Merhaba sevgili okur,
Bir okur atasözü der ki, okuma okumayı çağırır efenim ;) İnsandan Kaçan da Fournier’in Otopsi’si ile okuma listeme girdi.
Kitabaın başlarında Alceste’ye, adamsın adam, dedim. Sonra o hırçın adamın topluma uyumsuzluğu kalbimi kırdı. Bir yerlerden tanıdık geldi. Alceste dürüstlük, ahlâk ve erdeme düşkünlüğü ve içinde bulunduğu çevrenin pek de bu kavramları önemsemeyişinde kayboluyor. İnsan ilişkilerinde sivri dilli ve eleştirel. Bu da toplumdan kopuşunu hızlandırıyor; çünkü insanlar çevrelerinde kendilerini övecek, takdir edecek kişileri görmek istiyor. Onlara doğruları söyleyenle ilgilenmiyor. Hatta özellikle doğruyu söylemesi için ısrar edenler bile doğruları duyduklarında bundan hoşlanmıyor. Kimse düzeltilmeyi sevmiyor. Gel gelelim Alceste kardeş kendinden o kadar emin ki, bir yerde şöyle diyor: “Adalet benden yana, mahkeme ondan yana!” Sanırım şerefli insana bu söz hem acı veriyor hem de yetiyor.
Sevdiği kadınla bile ayrı dünyaların insanı. Alceste kendi doğruları ile kapalı kutu bir yaşam isterken Celimene, dışa dönük tavrıyla sosyalleşmek ister. İnsanın kimi seveceğini seçememesini güzel özetliyor Moliere amca:
“Gönül bu, kimi zaman bilmeden sever,
Kimi zaman seviyor sanır, sevmeden.”
Philinte ise arkadaşı ve yine o da Alceste ile ayrı uçta. Biri fazla sert ve net, öteki fazla kibar ve yağcı.
Dünya üzerinde, dürüst ve şerefli insanların özgürce yaşayabileceği, insandan uzak bir yer vardır belki, kim bilir…
Son olarak, kitap Moliere’in alıştığımız üslubundan biraz faklı olsa da beğendim efenim. Şiirsel dili sebebiyle okumak biraz zordu sadece. Oyun severlere tavsiye edebilirim.
9/10
2025 4. kitabı
Moliere'in bundan 300 yıl önce yazdığı oyun birkaç yıl önce yazılmış gibi hissettiriyor okurken. "İnsandan Kaçan" denmesinin nedeniyse ana karakter Alceste'nin çağın yapmacık, çıkarcı ve samimiyetsiz davranan insanlardan bütünüyle uzaklaşmak istemesinden geliyor.
"Böylesine düşündüğünün tersini söylemek,
Hakikaten rezillik, alçaklık, namussuzluk;
Başıma gelse böyle bir uğursuzluk,
Hiç durmam, acırım ama, asarım kendimi. " Diyen Alcaste sonrasında şu sözlerle devam ediyor:
"İnsan açık yürekli, sözünün eri olsun istiyorum,
Gönlünden kopmayan tek sözü olmasın istiyorum." (S.2) Böylece erdemli, cesaretli, bilgili, kültürlü gerçek insandan yana olduğunu ve bunun karşıt durumunda olmanın onun için ne kadar yıkıcı bir hâl olduğundan söz ediyor.
"Nedir sizi zorlayan şiir yazmaya?
Hay şeytan! Kim sizi kışkırtan onları bastırmaya?
Kötü kitabın yayılması, geçim için yazan
Zavallılara bağışlanabilir ancak." Diyerek açık sözlülükle eleştirisini dile getirdiği için yargılanması ve sırf mevkisi yüzünden sözünü değiştirmesi konusunda sarf edilen sözlere rağmen sözünden dönmemesi Alceste'nin sözünü ettiği insan erdemleri konusunda kararlılığını gösteriyor.
" Değerli tutulmak, yeğ tutulmak demektir,
Herkese değer vermek, değer vermemektir. " (S.3) Diyerek her ne kadar dostu Philinte'ye yaptıkları için yakınsa da sonrasında yaptıkları için Célimène'nin sevgisinden şüphe etmesi de bundan dolayı gerçekleşir. Kendisiyle büsbütün zıt olan Célimène'ye duyduğu sevgi ve bu farklılıklara karşın vazgeçmemesi de Alceste'nin sevmediğim ama anlayış göstermeye çalıştığım yanıydı.
Diyebileceğim şey insanı okumaya başladı mı etkileyen ve devamını merakla okutturan bir yapıttı. Alcaste, Philinte ve Éliante'ye sevgilerle. Görüşürüz Moliére :)
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
"İçinde yaşadığımız yüzyılda yaman bir ahlaksızlık var,
İnsanlarla düşüp kalkmak istemiyorum artık."
.
.
.
Molière 'i 
George Dandin veya Bir Koca Nasıl Rezil Edilir? oyunuyla sevmiştim. 
