İki tarih vardır, biri siyasetin, diğeri edebiyat ve sanatın. İlki iradenin, ikincisi aklın tarihidir. Bundan dolayı ilki genellikle irkiltici ve hatta dehşete düşürücüdür; korku, dehşet sıkıntı, tehlike, hile, tezgah, düzen ve en masse korkunç katliamlar. Buna mukabil diğeri her yerde zevk verici. sakin ve asudedir, tıpkı kendi başına akıl gibi hatta böyle bir tarih yanlış yollardan söz etse bile böyledir.