Bir süredir bir sıkıntı ve kendime karşı bir kızgınlık içindeyim, çünkü pek bir şey yapmıyorum. Dün tıpkı önceki gün gibiydi, önceki gün ondan önceki gün gibiydi, o da aylar öncesi gibi. Artık hiçbir şey yapmıyordum. Yazmıyordum, okumuyordum, düşünmüyordum.
Ne efsunkâr imişsin ah ey didar-ı hürriyet
Esir-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esâretten¹
Edebiyatımızda vatan şairi olarak tanınan ve yaşamını bu uğurda mücadeleyle geçiren en önemli şairlerimizden biri de Namık Kemal'dir. Kısa ömründe o, yalnızca bir şair olarak değil, aynı zamanda bir yazar, düşünce ve devlet adamı olarak ardında sayısız eser bırakıyor.
Yazdığı her bir şiir, makale ve kitapta; aldığı her bir nefes ve attığı her bir adımda yüreği vatan ve hürriyet diye atan Namık Kemal, bu uğurda zindanlarda yatıyor. Ülkenin bir çok köşesine sürgünlere gönderiliyor. Olmadı yurtdışına kaçmak zorunda kalıyor.
Ama o hangi koşulda olursa olsun doğru bildiği yoldan sapmadan, bedelini ödemeyi göze alıp sanatı ilk defa toplumun hizmetine sunarak düşüncelerini yaymaya devam ediyor. Bu yönüyle " Vatan Yahut Silistre", onun bedelini peşin ödediği eserlerinin başında geliyor. Dört perdeden oluşan ve edebiyatımızda romantik tiyatronun ilk örneklerinden kabul edilen eser, sahnelendiği gün izleyicileri heyecanlandırıyor.
Bu heyecanla galeyana gelen seyirciler başlattıkları gösterilerle bazı taşkınlıklara neden oluyor. Çıkan bu olaylar üzerine Namık Kemal Mağusa'ya, üç arkadaşı ise farklı adalara sürgüne gönderiliyor. Konusu "vatan sevgisi" olan bir oyun nedeniyle Namık Kemal ve arkadaşları sürgüne gönderilse de ilk adı "Vatan" olan eser, sansür ve yasaklardan dolayı bir dönem "Silistire" adıyla yüzlerce kez farklı şehirlerde oynanmaya devam ediyor. Eser sonraki yıllarda "Vatan Yahut Silistre" adıyla sahnelendiği için bu isimle meşhur oluyor.²
Vatan sevgisi başta olmak üzere aşkın, vefanın ve dostluğun anlatıldığı böyle bir eseri okuyup bitirdiğinde insanın aklına birçok soru geliyor. Her şeyden önce daha ilk gösteride neden Namık Kemal³ ve arkadaşları tutuklanarak sürgüne gönderiliyor?