Lizbon’a Gece Treni, Pascal Mercier tarafından yazılmış, insanın kendi hayatını sorgulamasını anlatıyor. Kitap, Bern’de sakin ve rutin bir hayat yaşayan Latince öğretmeni Raimund Gregorius’un bir gün köprüde karşılaştığı gizemli bir kadınla başlıyor. Bu karşılaşma onun hayatında bir kırılma noktası oluyor. Ardından eline Amadeu de Prado’ya ait bir kitap geçiyor ve bu kitap Gregorius’u derinden etkiliyor. Hiç plan yapmadan, aniden her şeyi bırakıp Lizbon’a gidiyor. Orada Prado’nun hayatını araştırmaya başlıyor, onun geçmişini, düşüncelerini ve yaşadıklarını öğrenmeye çalışıyor. Bu süreçte aslında kendi hayatını da sorguluyor; kaçırdığı fırsatları, seçimlerini ve gerçekten nasıl bir insan olmak istediğini düşünmeye başlıyor. Kitap boyunca hem Gregorius’un yolculuğu hem de Prado’nun hikayesi iç içe ilerliyor ve geçmişle bugün arasında gidip gelen bir anlatım ortaya çıkıyor.
Kitabın dili genel olarak sade ama yer yer düşündüren ve yavaşlatan bir yapıda ilerliyor. Okurken sadece olayları takip etmiyorsun, aynı zamanda durup bazı cümleleri düşünmek istiyorsun. Bu yüzden çok hızlı okunan bir kitap değil ama okudukça insanın içine işliyor. Özellikle hayatı, seçimleri ve “başka bir hayat mümkün müydü?” sorusunu merak edenler için oldukça etkileyici bir okuma sunuyor. Çok aksiyon arayanlar için ağır gelebilir ama daha çok düşünmek ve farklı bakış açıları görmek isteyenler için kesinlikle okunmaya değer bir kitap.
İçsel yolculuk
Bazı kitaplar hikâye anlatmaz, insanın içine ayna tutar.
“Lizbon’a Gece Treni” benim için akıp giden bir roman değil, durup düşündüren bir yolculuktu.
Her sayfasında şu soruya takıldım:
Ya yaşamadığımız hayatlar, yaşadıklarımızdan daha ağırsa?
Belki de hepimiz, cesaret edemediklerimizin gölgesinde yaşıyoruz.
Bu kitap bitti ama içimde bıraktığı o sessiz sorgulama hâlâ devam ediyor…
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Kaçış Noktası BırakmamakDin
Ne kadar süre olduğunu kestiremeyeceğim kadar uzun süredir dini konulara karşı kayıtsız bir tavrım vardı. Hatta bu süreçte ara sıra "Bunları zaten bilemeyiz bu nedenle vakit harcamaya gerek yoktur". diyerek agnostizme de kaydığım olmuştur. Bu dini konuları önemli ve konuşmaya değer görmüyordum kısacası.
Sonrasında bu apateist tavrımdan rahatsız olmaya başladım. Bana varoluşsal bir sorumsuzluk gibi gelmeye başlamıştı artık. Apateizm demek dünyadaki anlam arayışından vazgeçmek demekti.
Bu tavrımı değiştirmemde makul gerekçeler de buldum. Tanrı %1 ihtimal ile bile varsa ve ben bu konu ile ilgilenmiyorsam büyük bir riske girmiş, matematiksel bir hata yapmış olacaktım. Çünkü inanmamanın bedeli çoktur. (Pascal kumarı ve ihtiyat deliline bakınız.)
Böyle buhranlar geçirirken kitabın yazarının "Neden Müslüman Oldum" isimli videosunu gördüm.
Link:
youtu.be/eX4X2A4WBDQ?si=...
Videoyu izleyince yeni bir bakış açısı edindim. Eskiden ateist olup sonradan Müslüman olmuş kişileri İslam'ı açıklama ve savunma konusunda daha başarılı buluyorum çünkü benim kitabı okurken yapabileceğim itirazları tahmin edip kendisi yapabiliyor. Bana oldukça samimi geldi. Kendimden de bir şeyler bulmadım değil.
Sonra bu kitabı alıp sindire sindire okudum. Elimden geldiğince "Bu yazar yanılıyor ve hatalı." bakış açısıyla okudum. Bunu kabul ediyorum. Çünkü İslam bizden bir sürü şey istiyor. Bunu kabul etmek de İslam'ın gerekliliklerini yerine getirmek demek. Bu dini kabul etmek içimden gelmiyordu. Rahatımı bozacağı belliydi. Kitapta gördüğüm her şeye itiraz ettim. Aksini destekleyen deliller bulmaya çalıştım. Kitabın içinde zaten benden gelebilecek soruların cevabı da sorulup verilmişti. Hatta bazı sorular benim aklıma gelmemişti. "İyi soruymuş evet neden böyle? Hadi yiyorsa buna
Bir kedi babası olarak sanki Yosun(kedim) benimle konuşuyormuş gibi hissettim. Yazarın dili bir filozof için oldukça akıcı hatta kendisi bir kediymişçesine hem mesafeli hem şehvetli hem bencil olmayan egoist hem sadece kendi için yaşayan hem de samimi bir dil kullanmış.
