Kitap, Cemal Süreya tarafından Elif Sorgun’a (Zühal Tekkanat) ithaf edilmiştir. Çoğu şiir daha önce Papirüs dergisinde (Süreya’nın kendi dergisi) ve diğer dergilerde yayımlanmıştı; 1965-1971 arası yazılan şiirleri kapsar.
Kitap, İkinci Yeni şiirinin önemli örneklerinden biridir. Aşk, erotizm, anne özlemi, sürgün, kimlik, toplumsal/siyasal eleştiri gibi temaları yoğun imgelerle işler. Süreya’nın sürgün deneyimi (Dersim olayları sonrası ailesinin Bilecik’e sürgün edilmesi), doğduğu coğrafya ve kültürel kökenler şiirlere yansır. Kitaba adını veren ünlü şiirde (“Beni Öp Sonra Doğur Beni”) şair, annesini küçük yaşta kaybetmesinin yarattığı boşluğu sevgiliye yansıtır: “Annem çok küçükken öldü / beni öp, sonra doğur beni.” Bu dize, aşkı hem tutkulu hem de annelik şefkatiyle birleştiren ikonik bir ifadeye dönüşmüştür. Şiir, aynı zamanda toplumsal travmalara (Dersim olayları gibi) dolaylı göndermeler içerir.
Süreya, bu kitabı “toplumsal yönü sebebiyle” en sevdiği şiirlerini barındırdığını belirtmiş ve şiirinde tarihsel bir çizgi, Anadolu’yu dolanış, Yunus Emre, Pir Sultan gibi gelenekten besleniş gördüğünü söylemiştir. Eleştirmenler (Enis Batur, Vecihi Timuroğlu, Selim İleri gibi) kitabı övmüş; “dolu dolu”, ustalıklı, cinsellik temasıyla evrenselleşen, imgeleri yoğun ve disiplinli bir eser olarak değerlendirmiştir.
Yayın ve Etki
İlk baskı: 1973, E Yayınları.
Sonraki baskılar: Yapı Kredi, Can Yayınları gibi yayınevlerinden devam etti (günümüzde Can veya YKY baskıları bulunur).
Cemal Süreya’nın Üvercinka, Sevda Sözleri gibi diğer eserleriyle birlikte modern Türk şiirinin doruklarından sayılır. Birçok okur ve eleştirmen için “başyapıt”lar arasındadır.
Kitap, erotizmle toplumsal acıları, kişisel travmayla kolektif hafızayı ustaca harmanlayan, her okunuşta yeni katmanlar açan
Kitap özeti ve kitap yorumudur spoiler!
Bu kitabı okurken en çok dikkatimi çeken şey, yazarın kalemine olan hayranlığımın bir kez daha artması oldu. Daha önce Geçmişin Kırıkları ve Karışık Kaset kitaplarını da çok sevmiştim. Yazarın karakterlere hissettirdiği duygular, yaptığı betimlemeler ve diyalogları yazış biçimi bana her zaman çok samimi geliyor. Bu kitabı aslında biraz korkarak okudum diyebilirim. Uzun zamandır listemdeydi ve sürekli karşıma çıkıyordu. Acaba beklentimi karşılamaz mı diye düşünüyordum ama yine beni yanıltmadı ve gerçekten çok sevdim.
Kitapta uzun yıllardır evli olan Grace'i okuyoruz. Grace, kocasının kendisini aldattığını öğreniyor. Üstelik evliliği boyunca yedi kez düşük yapmış ve artık evlilikleri tamamen yıpranmış durumda. Boşanmaya karar veriyorlar ancak Grace hâlâ kocasını sevdiğini düşünüyor. Küçük bir kasabada yaşayan Grace'in babası papaz ve ailesi kasabada oldukça saygı duyulan insanlar arasında yer alıyor. Buna rağmen yaşadığı sorunları kimseyle paylaşmıyor ve boşanma sürecinden ailesinin bile haberi olmuyor.
Bir süre sonra kasabaya dönüp en yakın arkadaşının evine gidiyor ve bir süre onun yanında kalmak istediğini söylüyor. Ancak evde dolaşırken kocasına ait bir tişört görüyor ve aslında kocasının kendisini en yakın arkadaşıyla aldattığını öğreniyor. Üstelik bu tek seferlik bir olay değil, uzun süredir devam eden bir ilişki. Bunu öğrendiği anda dünyası yeniden başına yıkılıyor ve yaşadıklarını anlatmak için kız kardeşinin yanına gidiyor.
Tam bu süreçte kasabanın yüz karası olarak görülen Jackson ile yolları kesişiyor. Jackson, alkolik babasıyla birlikte yaşayan ve araba tamirciliği yapan biri. Kasaba halkı onu ve babasını yıllardır dışlıyor. Hatta ona "canavar" ve "yüz karası" gibi lakaplar takmışlar. Grace ve Jackson zamanla aynı ortamlarda bulunmaya başlıyorlar. İlk
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Küçük Prens’i okurken aslında bir çocuk kitabından çok daha fazlasıyla karşılaştım. Kitap, büyüdükçe kaybettiğimiz saflığı, sevgiyi ve insan ilişkilerinin gerçek değerini sade ama etkileyici bir dille anlatıyor. Özellikle ‘İnsan ancak yüreğiyle baktığı zaman doğruyu görebilir’ düşüncesi beni en çok etkileyen kısım oldu.
