Qəlb şairi Əli Kərim
Puan vermedi·336 syf.··
Beğendi
·2026 21. kitabı
·44 günde okudu
·Okunma: 01 Haziran 2026 22:19
Qəribsədim uzaqlarda,
Könlüm-gözüm səni andı.
Ayrıldığım nə müddətdi,
Bir əsrdi, yoxsa andı?..
PDF oxumağa səbri olmayan mən, Əli Kərimin şeirlərini oxumaq üçün bu çətinliyə də qatlandım. Məktəb və gənclik illərimin ən sevdiyim şairlərindən biri olub o. Şeirlərinin çoxunu oxuyanda elə bilirdim ki, misralar birbaşa mənə ünvanlanıb. Kitabxanaya hər gedişimdə onun şeirlərinin çap olunduğu jurnal, qəzet və ya kitab axtarır, tapdığımı böyük həvəslə oxuyurdum.
Ürəyim sən deyən çox cavan deyil,
Nə qədər dərdini daşıyıbdır o.
O qədər sürətlə vurub ki, sənsiz,
Bəlkə də lap yüz il yaşayıbdır o!
Aradan iyirmi ildən çox vaxt keçsə də, Əli Kərimin şeirlərini yenidən eyni həyəcan və eyni duyğularla oxudum. Bəzi misralar insanın yaddaşında elə iz qoyur ki, illər keçsə də öz təsirini itirmir.
Sənin baxışını yığdım gözümə,
O xoş ətrini də səpdim evimə.
Sözün də qapımın ağzında durdu,
O bir hasar oldu hər gələn qəmə.
Əli Kərimin şeirlərindən incəlik, zəriflik və səmimiyyət axır. O, özünəməxsus üslubu və təkrarsız poetik dünyası ilə Azərbaycan ədəbiyyatında seçilən şairlərdəndir.
Kədər başdan-başa sinəmi tutmuş,
Nəfəs almağa da yer saxlamamış.
Fəsillər astaca üstündən keçər,
Əriməz orada boranlı bir qış.
Onun şeirlərini oxumaq sanki insanı başqa bir aləmə aparır. Hər misrada sevgi, həsrət, kədər və ümid bir-birinə qarışır. Qəlb və könül şairi olan Əli Kərim oxucusuna səmimi duyğular bəxş edir. Buna görə də illər keçsə belə, onun şeirləri köhnəlmir, əksinə, hər oxunuşda yeni mənalar qazanır.
Şeir oxumaq sərin bulaqdan su içməyə bənzər. Qəlbinizi, ruhunuzu sərinləndirən misraların heç vaxt əskik olmaması diləyilə...
Mən illərdir elmi fantastika oxuyuram. Ulduz döyüşləri, qalaktik imperiyalar, yadplanetlilərlə əl sıxmaq… Bunların hamısı gözəldir, rahatdır. Çünki orada hər şey aydındır: pis var, yaxşı var, texnologiya var, sonunda ya qələbə var, ya da faciə. Amma Stanislaw Lemin “Solaris”i... bu kitab oxuduqdan sonra məni günlərlə susdurdu.
Zahirən, sadə bir süjet: Kris Kelvin adlı psixoloq sirli “Solaris” planetinə göndərilir. Orada alimlər illərdir bu planetin üzərindəki nəhəng, düşünən okeanı tədqiq edirlər. Amma okean insanlara cavab vermir. Daha doğrusu, elə bir cavab verir ki, insan beyni bunu qəbul edə bilmir. Alimlərin başına gələnlər dəhşətlidir: okean onların yaddaşından, günahkarlıq hissindən, ən dərin travmalarından “qonaqlar” yaradır. Kelvinin yanına da illər öncə intihar edən sevgilisi Hari gəlir. O, canlıdır, qanı var, nəfəs alır – amma o, insan deyil. Okeanın Kelvinin beynindən “oxuduğu” bir layihədir.
Əvvəla, tənhalıq. Elə bir tənhalıq ki, nəinki başqa planetdə, öz yaddaşının içində belə tək qalırsan. Kelvin Harini sevir, amma bu sevgi əslində özünə işgəncədir. O, hər dəfə Harini görəndə öz günahını, öz bacarsızlığını, öz insanlığının çılpaqlığını görür. Okean isə bunu vecinə belə almır. Okeanın heç bir pis niyyəti yoxdur. O, sadəcə olaraq “başqa cür”dür. Bəlkə də o, sənət əsəri yaradır, bəlkə də oynayır, bəlkə də sınaq keçirir. Amma bizi, insanları, onun vecinə deyil. Bu, ən ağır həqiqətdir: Kainatda elə bir ağıl ola bilər ki, biz onun üçün maraqlı deyilik.
