Her şey, olduğu haliyle, mümkün olanların en iyisi mi?
Voltaire’in Candide’i, sadece bir roman değil; 18. yüzyıl Aydınlanma düşüncesinin en sivri dilli ve keskin eleştirilerinden biri. Kısa, hızlı, absürt ve trajikomik olaylarla dolu bu metinde, Candide’in yaşadığı maceralar, fantastik ve çoğu zaman abartılı.
Westfalya’da başlayan ve İstanbul’da sona eren hikâyenin her sayfasında Voltaire, dönemin Avrupa’sına, kiliseye, aristokrasiye, dogmatik düşünceye ve savaşın anlamsızlığına ince ama sert darbeler indiriyor. Candide'nin yolculuğu doğuya doğru ilerledikçe, Müslümanlık ve dervişlik de bu darbelerden nasibini alıyor. Bu yönüyle, hem güldüren, hem düşündüren, hem de zekice iğneleyen bir yapıt.
Romanın merkezinde yer alan Candide, saf ve iyimser bir genç. Onu hayata hazırlayan Pangloss da Leibniz’in ünlü “Bu dünya mümkün olanların en iyisidir” düşüncesine körü körüne bağlı öğretmeni.
Başta bu düşünceyi sorgusuzca benimseyen Candide, Westfalya’daki Baron’un şatosundan kovulup savaşların, doğal felaketlerin, kıtlıkların, sömürünün, insani acıların ve artık imkansız gibi görünen karşılaşmaların ortasında savruldukça, bu felsefenin kendi deneyimleri ve gerçeklikle örtüşmediğini etrafındaki insanlar aracılığıyla görmeye ve sorgulamaya başlıyor.
Romanın sonunda Pangloss, yaşanan trajedilere ve felaketlere rağmen Leibnizci iyimserliğe artık inanmıyor olsa da, felsefesini şiddetle savunmaya devam ediyor. Bu durum, Voltaire’in ironik eleştirisini derinleştiriyor ve insanın düşünceye olan bağlılığının, gerçek deneyimlerle çelişse bile ne denli dirençli olabileceğini gözler önüne seriyor.
Candide ise aksine, "En iyisi kendi bahçemizi ekip biçmektir” diyerek, boş ve soyut iyimserliğin ötesine geçiyor. Kendi rasyonel eylemleriyle yaşamını yönlendirmeyi, dünyasını şekillendirmeyi seçiyor.
Günümüz dünyasında da hâlâ savaşlar,
“Benim üniversitelerim kitaplar ve insanlar oldu.”
Hayatın kendisi bir üniversiteyse, Gorki ondan mezun olmuş bir yazardır.
Rus Edebiyatı’na duyduğum hayranlığı uzun zamandır zaten taşıyorum. Dostoyevski, Tolstoy, Pushkin, Turgenev… Her biri içimde ayrı bir yer edinmişti. Ve şimdi artık Maksim Gorki de bu büyük ustaların arasındaki yerini aldı.
Son dönemde arka arkaya dört kitabını okuyarak Gorki’ye daha derinden bağlandım. Yalnızca kelimelerini değil, iç dünyasını, öfkesini, arayışını, hayal kırıklıklarını da tanıdım.
Ve itiraf etmeliyim ki: Onu artık sadece bir yazar olarak değil, bir dost, bir yol arkadaşı gibi görüyorum.
Benim Üniversitelerim, Gorki’nin otobiyografik üçlemesinin son kitabı. Ama bu bir akademik üniversite değil; hayatın, yoksulluğun, açlığın ve insanın kendini arayışının anlatıldığı bir üniversite…
Yazarın gençlik yılları boyunca yaşadığı zorluklar, kitaplara tutunarak kendini var etme çabası, düşünce dünyasının temelleri… Hepsi yalın ama çok güçlü bir dille aktarılmış.
Bu kitap, özellikle edebiyatla, felsefeyle ve hayatla ilgili arayışları olan herkese çok şey sunuyor. Gorki'nin her satırında, "Ben de düşündüm bunu" ya da "Ben de böyle hissettim" dedirten bir içtenlik var.
Kimi zaman açlıkla, kimi zaman yalnızlıkla, kimi zaman hayal kırıklığıyla yoğrulan ama hep dirençle devam eden bir hayat…
Ve bu hayat, sadece Gorki’yi değil, bizi de dönüştürüyor.