Küçük Prens, bana hayatın en önemli şeylerinin gözle görülemeyeceğini, sevginin emek ve sorumluluk gerektirdiğini yeniden hatırlattı. Her yaştan insanın kendisinden bir parça bulabileceği, kısa ama etkisi uzun süren bir eser olduğunu düşünüyorum. Bitirdiğimde içimde hem bir hüzün hem de hayata karşı daha sıcak bir bakış açısı bıraktı. Bu yüzden Küçük Prens’i sadece okunacak değil, zaman zaman tekrar dönülüp üzerinde düşünülmesi gereken özel bir kitap olarak görüyorum.
Puan vermedi
Nikolay Gogol, dünya edebiyatında kara mizahın, bürokratik hicvin ve insan psikolojisinin en sarsıcı örneklerinden biri olan bu ölümsüz eserinde; küçük bir memurun zihinsel çöküşünü ve deliliğe adım adım teslim oluşunu muazzam bir trajikomik dille anlatıyor. Roman, Çarlık Rusyası’nın o boğucu bürokratik çarkları arasında sıkışmış, 9. dereceden bir memur olan Aksenti İvanoviç Poprişçin’in tuttuğu günlükler üzerinden ilerliyor.
Poprişçin; toplumdaki statü farklarını, maruz kaldığı aşağılanmaları ve müdürünün kızına duyduğu imkansız, sınıfsal aşkı hazmedemedikçe gerçek dünyadan kopmaya başlar. Zihninin yarattığı sanrılar, sokaktaki köpeklerin birbiriyle mektuplaştığına inanmasıyla başlar ve İspanya tahtının boş olduğunu duyduğunda kendini "İspanya Kralı" ilan etmesiyle trajik bir zirveye ulaşır. Gogol, bir adamın akıl sağlığını yitirişini anlatırken aslında bireyi ezen, yok sayan ve rütbelere tapan o acımasız toplumsal sistemi, unvan çılgınlığını ve aristokrasinin kibrini amansızca kırbaçlıyor.
*Bir Delinin Hatıra Defteri*; okuru bir yandan Poprişçin’in absürt hezeyanlarına güldürürken, diğer yandan onun tımarhanedeki o çaresiz, "Anneciğim, kurtar beni!" haykırışıyla kalbini paramparça eden dâhiyane bir psikolojik ve sosyolojik başyapıttır.
Puan vermedi·157 syf.·
2026 27. kitabı
Bir yazarın ilk eseri çoğu zaman ya çıraklığının itirafı ya da olacaklarının habercisidir. İnsancıklar her ikisidir. Dostoyevski bu romanı 1846'da, yirmi dört yaşında yazdı. Belinski onu "yeni bir Gogol" diye ilan etti, Petersburg salonları genç adamı omuzlarına aldı, sonra bir yıl içinde yere bıraktı. Yirmi yıl boyunca Dostoyevski o ilk anın gölgesinde yaşadı; Suç ve Ceza gelene kadar adı bu kitapla birlikte anıldı. Şimdi geriye dönüp baktığımızda, gençliğin coşkusu sönmüş, gerçek görünür: *İnsancıklar* iyi bir roman değildir; ama büyük bir romandır. İkisi aynı şey değildir.
Hikâye basit: orta yaşlı, yoksul, alkol problemi olan bir devlet katibi Makar Devuşkin ile uzak akrabası olduğu öksüz genç kadın Varvara Dobroselova mektuplaşır. Aynı sokakta, karşı pencerelerden birbirlerini görebilecek mesafede yaşarlar. Makar maaşının önemli bir kısmını gizlice Varvara'ya gönderir; bunun karşılığında bir teşekkür, bir mendil, bir kitap, bir umut alır. Roman bu mektupların birikiminden ibarettir. Sonunda Bikov adlı zengin bir adam çıkagelir, Varvara'yı eski bir hesabı kapatmak için satın alır, taşradaki çiftliğine götürür. Makar yapayalnız kalır. Hikâye burada biter; ama hikâyenin yıkıcılığı tam burada başlar.
Dostoyevski'nin bu kitapta yaptığı şey Rus edebiyatına bir arketip kazandırmaktı: "küçük adam." Devlet katibinin paltosunu Gogol önce kendisi giydirmişti, ama o paltonun içine bir ruh yerleştiren Dostoyevski oldu. Gogol'ün Akaki Akakiyeviç'i acınası bir karikatürdü; Dostoyevski'nin Makar'ı acınası bir insandır. Aradaki fark devasadır. Çünkü Makar yoksuldur, ama gururludur. Yoksulluğunun farkındadır, üstelik gizlemeye çalışacak kadar gururludur, daha da kötüsü, bu çabasının boşunalığını bildiği için iki kat acı çeker. Romandaki en derin satırlar bu utancın etrafında
Yaşar Kemal, Çukurova’nın kavurucu sıcağında, toplumsal baskının ve törenin bir çocuğu nasıl adım adım katile dönüştürdüğünü sarsıcı bir dille anlatıyor. Babasının öldürülmesinin ardından, anası Esme’nin güzelliğini ve "ihanetini" bahane eden köylülerin bitmek bilmeyen fısıltılarıyla kuşatılan küçük Hasan’ın iç dünyasındaki o devasa çelişkiyi, korkuyu ve çaresizliği iliklerimize kadar hissettiriyor. İnsanın yakasını bırakmayan kan davası gerçeğini, anasını vurması için bir çocuğun omzuna yüklenen o ağır ve karanlık yükü destansı bir ağıt gibi işleyen, toplumsal cinnetin ve vicdan azabının başyapıtı.
