Kitap, ‘’ekümenik’’ olarak adlandırılan, İznik konsili ile başlayan genel konsilleri ve ‘doğu-batı ayrılması’ sonrasında batı kilisesinin konsillerini anlatıyor. Daha önce okuduğum Almanya ve Fransa tarihlerinde kilise ve Papanın, dönemlerine önemli etkilerini görünce merak edip bu kitabı buldum.
Okuduğum eser TTK-1990 basımıydı. İçinde yazım hatalarının olması, çok sayıda isim-olay içermesinden dolayı karışık gelmesine rağmen, genel bir bilgi edinmek açısından okunabilecek bir eser.
Hristiyanlığın önemli konularından biri olan Konsilleri detaylıca anlatan bir kitap. Sadece konsiller değil Hristiyanlığın gelişmesi ve yayılmasına da değinmiş. İznik Konsili 7 Konsil arasında ilktir ve diğer Konsiller de Türkiye de toplanmıştır. İznik Konsili'nin en önemli konusu İsa'nın Tanrı ile aynı aynı özden olduğunun kabul edilmesidir. Bir grup, İsa'nın yaratılmış insandan farklı olmadığını savunduğu için ve bu durum taraflar arasında sorun çıkardığı için konsil toplanmıştır. Konsili toplayan Roma İmparatoru I. Constantinus olmuştur. Bir diğer konusu ise paskalyanın ne zaman kutlanması gerektiğininin netleşmesi olmuştur. Dinler tarihine ilgilisi olan herkese tavsiye ederim.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Hristiyanlık tarihinin en kilit olaylarından biri olan İznik Konsili'ni 1700. yılında hem anmak hem de anlamak açısından çok değerli ve yerli bir kaynak. Bu kitabın, Hristiyanlık tarihiyle ilgili doğru sanılan yanlışların ortaya çıkması ve artık gerçek kaynaklara dayanan yazıların üretilmesine vesile olmasını tüm kalbimle diliyorum.
Sade ve akıcı bir dille yazar bize İznik Konsili'nin toplanma sebebini, orada konuşulanları ve kararları birincil kaynakları dikkate alarak sunuyor ve Hristiyanlık açısından önemine de değiniyor.
Hem araştıranlar için hem de Hristiyan olup kendi tarihini öğrenmek isteyenler için iyi bir kaynak niteliğinde.
HıristiyanlıkDin
Yazar Şinasi Gündüz dinler tarihi alanında bir akademisyen olduğu için kendi fikirlerinden ziyade hıristiyanlığın tarihsel gelişimini, dinsel kaynaklarını, temel inanç esaslarını, mezheplerini, ibadet anlayışlarını ve kilise kurumunu bilimsel manada yazmış. Öyle ki kitaplığınızda bulundurmanız gereken, hıristiyanlığık hakkındaki sohbetlerinizde temel kaynak olacak nitelikte bir kitap.
Bir tarih sever olarak benim en çok hıristiyanlığın tarihsel gelişimi dikkatimi çekti. Hz. İsa'nın dönemindeki Yahudi toplumu, havariler, patristik dönem ve konsiller bu dinin serüveni ve toplumda karşılık bulması açısından çok önemli. Temel inançlarını ve ibadetlerini az çok biliyordum lakin sosyolojik bağlamda hıristiyanlığın mezhepleri ile yeni kilise akımları oldukça önemli detaylar içeriyor. Hıristiyanlığın Batı karşılığı olduğu kadar Anadolu'da da karşılığı var. Çünkü konsillerin çoğu Anadolu topraklarında yani Türkiye'de gerçekleşmiş. Hz. İsa'nın annesinin ve havarilerinin Filistin'ten ayrılıp Anadolu'ya gelmesi ise ayrı bir kitap konusu. Kıymetli topraklara, büyük bir medeniyete sahibiz. O yüzden daha çok okuyup daha çok öğrenmemiz gerekiyor.
Son olarak kitapta daha çok hıristiyanlığın Batı'daki konumuna değinildiğini belirtmeliyim. Kilisenin kurumlaşması ve etkinliği dikkat çekecek hususlar arasında. Zaten okuduktan sonra Avrupa'yı gezerseniz eğer muhtemelen kitaptaki bilgilerin karşılığını fark edeceksiniz.
Şinasi Gündüz
Şinasi Gündüz
Öncelikle ölümünden dolayı bu bilge insan Aytunç Altındal'ı rahmetle anıyorum. Umarım ebedi istirahatgâhında rahattır. Önemli bir hatırlatma ve ikâz: Okuyacaklarınız sizi derinden sarsabilir hazırlıklı olun. Bu arada 30 küsür yıllık çalışmanın ürünüdür bir kalemle çöpe atamazsınız. Ki kanıtlar ortada. İznik konsiline(325) kadar Hristiyanların cumartesi günü yani Yahudi geleneğine göre ibadet etmeleri de cidden ilginçti. İsa yaşadıysa dahi o da cumartesi günleri edermiş. Aytunç Altındal'ın okuduğum ilk kitabıydı daha nicelerine... Bkz: Tyanalı Apollonius (Zeitgeist'i şimdi daha iyi anloyorum. Paganizmle neyi kastettiklerini falan... 2-3 ay öncesine kadar İncil diye bir kitabın hiç yazılmadığını zannnetsemde Kuran'a itibar ettiğimden yazıldığına inanıyorum.)
İlginçtir ki, 1. yüzyıldaki ilk otuz yılda yaşadığı varsayılan İsa, Yahudi'ydi ve burası çok önemlidir ki, eğer
onun yaşadığı dönemde birisi çıkıp da kendisine "İncil=Bible" çok iyi bir kitap deseydi, inanın, İsa o kişinin
yüzüne şaşkınlıka bakar ve acaba neden söz ediyor diye merak ederdi. Tarihçi Hendrik Willem van Loon'un gösterdiği gibi, İsa'nın yaşadığı dönemde hiçbir Yahudi "İncil=Bible" diye bir sözcük duymamıştı. Bu sözcük
1. İznik Konsili'nden soma o dönemde (4. yüzyıl) İstanbul'daki Kilise'nin Patriği olan John Chrysostom tarafından icat edilmişti ve Konsil'de sayısı 4'e indirilen
Gospeller ile Apokirif sayılmayarak Kutsal hale getirilmiş olan diğer metinleri simgeliyordu. Van Loon'un da belirt-
tiği gibi günümüze kadar gelen İncil=Bible, İsa'nın ölümünden yaklaşık 700 yıl kadar soma (8. yüzyıl) tamamlanmış ve en az 60 kadar yerel ve genel toplantılar, konsiller yapıldıktan soma Doğu ve Batı Kiliseleri tarafından kabul edilen metinler haline gelmiştir. Aslı İbranice ve Aramice olan Eski ve Yeni Ahit daha
Türkiye'de ve genel olarak İslam ülkelerinde de sanırım Kristoloji ve hristiyan tarihi pek rağbet görmüyor. İnanç gereği uzak duruyorlardır. Herneyse, Konsiller ve tarihi hristiyan tarihi parçası. Bu kitapta bunlara değinmiş. Çok kalın olmayan bir kitap. Okunabilir.