Lem, sadəcə, qorxulu hekayə danışmır. O, bütün elmi fantastika janrının əsas problemindən danışır: biz hər şeyi özümüzə bənzədirik. Yadplanetli axtarırıq? Onun da iki gözü, bir burnu olsun istəyirik. Onunla danışaq, əl sıxaq, bəlkə də vuruşaq. Amma “Solaris”dəki okean nə danışır, nə də əl sıxır. O, sadəcə
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Maskalarımız, divarlarımız və Jane Austen..1000Kitap
Bəzi kitablar var ki, bitirdikdən sonra onu dərhal rəfə qoya bilmirsən. Saatlarla əlində tutub divara baxırsan, içindəki o personajlarla sağollaşmaq sənə ağır gəlir. "Qürur və qərəz" mənim üçün məhz belə bir təcrübə oldu.
Bu günlərdə hamımız sanki bir maska taxırıq, qürur maskası. Özümüzü qorumaq üçün divarlar hörürük, insanları mühakimə edirik, amma Austen mənə göstərdi ki, o divarların arxasında əslində çox incə və anlaşılmağa möhtac bir ruh gizlənir. Elizabethin o dikbaşlığı, heç kimə əyilməyən ruhu əslində özünə olan hörməti idi. Darcynin o soyuq və təkəbbürlü duruşu isə əslində özünü ifadə edə bilməyən, qəlbi sevgi ilə dolu bir adamın sığınacağı imiş.
Məni ən çox sarsıdan nə oldu, bilirsinizmi? İki insanın bir-birini tanıması üçün əvvəlcə özlərini tanımalı olduqları həqiqəti. Elizabeth öz səhv mühakimələrini (qərəzini) qəbul edəndə, Darcy isə öz ailə və cəmiyyət təkəbbürünü (qürurunu) qurban verəndə əsl möcüzə baş verdi.
Bu kitabı oxuyarkən həm ağrıdım, həm gülümsədim, həm də dəfələrlə öz həyatımı sorğuladım: "Görəsən mən kimə qarşı qərəzliyəm? Hansı qürurum məni həqiqi xoşbəxtlikdən uzaq tutur?" Bu hekayə sadəcə 1800-cü illərin İngiltərəsinə aid deyil. Bu, bu günün, sabahın, hər birimizin hekayəsidir. Sevmək üçün cəsarət, dəyişmək üçün isə böyük bir qəlb lazımdır.
Kitabda çox gözəl dialoqlar var, amma bir etiraf var ki, orada zaman dayanır. Darcy-nin bütün o soyuq divarlarını söküb atdığı, ruhunu çılpaqlığı ilə ortaya qoyduğu o an:
"Əbəs yerə mübarizə apardım. Faydası yoxdur. Hisslərimi boğa bilmirəm. Sizi nə qədər çox sevdiyimi və sizə necə ehtirasla bağlandığımı deməyə icazə verin"
Balaca bir qeyd:
Əgər bu kitabın buraxdığı o "klassik və zərif" dadı sevdinizsə, Charlotte Brontë-nin "Ceyn Eyr" əsərini də mütləq oxumağınızı tövsiyə edərdim. Orada da bənzər
Hərb sənəti oxudugum nadir kitablardandirki oxuduqca heç bitsin istemedim,kaşki davami olsada 500/600 seh oxusam dedim içimden ,en axrinci dəfə eyni hezzi Machiavelli ve Nitsşe ni oxuduğumda almişdim .Nece deyerler öžü kiçik amma performansi çok böyük
Bu kitab müharibədə qalib gəlmək üçün yalnız gücün deyil, ağıl, planlama, səbir və düzgün zaman seçiminin vacibliyini izah edir. Müəllif göstərir ki:
Düşməni tanımaq və özünü tanımaq qələbənin əsas şərtidir
Müharibədə ən yaxşı qələbə döyüşmədən qazanılan qələbədir
Strategiya və psixoloji üstünlük fiziki gücdən daha önəmlidir
Lider sakit, ağıllı və uzaqgörən olmalıdır
Hərb sənəti insanlara çətin vəziyyətlərdə necə düşünmək, necə plan qurmaq və necə qalib gəlmək lazım olduğunu öyrədir. Bu kitab yalnız hərbçilər üçün deyil, həm də:iş həyatında,münasibətlərdə ,rəqabətdə
şəxsi inkişafda,uğur qazanmaq istəyən hər kəs üçün yazılıb.
