Gerçekliğin sınırlarını kadınların hayal gücüyle aşmaya hazır mısınız? Gezegenin Etrafındaki Kadınlar, 15 farklı kadın yazarın kalemiyle bizi lunaparkların gizemli kapılarından geçirip teknolojinin soğuk ama düşündürücü labirentlerine bırakıyor. Antoloji, modanın acımasızlığını yansıtan hologramlardan, toplumun kıyısına itilmiş kadınların görünmez direnişine uzanıyor.
1. Opalesans / Selin Arapkirli
Hemzendiyar adında baskıcı, kadını ikinci sınıf sayan bir ülkede yaşayan Ayla, kaybolan kocasını ararken içinde yaşadıkları düzenin nasıl yalanlar üzerine kurulu olduğunu keşfeder. Selin Arapkirli, mürekkepbalığı genetiği ile insan derisini birleştirdiği bu distopyada, kadının kamusal alandaki "yokluğunu" ironik bir "görünmezlik gücüyle" tersyüz ediyor. Kadının sesinin ve varlığının sistem tarafından silinmesine karşı, sarsıcı bir direniş… Peki Ayla, diğer Hemzendiyarlı kadınları uyandırabilecek mi?
2. Yapay Zekâ Manifestosu / Zeynep Okçu
Duyguların birer lüks sayıldığı, empatinin ise çoktan tarihe karıştığı karanlık bir gelecekte, yazılımcı Bahar, “Empatix” adında bir proje geliştirir. Ne var ki proje yarım kalır. Peki, empatinin yitirildiği bir gelecekte, yapay zekâ, insani duyguları restore edebilir mi? Birçok öyküde yapay zekâ duygusuzluğuyla felaket getirirken, bu öyküde tam tersi, teknoloji umut veriyor.
3. Uzay Bunalımı / E. Nihan Acar
Zamansızlık ve anlamsızlık içindeki varoluş sancısından hiçbir evren kurtaramaz ana karakteri. Simülasyon teorisi ile harmanlanan öyküde, ana karakterin, sistemin dayattığı sahte gerçekliğe duyduğu inançsızlık hiçbir senaryoya rağmen geçmez. Zamanın bir oyun alanına dönüştüğü bu öykü, modern yabancılaşmaya zarif bir eleştiri getiriyor.
4. Modelist / Melisa Parlak
"Daha şık giyinmelisin" baskısıyla başlayan bu teknolojik distopya,
2024 yılı bitmesine bir ay kala bu yıl içinde basılan Yerli Bilimkurgu Yükseliyor Bilimkurgu Öykü Seçkisi 2024'inde önceki seçkilerdeki Sezai Özden'in el emeği göz nuru çizimleri yerini artık hayatımızda yardımcı asistan görevi yapan yapay zeka tarafında tasarlanan ve öyküleri anlatan sinematik gerçekçi öykü resimleri yer aldı. Öykü seçkisinde öyküler, önceki seçkilerdeki öykü kalitesindeki düzeyinden gittikçe uzaklaşırken öyküleri tek tek nesnel anlatımlı olarak inceledim;
En Uzun Yol (Arda TİPİ); Akıcılık, sürükleyicilik ve merak uyandırıcılığın başrolde olduğu yerli bilimkurgu öyküsünde insanların nutuklarını keserken son paragrafın gereksiz olduğu da izlenimi veriyor. Rüya terapisiyle zaman yolculuğu yapıldığını görürken öykünün kırılma anı ise nutukları kesen o gizemli yaratığın varlığıdır. Ruhsal ve fiziksel betimlemelerle olayın gerçekleştiği labortuvarda kendimizi bulmakta alıkoyamıyoruz.
Robokurt (Muhittin Yağmur POLAT); Öykünün adı yarı Slavca yarı Farsça olsa da içerik olarak yerli bilimkurgu olarak kabul edilmesi su götürmez bir gerçektir. Öncelikle Robokurt için Dargankaşkır adı öneriyorum çünkü hayvan robotlar için metal anlamına gelen "Dargan" ve hayvan adları bir araya getirerek kullanabiliriz. Öyküye dönersek üniversiteyi kısa sürede bitirmek için bitirme tezi olarak hayvan zekası destekli yapay zekalı kuladargan yapıp üniversiteye sunmalıdır. Öykü ilk etapta ruhsal ve fiziksel betimlemeler ile durum öyküsü olarak ilerken birden kontrolden çıkan Dargankaşkır, ormana kaçıp insan zekası öykünen yapay zekadan yapıldığı için neden kaşkırıya dönüştürüldüğünü sorgulamasıyla öyküde akıcılık, merak ve heyecan, sahneye çıkmasıyla öykünün sonuna nasıl geldiğini bilmiyorsun.