İnsandan Kaçan oyunuyla ise hayranı oldum. Üstelik oyunu çeviren 
Bedrettin Tuncel !in önsözünden "İnsandan Kaçan"ın Moliere'in kendi yaşamından izler taşıdığını ve ayrılık sürecinde yazıldığı için oyunun ana karakteri Alceste ve Celimene'in Moliere'in yaşamına özgü karakterler olduğunu öğrenmek benim için oyunu daha kıymetli kıldı. Tabii oyunu izlemek ile okumak arasında büyük fark var. Türü komedi olduğu için izlemenin güldürmek adına daha verimli sonuç vereceğini düşünüyorum. Çünkü Moliere'in izleyiciye aktarmak istediği fikirler aslında çok sayıda bireysel ve toplumsal trajediyi gözler önüne seriyor, haliyle ben okurken bu fikirlerin gerçekliği ve bazen önlenemezliği karşısında gülemiyor, sadece üzülüyorum. Ancak benim için Moliere'i önemli kılan da tam olarak bu.
Eserin konusuna gelirsek, 5 perdelik bir komedya olan "İnsandan Kaçan"da ana karakter Alceste kimseye nezaket için bile olsa yalan söyleyemeyen, fikrini kimseden gizlemeyen, yaşadığı toplumda özellikle aristokrasi sınıfına mensup kişilerin sahteliklerinden, birbirine benzerliklerinden tiksinen, ahlaki değerleri bir kenara atan bu insanlardan bucak bucak kaçan, ancak ne yazık ki onlardan birine yani Celimene'e kalbini kaptırmış olan birisidir. Uzun süredir aldatıldığından şüphe etmekte, ancak kendiyle çelişmesine ve acı çekmesine rağmen Celimene'in açıklamalarını kabul edip ondan bir türlü ayrılamamaktadır. Arkadaşı Philinte ise Alceste'e üzülmektedir ve yardımcı olmak ister. Ne Alceste gibi doğruluk timsali ne de aristokrat kesimi gibi dalkavuklardan biri olan Philinte, aslında okuyucuya toplumun erdemli insan modelinin bir resmini sunar. Bir gün başı bir davayla derde giren
Molière 'i George Dandin veya Bir Koca Nasıl Rezil Edilir? oyunuyla sevmiştim. İnsandan Kaçan oyunuyla ise hayranı oldum. Üstelik oyunu çeviren Bedrettin Tuncel !in önsözünden "İnsandan Kaçan"ın Moliere'in kendi yaşamından izler taşıdığını ve ayrılık sürecinde yazıldığı için oyunun ana karakteri Alceste ve Celimene'in Moliere'in yaşamına özgü karakterler olduğunu öğrenmek benim için oyunu daha kıymetli kıldı. Tabii oyunu izlemek ile okumak arasında büyük fark var. Türü komedi olduğu için izlemenin güldürmek adına daha verimli sonuç vereceğini düşünüyorum. Çünkü Moliere'in izleyiciye aktarmak istediği fikirler aslında çok sayıda bireysel ve toplumsal trajediyi gözler önüne seriyor, haliyle ben okurken bu fikirlerin gerçekliği ve bazen önlenemezliği karşısında gülemiyor, sadece üzülüyorum. Ancak benim için Moliere'i önemli kılan da tam olarak bu.
Eserin konusuna gelirsek, 5 perdelik bir komedya olan "İnsandan Kaçan"da ana karakter Alceste kimseye nezaket için bile olsa yalan söyleyemeyen, fikrini kimseden gizlemeyen, yaşadığı toplumda özellikle aristokrasi sınıfına mensup kişilerin sahteliklerinden, birbirine benzerliklerinden tiksinen, ahlaki değerleri bir kenara atan bu insanlardan bucak bucak kaçan, ancak ne yazık ki onlardan birine yani Celimene'e kalbini kaptırmış olan birisidir. Uzun süredir aldatıldığından şüphe etmekte, ancak kendiyle çelişmesine ve acı çekmesine rağmen Celimene'in açıklamalarını kabul edip ondan bir türlü ayrılamamaktadır. Arkadaşı Philinte ise Alceste'e üzülmektedir ve yardımcı olmak ister. Ne Alceste gibi doğruluk timsali ne de aristokrat kesimi gibi dalkavuklardan biri olan Philinte, aslında okuyucuya toplumun erdemli insan modelinin bir resmini sunar. Bir gün başı bir davayla derde girenDürüstlüğün Trajedisi: İnsandan Kaçan
Molière'in 1666'da yazdığı "İnsandan Kaçan" (Le Misanthrope), Fransız edebiyatının en önemli oyunlarından biri olarak kabul edilir. Oyunun merkezinde, toplumsal ikiyüzlülükten nefret eden ve dürüstlük takıntısıyla bilinen Alceste yer alır. Molière, bu eserinde insan doğasının ve toplumsal normların çelişkilerini ele alır.
