Bülent Ecevit, 1957 yılında ikinci kez ABD’ye gitmişti. Rockefeller Vakfı’nın sağladığı bursla bir yıl boyunca Amerika’da çeşitli kurslara katılmış ve araştırmalar yapmıştı. Program doğrultusunda Harvard Üniversitesi’nde sosyal psikoloji, Ortadoğu tarihi ve Osmanlı tarihi üzerine derslere ve seminerlere katılmıştı. Daha sonra ABD Dışişleri Bakanı olan Henry Kissinger’dan dış politika dersleri almıştı. İkinci ABD gezisinden sonra Ecevit’in köşe yazılarında Komünizm karşıtlığı ve batı taraftarlığı kendini belli etmeye başlamıştı. Ulus’taki dış politika yorumlarında NATO’yu özgürlükleri yok eden komünist rejimlere karşı bir kalkan olarak görmekte ve askerî alandaki işbirliğinin diğer alanlarda da genişletilmesi gerektiğini savunmaktaydı.
Her vakit, her an insana bir emanet, hayat da bir emanet, her şey bir emanet. Nasip var hiç şüphesiz, kısmet var, kader var, tecelliyat var. Bir program yapacağız ama bileceğiz ki o mutlak bir program değil, o her an değişebilir. Değiştiği zaman da üzülmeyeceğiz.
Belli bir programı hayata geçirmeye çalışmaktan başka bir şey yapmayan tüm mevcut güçlerin elinden paçayı sıyıran siyasi iktidar, artık gösterileşmiş bir iktidara dönüşmüş olup, yerinde duramayan ve istatistikterden ibaret kitleler de bugünler de bundan başka bir iktidar biçimine izin vermemektedir. Zira bu konuda hayal kurmanın bir anlamı yoktur; kitleler bir sonraki seçimlerde sağı yeniden iktidara getireceklerdir; fakat bu o kadar önemsenecek bir şey değildir. Kısacası, kitleler toplumsal bir değişim değil gösteri, gösterge istemektedir. Kitleler güzel bir program dinlemek değil güzel bir gösteri izlemek istemektedir.
Yürürken belki de fazla düşünmemem gerektiğini geçiyordum aklımdan. Ve fazla program yapmayı bırakmayı. Bütün önemli ve gerçek şeyler ansızın gelivermişti başıma. Eve vardığımda kararımı vermiştim. Teslim olmayacak ama mücadeleye de devam etmeyecektim. En azından bir süre Evren’e güvenerek sabırlı olmayı deneyecektim. Bana planlarını ve düzenini açıklayacağını umuyordum. Kaderimden kalmaktansa oan uymayı deneyecektim. Dalgalarından sakınmaktan vazgeçip onları aşacaktım. Bunca ıstırap nereye ulaştıracaktı beni? Anlamı neydi? Beni alt mı edecekti yoksa o akıntı kurtuluşum mu olacaktı?
Zaman, ona saygı gösterinin dostudur; günü bugün söyleyebilirim. Sabrının karşılığında sana başına gelenden daha geniş ve net Bri görünüm sunar. Kimi zaman hayatın yokunu engellemesinin nedeni canını yakmak değildir; onun senin yolun olmadığını bildirmektir. Yitirdiğin o kişi, o yer, o iş, o hayal, o şeyler, o durumlar ya da hayat tarzı senin geçmişine aittir; kaderine değil. Senin kaderin farklıdır ve sen inatla geri dönemye çalışsan da o seni uyarmaya devam eder.
Sayfa 14
Spinoza'nın Tanrısı
Tanrı'nın var olan her şeyin nedeni olduğunu yineler ama bu kez buradaki nedenselliğin niteliği hakkında yeni bir bilgi verir: Tanrı şeylerin "geçici" değil, "içkin" nedenidir. Bu şu anlama gelir: Tanrı şeyleri yalnızca kendi doğasından varlığa getiren değil, daha sonra da onları kendi doğasına bağlı, kendinde, kendine içkin bulundurandır. Burada tehlikeli bir yanlış anlamayı önlemek için, Tanrı'nın kendinden türeme tarzların her birine başı-sonu belli bir program, bir anlamda alın yazısı yüklediği anlaşılmamalıdır. Burada söylenen daha çok, şeylerin Tanrı'nın doğasından belirdikleri ve hep aynı doğada eyleyecekleridir.
Model neden yalan söylüyor?Bilim
ChatGPTye “Serhan Kumralı kimdir?” diye sorduğunuzu düşünün (Bu isim tamamen uydurmadır). Eski büyük dil modelleri size keskin bir dille “Serhan Kumralı, 1970’lerde TRT‘de program yapan ödüllü bir belgesel yönetmenidir.”şeklinde cevap verebilirdi. Tekrar sorsanız “Galatasaray altyapısından yetişmiş eski bir milli futbolcu.“ derdi. Bir daha sorsanız cevabı “Ankara Üniversitesi’nde görev yapmış bir hukuk profesörü.“ olabilirdi.
Neden? Çünkü eğitim birisinde “X kimdir?“ formatındaki sorulardan sonra çoğunlukla biyografik açıklamalar gelir, bu kalıbı öğrenen modeller gerçekte var olmayan isimler içinde benzer metinler üretebilir. Çünkü eski modeller, belirsizlik durumlarında cevap üretmek yerine yanıt vermekten kaçınacak şekilde eğitilmemiştir.