Girdaptaki Esaret (Çağla ZENGİN); Öykü seçkisindeki tam anlamıyla %100 yerli
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Reis Bey, Türk şair, romancı, oyun yazarı, İslamcı ideolog Ahmet Necip Fazıl Kısakürek'e ait bir eserdir.
Reis Bey, yazarın 1960 ihtilaliyle girdiği hapiste yazmış olduğu üç piyesten biridir. Eser 1960 yılında kaleme alınmıştır. Eser üç perdelik bir tiyatrodur ve 152 sayfadan oluşmaktadır. Eser yayımlandıktan 28 yıl sonra yönetmenliğini Mesut Uçakan'ın yaptığı başrollerinde Haluk Kurdoğlu, Murat Soydan, Nevin Aypar, Ümit Acar ve Sümer Tilmaç'ın yer aldığı 1988 çıkışlı sinema filmine uyarlanmıştır. Bu film T.C. Kültür Bakanlığı Sinema Başarı Ödülü'ne layık görülmüştür. Reis Bey, günümüzde çeşitli tiyatrolarda oynanmaya devam etmektedir.
Reis Bey, emekliliği gelmiş, kimi kimsesi olmayan, otel odalarında kalan, işini ciddiyetle yapan, acıma ve merhameti zayıflık olarak gören ve kararını buna göre veren, çevresi tarafından katı ve tuhaf bulunan altmış beş yaşında bir hakimdir.
Reis Bey'in önüne bir dava gelir. Bu dava Avrupa'da eğitim görmüş ve memlekete dönünce kumar ve eroin bağımlısı olmuş bir delikanlının öz annesini öldürmesi şüphesi üzerinedir. Cinayetin üzerinde sır perdeleri olsa da Reis Bey için şüphe yoktur. Eroin bağımlısı, kumarbaz bir hırsızın yapmayacağı olur mu ? Hele ki annesi bile olsa öldürmez mi ? Reis Bey bu delikanlı için idam kararı verir ve artık Reis Bey'in hayatı eskisi gibi olmaz.
Eser, merhametsiz bir hakimin yaşadığı bir olay sonrası büyük değişimini konu almaktadır. Yazar bu değişimi de merhamet, affetmek ve acımak üzerine ele almaktadır. Bir kişinin değişimi ile çevresindeki insanların da nasıl değiştiğini gözler önüne serilmektedir. Eser de yanlış Batılılaşma, kanuna uygunluk, hayat kadınları, namusluluk, hapishane yaşamı, bitirim yerleri, vicdan azabı, verilen kararların sorumluluğunu alma, adalet gibi kavramlara değinilmiştir. Eserin
Bekir Büyükarkın yazarımızın okuduğum dokuzuncu kitabı. Yazarın tarihimizde ismine pek de aşina olmadığımız Kurdoğlu Muslihiddin Reis’in hayat maceralarını yine kendisine özgü fakat kaynaklara dayandırarak anlattığı tarihi bir roman. Kurdoğlu Muslihiddin Reis’in Rodos Adası’nın Fethi için on yıllarca mücadelesi, bu sırada Akdeniz’de korsanlık yaparak nam salması ve eşsiz hayat hikayesini anlatan roman, 15. yüzyılın ikinci yarısı ile 16. yüzyılın başlarını zaman dilimi olarak kapsıyor. Kitabı okurken -her Bekir Büyükarkın romanında olduğu gibi- hiç sıkılmadım, okumayı düşünen okurlarımıza tavsiye ettiğim gibi dileyen okurumuza da kitabı hediye edebilirim. Şimdiden keyifli okumalar diliyorum.
Dikkat spoiler içerir.
