Kitaplaştırılmış Eklektik BölümlerHayat ve İnsan
Muazzam bir kaynak dizinine karşın yine bütünlükten kopuk,hayal kırıklığı yaratan bir çalışma daha aynı yazardan.
Emeğe saygısızlık yapı olarak düşünebileceğim en son şeylerdendir ve lâkin 6 bölümden oluşan eserin; başta wikipedia olmak üzere Web kaynaklarıyla kotarılan bir ilk 'yaşam öyküsü' bölümü, takiben Çayan ve yoldaşlarının Mihri Belli çevresine karşı yayınladıkları açık mektuptan oluşan bölüm ve sonrası tamamen ortaya karışık güney Amerika devrimlerine değinen, 'Guatemala'daki taktikler' gibi alabildiğine ayrık detaylar, MDD -TİP ayrışması gibi meraklısına denilebilecek süreçler veya Behice Boran'dan bizzat okunabilecek Türkiye'de işçi ve gençlik hareketlerinin Fransa'daki çağdaşlarından farklarını okumak yer yer ilginç olsa da epey yorucu oldu.
Belki Halkın Devrimci Öncüleri örgütünün detaylı anlatıldığı 4. bölüm Mahir Çayan'ın teorisini açıklamak adına gerekli olabilir ama genel olarak kitabın konu aldığı devrimci şahsiyeti merkeze alamayıp uzaklaşmasından ötürü kütüphanemde kalan diğer yakın tarih serilerini okumayı askıya aldım.
TİP lideri Behice Boran'ın, 1960'ların o hararetli siyasi ikliminde, Milli Demokratik Devrim (MDD) tezlerine karşı "Sosyalist Devrim" stratejisini savunduğu temel ideolojik eseridir. Boran, Türkiye'de kapitalizmin belirli bir gelişmişlik düzeyine ulaştığını, devrimin öncülüğünü asker-sivil aydın zümrenin değil, doğrudan işçi sınıfının yapması gerektiğini istatistikler ve teorik argümanlarla temellendirir. Ancak MDD'nin aşamacı şablonunu doğru bir şekilde eleştirirken, Kıvılcımlı'nın o keskin "orijinalite" ve zorunlu devrimci şiddet kavrayışından uzaklaşarak, mücadeleyi daha çok parlamenter ve legalist bir çizgiye hapsetme zaafını da içinde barındırır. Yine de, Türkiye sosyalist hareketinin o büyük ideolojik saflaşmalarını kendi tarihsel kaynağından okumak için vazgeçilmez bir belge niteliğindedir.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Tarih Çayan'ı Haklı ÇıkardıDüşünce
Doğan Avcıoğlu’nun "Yön ve Devrim Yazıları" Türkiye sol düşüncesinin 1960’lı yıllardaki entelektüel birikimini ve çıkış yolları arayışını yansıtan önemli bir derleme. Kitap, Avcıoğlu’nun Yön dergisi (1961–1967) ve Devrim gazetesi (1969–1971) döneminde yazdığı yazıları kapsıyor ve dönemin ilerici aydınlarının Türkiye'nin geri kalmışlığını, emperyalizmle ilişkilerini ve kalkınma sorununu nasıl değerlendirdiğini gösteriyor. Kitapta öne çıkan temel yaklaşım, "Milli Demokratik Devrim" (MDD) adı verilen bir strateji çerçevesinde şekilleniyor. Bu anlayışa göre, Türkiye yarı-sömürge ve yarı-feodal bir yapıya sahip; önce bağımsızlık ve ulusal sanayileşme sağlanmalı, ardından sosyalist aşamaya geçilmelidir.
Avcıoğlu, halkın siyasal bilinç ve örgütlenme düzeyinin zayıf olduğunu kabul ediyor ve bu nedenle devrimci sürecin "yukarıdan", yani asker-sivil aydın kadrolar aracılığıyla yürütülmesini savunuyor. Ona göre Türk Silahlı Kuvvetleri içinde, özellikle genç subaylar arasında halkçı ve anti-emperyalist bir damar vardır ve bu damar, bir tür "ilerici müdahaleyle siyasal yapıyı dönüştürebilir. Bu yönüyle Avcıoğlu, 1960'taki 27 Mayıs darbesini olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyor ve benzer bir dönüşümün tekrarlanabileceğini umut ediyor. Onun çözüm önerisi, Kemalizm'in halkçı ve devletçi mirasıyla Marksist analizleri harmanlayan bir sentez. Ne Batı tipi liberal kapitalizm, ne Sovyet tipi bürokratik sosyalizm; bunun yerine bağımsız, planlı, halkçı bir kalkınma modeli.