"Yeni bir səhifə: Keçmişi rəfə qaldırmaq"Edebiyat
Bəzən elə bir an gəlir ki, həyatımızdakı bütün "kaş ki"lər üstümüzə bir uçqun kimi tökülür. Nora Sid kimi biz də özümüzü sonsuz peşmanlıqlar dənizində boğulurmuş kimi hiss edirik. Amma bu kitab mənə öyrətdi ki, yaşanmamış həyatların həsrətini çəkmək, əlimizdəki tək gerçəkliyi, hazırkı anı zəhərləməkdən başqa bir şey deyil.
Kitabda məni ən çox sarsıdan və eyni zamanda sağaldan düşüncə bu oldu:
"Mükəmməl bir həyat yoxdur, amma yaşamağa dəyər sonsuz sayda ehtimal var."
Bu sətirləri oxuyarkən anladım ki, biz çox vaxt "ən yaxşı" versiyamızın axtarışında olarkən, əslində olduğumuz insanın dəyərini unuduruq. Nora fərqli həyatları sınaqdan keçirdikcə gördü ki, nə qədər uğurlu, zəngin və ya məşhur olsa da, hər həyatın öz çətinliyi var. Əsl xoşbəxtlik, başqa bir həyatın içində deyil, öz həyatımıza baxış bucağımızı dəyişməkdə gizlidir.
Biz həmişə baş tutmayan arzularımıza görə özümüzü günahlandırırıq. Amma "Gecəyarı Kitabxanası" sübut edir ki, bir insanın potensialı sadəcə etdiyi seçimlərlə məhdudlaşmır. Həyatdakı ən böyük qələbə, olimpiya medalı qazanmaq və ya məşhur bir musiqiçi olmaq deyil; ən böyük qələbə, sabah oyandığında özünə yeni bir şans vermək cəsarətidir.
Bu kitabdan sonra mən də öz "Təəssüflər kitabımı" rəfə qaldırıram. Çünki Noranın dediyi kimi: "Yaşamaq üçün həyatı başa düşmək şərt deyil, sadəcə yaşamaq lazımdır."
Əgər bu günlərdə özünü itmiş hiss edirsənsə, seçimlərini sorğulayırsansa və ya sadəcə ruhunun bir qucaqlanmaya ehtiyacı varsa, bu kitab sənə ehtiyacın olan o işığı verəcək. Həyat, sən içində olduğun müddətdə gözəldir.
#GecəyarıKitabxanası #MattHaig #Kitabİncələməsi #YaşamaqHəvəsi #Fərdiİnkişaf
Sonda qəhrəmanın ölməsi ilə bitən əsərlər , filmlər insana qəlb sıxıntısı verər. Məsələn Martin İdenin ölümü insanda belə bitməməli idi hissini aşılayır. Lakin bu kitabın sonu məhz belə bitməliydi. Əsər boyu Jülienin yaşamın həqiqətini anlamağını , xətalarından dərs çıxarmağını gözlədim. O isə hər dəfəsində hər hansı bir müsibətdən alınacaq ən son dərslə çıxırdı. Bir də etdiklərini " böyük" ərdəmlərinin arxasına gizlətməyi var. Ümumiyyətlə istər Stendal istərsə də digər roman yazıçılarının xəyanətlə oxucunun diqqətini cəlbetmə istəyi , evli qadın və ya kişilərlə olan münasibətə eşq donu geydirməkləri , bunu " ülvi " hislərmiş kimi göstərmələri ikrah doğurur.
Əsərin sonunda ölümlə üz-üzə gəlməyinə az qalmış onda həyatın oyun olduğunu anlamağa , nə boş həvəslər ardında qaçdığını dərk etməyə meyil olduğu görülür. Bu dəfə də özünə yaraşan Tanrısı olmadığına məyus olur. Ən dramatik tərəfi də istədiyi kimi Tanrı olsa ondan bağışlanma diləmək yerinə yasaq eşq yaşadığı qadınla ömür sürməyi diləyəcəyini deyir.
Yəni deməyim odur ki, Jülien necə yaşadı isə elə də getdi. Təəssüf ki bir çoxumuzun elədiyi kimi...