Fatih Sultan Mehmet Midilli'yi fethettiği zaman, orada koruma için bir kısım askeri bırakır. Bunlardan Yakup Ağa'nın İshak, Oruç, Hızır ve İlyas adında oğulları olur. İshak ve Hızır çömlekçilik yaparken İlyas hafız olur ama Oruç denizci olmak ister. Bir arkadaşının yanına bu sevdadan vazgeçmesi için verir ama iyi bir denizci olur. Yine de kale muhafızı yapar onu. Babası kuşatmada öldükten sonra Hızır ile beraber denizcilik yapmaya başlar. En başta ticaret yaparken sonra korsanlık yapar ama esir düşer. Yıllar sonra kurtulur ve Şehzade Korkut sayesinde gemisi ile işlere devam eder. Bu sırada Selim Han başa geçer ve Korkut'a yakınlığı yüzünden Kansu Gavri'nin yanına gider. Burada onun 16 gemisini düşmana kaptırır. Kendi gemisi ile düşmana çok zarar verir ve önce Tunus'a gider. Paragöz Tunus sultanının hainliği yüzünden oradan vazgeçer ve savaşarak aldığı Cezayir'e Sultan olur. DS, Cerbe'de tanıştığı Aydın Reis, Deli Mehmet Reis ve dahası ile İspanyollar ve Rodos şövalyelerine adım attırmaz. Hızır reis de büyük bir reis olur. Selim Hana Kurdoğlu Muslihiddin Reis'i gönderen Oruç Reis komşu kaleleri de alır. Ama mağripli sultanlar Müslüman olmasına rağmen İspanyollar ile işbirliği yapar. Telemsen sultanı El Hammu ona tuzaklar kurar. Her ne kadar düşmanlarını yense de Kalaa kalesi kuşatılır. Buradan çıkar v ve düşman ondan silah bırakmasını ister. Yanından ayrılan Kara Hasan ve adamları yüzünden güçten düşen Oruç reis ve yanındaki askerler şehit düşer. Bundan sonra ne olacaktır? Empatik roman şeklinde yazılmış güzel bir roman.
Spekülatif kurgunun sınırlarını zorlayan öyküler, gerçeklikle hayalin iç içe geçtiği bir dünyada bizi bekler. Gizemli lunaparkların kapılarını aralayarak zamanın ötesine geçen kızlar, modanın acımasız yüzünü gösteren hologramlar, ve isimsiz karakterlerin yaşam sinyallerini ölçen gizemli küreler… Bu öyküler, bilinmeyenin çekiciliğiyle okuyucuyu sürüklerken, aynı zamanda bilim ve teknolojinin insan hayatındaki yerini sorgulamamıza olanak tanır. Hatta ikinci sınıf muamelesi gören kadınların sessiz çığlıklarına kulak vermemizi sağlayacaktır. Her satırda, her kelimede bir keşif yatar; ve bu keşifler, bizleri bilinmeyenin karanlık koridorlarında yolculuğa çıkarır. Gelin öykülere yaptığım yorumlarda buluşalım;
Gizemli Lunapark (Melis BÜYÜKPLEVNE); Bir bilimkurgu öyküsü olmayacağını öyküdeki gerçekçi düşsel kurgu öğelerinde anlıyoruz. Öyküde gizemli lunaparka giden bir kızın, o parktaki kadının verdiği bileti cebine koyup korku tüneline girdikten sonra tünel çıkışında insanların gece eğlenip gündüz uyuduğu zamana gittiğini anladı. Öyküde bazı kıstaslarını ayakları sağ yere basmasa da öykünün her satırı merak ve heyecan hatta sürükleyici olduğundan dolayı öyküyü okurken sıkılmadım. Keşke öykünün devamı olsaydı da Eylülün sağ salim eve döndüğünü görseydim.
Modelist (Melisa PARLAK); %100 yerli bilimkurgu-psikolojik gerilim öyküsünde hologram arama, hemşireoid (Arı Duru Türkçe: Bakıcımsı) ve android (kişimsi) teknolojilerinin ön planda olduğu görüyoruz. Modelist denilen işgörücünün betimlemesi göz önünde olmadığı için gözümün önünde canlanmadı o teknoloji harikası. Öyküde önemli olan nokta ise Türk insanın modaya düşkünlüğü ve kendini üstün görme hastalığının hazin sonunu anlatan bir öyküydü.
Çatlak (Ezo Evrim HARSA); Karakterleri isimsiz olduğundan dolayı %100 yerli bilimkurgu