Biraz da kitaptan bağımsız olarak Mahir'in Avcıoğlu ve çizgisine eleştiriletirine değinmek istiyorum.
Mahir Çayan, Kesintisiz Devrim II-III'de, Avcıoğlu’nun sınıf analizini yetersiz, devrim anlayışını reformist ve hatalı olarak tanımlıyor. Ona göre ordu, kapitalist devletin silahlı gücüdür ve devrimci bir özne
Doğan Avcıoğlu Yön Ve Devrim Yazıları Atatürkçülük Milliyetçilik SosyalizmDoğan Avcıoğlu · İleri Yayınları · 20062 okunma
Sol kendi arasında kavga eder, bölünür vs. derler. İşte onun kitap halinde olanı. MDD vs. TİP. Sağı bırakmışlar ta o zaman bile birbirlerine düşmüşler.O ona sen oportünistsin, öteki ötekine sen fazla goşiksin, ajan provakatörsün.. vs. Hayatım bunları dinlemekle geçti. Duyanda zanneder ki sanki adamlar devrimi yapmışta iktidar bölüşemiyorlar.
Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde Aslıhan Keskin tarafından doktora tezi olarak sunulan Türkiye’de Öğrenci Olayları ve Türki Siyaseti Üzerine Etkileri (1965-1980), Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı Yayınları tarafından kitap olarak basılmıştır. Oldukça hacimli bir kitap olan çalışmayı yayınladığı için Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı takdiri hak ediyor. Türk siyasetinin bu çalkantılı ve karışık dönemini anlaşılır ve oldukça profesyonel şekilde ele alarak doktora tezini hazırlayan Aslıhan Keskin ise teşekkürün üstünde bir övgüyü hak ediyor.
Dünyada 68 Kuşağı ve Olayları diye ifade edilen sürecin nedenlerini ABD’nin emperyalist faaliyetleri ve kapitalizm üzerinden iyi bir şekilde ele alan Keskin, Rusya’nın bu sürece etkini pek dikkate almamış diyebilirim. Dünyada 68 olaylarına etki eden nedenlerin başında ABD’nin emperyalist faaliyetleri gelse de Türkiye’de bu sürecin başlamasına ABD’nin faaliyetlerinden çok Sovyet Rusya’nın yayılma faaliyetleri etkili olmuştur denilebilir. Üç ciltlik Türk İslam Ülküsü kitabını yazan Ahmet Seyyid Arvasi, kitabında ABD’yi “Kara emperyalist” olarak, Rusya’yı ise “Kızıl Emperyalist” olarak tanımlamaktadır. Türkiye’de ise 1960 ile 1980 arasındaki olaylarda ABD’nin rolü baskın bir şekilde vurgulanırken Rusya’nın rolü ya küçümsenir ya da dikkate alınmaz.
Dönemin ön plana çıkan Solcuları, ülkemizdeki sorunların kaynağı olarak ABD’nin sömürge zihniyeti ve siyasi elitlerin bu zihniyete itaat etmesi görürken çözüm yolu olarak ise Rusya’yı gördüğünü anlıyoruz. Dönemin Sol düşüncesinin Milli Demokratik Devrim (MDD) ve Sosyalist Devrim olmak üzere iki ana kola ayrıldığını ve kitapta da bahsedildiği üzere milli demokratik devrimcilerin daha ön planda olduğunu görüyoruz.
Kitabı okurken insan sinirlerine hâkim olamıyor. Sosyalist, milliyetçi ve
Türkiye'de Öğrenci Olayları ve Türk Siyaseti Üzerine Etkileri (1965-1980)Aslıhan Keskin · Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları · 20241 okunma
Türkiye’deki sol çizgi içindeki MDD ve Dev-Genç çizgisine dair olayların ve isimlerin öğrenilmesi açısından o dönemde bizzat bu hareketlerin içinde yer almış olan bir öğrencinin, militanın anılarını okumak oldukça etkileyici. Bizzat içeriden okumak hem detay açısından doyurucu olurken diğer yandan da bir taraftan okumanın bilinciyle okuduklarını analiz etmeni kolaylaştırıyor. -Gun_Zileli169.jpg)
Yarılma (1954-1972) 
Gün Zileli
Yarılma (1954-1972) Gün Zileli-Gun_Zileli169.jpg){kind=small}