#MaksimGorki #BenimÜniversitelerim #RusEdebiyatı #Kitapİncelemesi #Otobiyografi #EdebiyatYolculuğu #KitapTavsiyesi #OkumaNotları #KitapAşkı #BookstagramTürkiye #EdebiyatSevgisi #YoksullukEdebiyatı #DüşünceYolculuğu #HayatınÜniversitesi #GorkiOkumaları
Reklam
Yüzbaşının KızıEdebiyat
Bu kitabı her okumaya başladığımda 10 sayfa okur sonra kenarını kıvır ve sonra okuyacağım derdim. İlk fiyatı 3 YTL ve Erasmus staj hareketliliği ile Almanya Regensburg'a gittiğimde yanımda okurum diye götürdüm. O ara oda arkadaşım Erhan da biraz okumuş sonra okurum diye bırakmıştı. 2008 yılından beri ertelenen kitap bugün bitti hem de çok kısa sürdü çünkü ilerleyen yerlerde olay akışını çok merak edeceksiniz. İsimler biraz kafa karışıklığı yapacak gibi olsa da karakterlere alışınca hızlıca akıyor. Pyotr, zalime doğrudan zalim demese de boyun eğmeyerek zalimin bunu anlamasını maharetle sağlıyor.
Çarlık Rusyası’nda genç Pyotr Grinyov askerliğini yapmak üzere Orenburg Kalesi’ne doğru yola koyulduğunda, karşısına savaşın, aşkın, ihanetin ve şövalyece duyguların çıkacağından habersizdi. Zaten bütün bunları, bir kahramana Rus edebiyatının kurucusu Puşkin’in Rus Ruhu’yla yoğurduğu olağanüstü romanı yaşatabilirdi. #yüzbaşınınkızı #CaptainsDaughter #AleksandrSergeyeviçPuşkin #Puşkin #AlexanderPushkin #Pushkin #literature #novel 
Serkan ALAN 
Yüzbaşının Kızı 
Aleksandr Puşkin
Serkan ALAN Yüzbaşının Kızı Aleksandr Puşkin
"Yüzbaşının Kızı", hem tarihi hem de edebi açıdan zengin bir eserdir. Pushkin'in ustalıkla kurguladığı karakterler ve olaylar, okuyucuyu 18. yüzyıl Rusya'sının içine çekiyor. Aşk, sadakat, cesaret ve onur gibi evrensel temaları işlerken, aynı zamanda dönemin toplumsal sorunlarına da ışık tutuyor.
Aleksandr Sergeyeviç Puşkin...
Şair... Tiyatro yazarı... Romancı.
Osmanlı-Rus Savaşı döneminde, Kars'a gelir... Sonra Erzurum'a.
Genç yaşta, düello sonucu öldürülen Puşkin... Kars’da büyüdüm o yüzden çok etkilendim.
Bu kitabında Kars'ı anlatır... Ve Erzurum'u.
Kars'ta.”Pushkin-Restaurant." vardı şimdi var mı bilmiyorum ama,
“Puşkin Çorba"
(Didiklenmiş kaz eti.Yeşil mercimek.Zerdeçal.Yoğurt.Diri yarma).
Yanında salata, turşu, köy yoğurdu.
Ana yemek. Kaz veya kırmızı et.
Üstüne. Un helvası. Çay.Bitmedi.
Yemekten sonra "eğlence"..
Kafkas halk dansları..
Yöresel müzik.
Âşıkların atışması.
Puşkin, Osmanlı-Rus Savaşı'nda Rus ordusu ile Erzurum'a gelirken"Erzurum Yolculuğu" nu kaleme almış.
, “Erzurum Yolculuğu” notlarında, Arpaçay’ı geçtikten sonra şöyle söylemektedir;
“Arpaçay. Yani sınır.Doğrusu Ararat’a bedeldi bu.Ömrümde ilk kez yabancı bir ülkeye giriyordum. Sınır içimde gizemli duygular uyandırırdı hep.fakat engin Rusya’nın sınırlarını hiç aşmamıştım. Bu kutsal ırmağa sevinçle girdim ve atım Türk kıyısına çıkardı beni. Fakat bizimkiler ele geçirmişlerdi bu kıyıyı. Böylece demek ki Rusya’daydım hâlâ!” (s. 37, 38).
Bu pasaj, Puşkin’in Rus emperyalizminin Türk topraklarındaki muhteris emellerini yine muhteris bir tavırla nasıl da alkışladığını özetler.
Lermantov
Lermantov’ un başeseri ve oldukça etkileyici bir dille karekterlerin aktarımı var.
Lermantov Rus edebiyatında Pushkin’ in takipçisi olarak bilinir ve onun kadar populer olamamıştır. Bunda 27 yaşına kadar yaşaması ve Pushkin gibi bir duelloda ölmesi etkili olmuştur. Gerçekten böyle bir yetenek için çok acıdır.
Anlatım ve kullanılan dil modern çağa daha yakındır.
İlginç bir bilgi olarak romandaki bencil, ukala Pechorin karakterinde Lermantov’un kendisini tasvir ettiği söylenir.
Reklam