7. yüzyılın ortalarından itibaren Arapların aniden büyük bir jeopolitik güç olarak ortaya çıkması, dünya tarihinin en büyük sürprizlerinden biridir. Bu ortaya çıkış, tarihçiler arasında tartışma konusu olmaya devam etmektedir. Bu fenomen genellikle İslam’ın yeni bir dünya dini olarak yükselişi ile ilişkilendirilir; ancak bu standart bakış açısı, bugünden geriye dönük bir projeksiyonla ilgilidir. İslam hakkında tarihî belgeler, kuruluşundan on yıllar sonrasına kadar uzanır. İslam’ın ilk asrının anlatımı, gerçekte iki asır veya daha uzun bir süre sonraki, çok da tarafsız olmayan Müslüman tarihçilerin şahitliklerine ve biriktirdikleri bilgilere dayanmaktadır.
İslam medeniyeti elbette bir anda ortaya çıkmadı; birkaç yüzyıl boyunca şekillendi. Pek çok kültür onun gelişmesine katkıda bulundu. Bunların arasında en başta İranlılar vardı. Şehirleşme, politik kurumsallaşma, bilim, edebiyat ve sanat gibi “uygarlık” kavramının tipik kriterleri hesaba katıldığında İranlıların katkıları…