaz bir kale
Perec'in Uyuyan Adam'ı hiçlikte hapsolmuştur. Mutlak hareketsizlik: ne fiziksel ne de düşünsel bir eylem söz konusudur. Bu nedenle yarı ölüm diye adlandırılan uykuyla özdeşleşmiştir. Freud'un fazla uykuyu bir kaçış olarak nitelediğini biliyoruz. Benim aklıma ise İnception filminde hayattan kaçmak için kendilerini uyutan insanlar geldi: Bu insanlar rüyada olduklarının farkına varıp ona hâkim olarak rüyalarında istediklerini yapabiliyorlar, hâliyle asla uyanmak istemiyorlar. Buna teolojide cennet deniyor. Buna karşın kitapta Uyuyan Adam'ın rüyalarından bahsedilmez. O, yaşamayı hiç bilmediğini ve bilemeyeceğini keşfederek kendini her şeyden soyutlamıştır. Bir isminin olmaması da bunun bir göstergesidir. O, bir hiçtir.
Perec onu kitabın bir yerinde şu şekilde tasvir eder: "Sen bulanık bir gölgeden, sert bir kayıtsızlık çekirdeğinden, bakışlardan kaçan nötr bir bakıştan başka bir şey değilsin." Bulanık bir gölge imgesi onun artık bedensel varlığının da tehlikeye girdiğini gösterir: Tabii mitsel bir aura içinde hücreleri buharlaşmamaktadır ancak psikolojik olarak her geçen gün hayatla bağı zayıflayan insan bedeni, artık değiştirilmesi gereken yıpranmış bir deriden başka bir anlam ifade etmez. Hücrenin en son noktası olan çekirdek imgesi onun hiçliğin tam ortasına gelmiş olduğunu gösterir. Güneş onun yıpranmış derisini yakar, bu yüzden geceleri çıkar sokağa ve çevresine hiçbir şey hissetmeden, düşünmeden sadece bakar. Yabancılaşmanın getirdiği korkudan dolayı etrafındaki bakışlardan bile sakınmaktadır, çünkü kendisini fark eden her bir gözle kuracağı bağlantı onu hayata tutacak, bu bağlanma ise yeniden bilinmezlik anlamına gelen hayata dahil olma çabasına sokacak ve bu, onun artık bildiği üzere mutlak bir mağlubiyetten başka bir şeyle sonuçlanmayacak bir çaba olacak.
Reklam
Uyuyan Adam – Derin Bir Uykunun İçinde Kaybolmak
Georges Perec’in Uyuyan Adam kitabı, hayatın anlamsızlığına karşı duyulan derin bir kayıtsızlığın hikâyesi. Kitabı okurken, adını bilmediğimiz genç adamın dünyasına adım atıyoruz. Bu genç, hayattan elini eteğini çekmiş, zamanı sadece uyuyarak ve düşüncelerinin içinde kaybolarak geçiren biri. Ne bir hedefi ne de bir arzusu var; sadece var olmanın ağırlığını hissediyor ve bu ağırlıktan kaçmak için kendini uykuya teslim ediyor.
Perec, ikinci tekil şahısla yazdığı bu metinde okuru doğrudan kahramanın yerine koyuyor. “Sen” diyerek sesleniyor ve bir bakıma okuru da bu kayıtsızlığa davet ediyor. Bu anlatım tarzı, kitabı okurken sanki o uyuyan adam sizmişsiniz gibi hissettiriyor. Onun boş vermişliğini, umutsuzluğunu ve hayattan kopmuşluğunu iliklerinize kadar yaşıyorsunuz.
Ancak Uyuyan Adam, karamsarlığıyla okuyucuyu yorabilecek bir kitap. Hayattan hiçbir beklentisi olmayan bir karakteri takip etmek, yer yer sıkıcı ve boğucu gelebilir. Ama işte tam da burada Perec’in ustalığı devreye giriyor: Bu sıkıcılığı öyle güzel anlatıyor ki, adeta anlattığı kayıtsızlığın içine çekiliyorsunuz.
Kitap, anlam arayışı içinde kaybolmuş herkese hitap ediyor. Eğer varoluşsal sancılarla boğuştuğunuz, hayatın anlamsızlığını sorguladığınız bir dönemdeyseniz, bu kitap size çok şey katabilir. Ancak hafif ve eğlenceli bir şeyler arıyorsanız, Uyuyan Adam muhtemelen sizi zorlayacaktır.