Oyunun ana karakteri Alceste, dürüstlük ve doğruluk arayışında olan bir adamdır. Ancak, bu özellikleri onu toplumsal hayattan uzaklaştırır ve izole eder. Alceste, insanların sahtekar ve çıkarcı olduğunu düşünür ve bu yüzden toplumdan nefret eder. Bu dürüstlük takıntısı, onu Celimene ile olan ilişkisi dahil, birçok sosyal çatışmaya sürükler.
Celimene, Alceste'in tam zıttı bir karakterdir. Genç, güzel ve sosyal hayatı seven bir kadındır. Zekası ve esprili diliyle toplumsal hayatta dikkat çeker ve birçok talibi vardır. Alceste, Celimene'i sevmesine rağmen onun sosyal hayatına ve flörtöz tavırlarına katlanmakta zorlanır. Bu ilişki, oyunun merkezindeki çatışmalardan biridir ve Molière'in toplumsal eleştirilerini derinleştirir.
Philinte, Alceste'in en yakın arkadaşıdır ve onun aksine daha ılımlı ve pragmatik bir karakterdir. İnsanların kusurlarını kabul eder ve toplumsal normlara uyum sağlar. Philinte'in bu tavrı, Alceste'in aşırı dürüstlüğünü sorgulayan bir karşıtlık oluşturur.
Oyunda ayrıca, Celimene'in diğer talipleri Oronte, Acaste ve Clitandre gibi karakterler de yer alır. Bu karakterler, Celimene'in çekiciliğine kapılmış, toplumsal hayatta kendilerini göstermeye çalışan kişilerdir. Bu rekabet, oyunun mizahi ve eleştirel tonunu daha da pekiştirir.
Sonuç olarak baktığımızda; Moliere, toplumsal ilişkilerin karmaşıklığını ustalıkla ele alıyor. Yazarın keskin gözlemleri ve toplumsal bakış açısı, okuru düşündürmeye sevk ediyor. Fakat bazı yerlerde
#insandankaçan #Moliere günümüzden epey bir yıl önce yazmış olduğu bu oyunla adeta hem kendi asrını hemde bu yüzyılı yaşamış olmalı Çağını, dönemin yaşantısını, insanını tanımak bir yana insanlığı anlamak başka bir yana işte Moliere böyle (de) bir yazar (mış) Ayrıca bu oyun ve karakterler Moliere'in kendi hayatından izler taşımaktadır. Alceste, Celimene, Philinte, gibi karakterler gerçek hayatta Moliere, eşi Armande, ve arkadaşı Fransız şair Nicolas Boileau'nün yansımasıdır.
Puan vermedi·81 syf.··
Beğendi
·2023 41. kitabı
·4 günde okudu
·Okunma: 06 Haziran 2023 01:21
Herkese merhaba. Ayın ilk okunan kitabı Moliére'nin İnsandan Kaçan oyunu oldu.
Moliére bu eseri 44 yaşlarında yazmış. Diğer eserlerinden çok farklı bir şekilde işlemiş. Kişisel yaşamından da izlerinin olduğu söyleniyor. Ayrıca Céliméne karakterinin kişiliği için Moliére'nin karısının benzerliğinden de söz ediliyor.
Daha önce okuduğum Moliére eserlerinden çok farklı, daha az olaylı bir metin diyebiliriz. Baş karakterimiz Alceste'nin odağında, Céliméne karakterine karşı beslediği aşkı anlatılıyor.
Alceste, doğru bildiği sözü hiç kimseden esirgemeden kırıcı konuşup konuşmamayı önemsemeyen, tüm insanların da bu bakış açısı ile bakmalarını isteyen biridir.
Adaletsizliği, fütursuzca konuşmayı, erdemli olmayı, riyakârca davrananlara karşı kin besleyen, bunu da açıkça söyleyen biridir. Herkese karşı münakaşaya girmekten çekinmez. Hatta kendisine okunan bir şiiri beğenmediği ve aşağıladığı için davalık bile olmuştur.
Céliméne tam tersi, karşısındaki insanların kişiliğini sevmese bile yanlarında onları öven, arkasında yeren biri. Birçok erkeğinde ilgisini çeken, her birine de karşılık veren biridir.
Peki bu iki zıt karakter anlaşabilir mi? Aralarında neler yaşanır. İşte bu ilişkinin ne yöne doğru gittiğini okuyunca anlayacaksınız. Benim sevdiğim oyunlar arasında yerini aldı. Herkese keyifli okumalar dilerim.
#kitapalıntıları :
ALCESTE
İnsan açıkyürekli, sözünün eri olsun istiyorum,
Gönlünden kopmayan tek sözü olmasın istiyorum.
ALCESTE
Olmaz, o sizin birçoğu ortalıkta dolaşan
İnsanlarımızın o aşağılık tutumları bana gelmez;
Beni en çok tiksindiren şey,
O emret fındık kabuğuna gireyim diyenler,
Her önüne geleni şapır şupur öpenler,
O gönül okşayıcı laf ebeleri
O herkesle incelik yarışına çıkanlar,
Akılsızlıkla akıllıyı bir tutanlar.
Neye yarar bir insanın sizi