Kediler yaşamlarını sorgulama ihtiyacı duymazlar zira hayatın yaşamaya değer olduğundan şüpheleri yoktur. Peki ya bizim ? Bu bile tek başına oturup “ne yapıyorum ben” sorgusunu ortadan kaldırmıyor mu ? Bilinmezlik önemli değil. Mutluluk arayışı gereksiz. Mutluluğun peşinde koşmayan kedileri örnek alın, anda kalın, mutlu olacağız diye beklemeyin.
Matematiği zaten çok sevmişimdir, Pascal teoremini de çok sevmişimdir. Kitapta söylediği şu cümleye de bayıldım “İnsanların bütün mutsuzluğu bir tek şeyden kaynaklanır, bir odada sessiz sakin durmayı becerememelerinden”
“Onlar hayatlarını hikayelere dönüştürmediklerinden, onun trajik olduğunu düşünmeleri ya da hiç doğmamış olmayı dilemeleri mümkün değildir onlar hayatı bir armağan olarak kabul ederler insanlar ise farklıdır, inançları uğruna ölmeye hazırlardır.”
Kedilerden öğütler aldığım bir kitabı daha ne kadar sevebilirdim bilmiyorum (felsefi metinleri pek sevmesem de). Son öğüt olarak “Vazgeçbileceğimiz yüklerimizden biri, mükemmel bir hayatın mümkün olabileceği fikridir.”
Geçmişten Gelen Bir Yolculuk
Lizbon’a Gece Treni’ni okuduğumda çok etkilenmiştim. Kitap, hem bir yolculuk hem de insanın içsel keşfi üzerine; karakterlerin yaşadıkları ve geçmişle hesaplaşmaları öyle etkileyici ki, okurken hem meraklandım hem de hikâyeye tamamen kapıldım. O yolculuk hâlâ aklımda ve kitabın atmosferi uzun süre unutulmuyor.
Okumayı uzun zamandır istediğim bir kitaptı "Lizbon'a Gece Treni". Sonunda bu isteğimi yerine getirip biraz uzunca diyebileceğim bir yolculuğa çıktım kendisiyle. Kitap şahane başladı, çok güzel ilerledi, derken sonlara doğru biraz durağanlaştıysa da okumuş olmaktan mutluluk duyduğum bir kitap oldu en nihayetinde. Gelelim konusuna...
Antik diller profesörü Raimund Gregorius'un kendini bulma yolculuğuna ortak oluyoruz hikayemizde. Ders vereceği liseye gitmek için her gün kullandığı köprüden geçen Gregorius, köprüden aşağıya neredeyse atlayacakmış gibi gözüken bir kadınla karşılaşıyor. Bu karşılaşma esnasında kadının ona söylediği tek bir kelime oluyor ve bu kelimenin büyüsüne kapılarak kendini bir kitapçıda buluveriyor namıdiğer Mundus. Burada karşısına Portekizli bir yazarın, Doktor Prado'nun bir kitabı çıkıveriyor. Birkaç sayfa okuduktan sonra ani bir kararla Lizbon treninde buluveriyor kendisini.
Lizbon... Tamamen yabancısı olduğu bu şehirde Prado'nun izini sürüyor Mundus. Prado, Salazar Rejimi'ne başkaldıran direnişçilerden birisi, bir doktor, ve belki de bir filozof... Kitabı Gregorius'u o kadar etkiliyor ki, Prado'nun hayatta kalan akrabalarından arkadaşlarına, ulaşabildiği herkesle görüşerek bu derin düşünceleri olan insanın belleğine bir yolculuğa çıkartıyor bizi. Bu yolculuk öylesine derin ki, hayata, insana, duygulara dair ne varsa düşünmeye sevk ediyor bizi. Gregorius'un da kendisini, hayatını ve hayatındakileri çokça sorgulamasına yol açıyor Prado'nun notları.
En başta yazdığım gibi hikaye belirli bir ritim yakaladıktan sonra biraz durağanlaşıyor fakat yine de bir merak duygusu ile sonuna kadar okumanızı teşvik ediyor. Sanırım benim hatam, kitabın büyüsüne kapılıp kitabın tam ortalarında filmini izlemek oldu. Filmi de güzel olmasına güzeldi ama yaptığım bu