Sonuç olarak, Georges Perec’in bu eseri, hayattan kaçmanın, kendi içine çekilmenin ve varoluşun ağırlığı altında ezilmenin etkileyici bir tasviri. Bazen kaybolmak, bulunmanın en derin hali olabilir. Eğer bu karanlık yolculuğa çıkmaya hazırsanız, Uyuyan Adam sizi bekliyor.
Bazı kitaplar vardır, anlatması çok zordur. Okumak, o kitabı anlatmaktan çok daha kolaydır. Okurken bir şeyleri anladığını zannedersin; ama iş karşındakine anlatmaya gelince nereden başlayacağını bilemezsin. Bir yerini anlatmaya başlasan diğer yerler yarım kalacaktır, bir konudan bahsetsen diğer konunun hatrı kalacaktır. İşte bu kitap da tam olarak o kitaplardan biri.
Eminim ki, Uyuyan Adam'ı okuyan her okur, farklı farklı anlamlar çıkaracaktır. Bu durum okurun niteliksiz olduğunu göstermez, yazarın çok iyi bir iş çıkardığını gösterir. Bu sebeple Uyuyan Adam isimli bu kitabı, kendi anladığım yönleriyle size aktarmaya çalışacağım.
Öncelikle yazar Georges Perec, ikinci tekil şahıs bakış açısıyla kitabını yazmış. Daha önce ikinci tekil şahıs bakış açısıyla yazılmış bir kitap okudum mu hatırlamıyorum; ama sadece yazarın seçmiş olduğu dil ve üslup bile nasıl farklı bir kitap okuduğunuzu daha kitabın başlarında size gösteriyor. Değişik bir kitap okuyorum hissine hemen kapılıyorsunuz zaten. Akabinde kitabı okudukça diyalog arıyorsunuz; ama o da ne? Kitapta hiçbir diyalog yok...
Kitabın içerisine girmeden önce belirtmem gereken bir husus daha var. Georges Perec, kitabın hemen başında Kafka'nın Günah, Acı, Umut ve Doğru Yol Üzerine Aforizmalar'ından şu sözü yerleştirmiş:
“Evinden çıkman gerekmez. Masandan kalkma ve dinle. Hatta dinleme, yalnızca bekle. Hatta bekleme bile, kesinlikle sessiz ve yalnız ol. Dünya, maskesini düşüresin diye, gelip kendini sunacaktır sana, başka türlü olamaz; kendinden geçmiş bir halde eğilecektir önünde.”
Bence Perec, Uyuyan Adam isimli bu kitabını Kafka'nın yukarıdaki sözünün üzerine kaleme almış. Hatta Kafka'ya cevap niteliğinde olduğunu düşünüyorum. Zira Kafka'nın Dönüşüm kitabındaki Gregor Samsa’nın bir sabah böceğe dönüşmesinde olduğu gibi,
Ölmedin. Delirmedin...Georges Perec ile tanışma kitabım, anlatımını en farklı bulduğum ve hayatımda okuduğum en farklı romandı. Tek bir diyalog bile içermiyor. İnsanın kalabalıklar arasındaki yalnızlığını çok güzel anlatıyor. Betimlemeler, duygusal çözümlemeler harika. Depresyonun, sanatla buluşmuş hali. Yalnızlık ve kayıtsızlık... Yazar kelimelerle anlatılması zor olan yaşanılan anları o kadar güzel betimlemiş ki o kelimeler sizin de yaşayıp anlatamadığınız durumlara tercüman oluyor adeta. Yalnızlığı çok iyi anlattığını ve hissettirdiğini düşünüyorum. Okurken her insanın kendinden bir şeyler bulabileceği kült bir eser niteliğinde.. Keyifli okumalar dilerim..
Georges Perec ile tanışma kitabım, anlatımını en farklı bulduğum ve hayatımda okuduğum en farklı romandı. Tek bir diyalog bile içermiyor. İnsanın kalabalıklar arasındaki yalnızlığını çok güzel anlatıyor. Betimlemeler, duygusal çözümlemeler harika. Depresyonun, sanatla buluşmuş hali. Yalnızlık ve kayıtsızlık... Yazar kelimelerle anlatılması zor olan yaşanılan anları o kadar güzel betimlemiş ki o kelimeler sizin de yaşayıp anlatamadığınız durumlara tercüman oluyor adeta. Yalnızlığı çok iyi anlattığını ve hissettirdiğini düşünüyorum. Okurken her insanın kendinden bir şeyler bulabileceği kült bir eser niteliğinde.. Keyifli okumalar dilerim..Reklam
Reklam