1. Bölüm'de bahsedilen Sibylla dizelerinin Latince versiyonu için, Uluslararası Karşılaştırmalı Araştırmalar uzmanı A. K. Smith'e teşekkür borçluyum. Bu versiyon ilk kez bu kitapta yayımlanmaktadır:
Punica centenos durabit poena per annos:
Res Romana viro parebit caesariato:
Calvus caesarie dominus dominabitur urbi:
Omnibus ille viris mulier mas ille puellis:
Rex equitabit equo bifidis equus unguibus ibit:
Filius imbelli fictus mactaverit ictu.
Imperium hinc alter ficto patre caesariato
Caesariae crinitus habet, qui marmore Romae
Mutabit lateres. Non visis vinciet Urbem
Compedibus. Fictae secreto coniugis astu
Occidet ut fictus bona filius occupet heres.
Tertius hinc surnet ficto patre caesariato
Calvus caesarie regnum cui sanguine limus
Commixtus. Victrix penes ilium et victa vicissim
Roma erit. Ille instar gladii pulvinar habebit,
Filius et fictus regni potietur iniqui.
Quartus habet solium ficto patre caesariato
Calvus caesarie invenis, cui Roma ministrae est.
Feta veneficiis Urbs impia serviet uni.
Quo puer ibat equo vectus calcatus eodem
Se iuvenem ferro cecidisse fatetur equino
Caesariatus ad hoc quintis numerabitur hirtus
Caesarie, toti genti contemptus avitae.
Imbecillus iners, aestivas addere Romae
Aptus aquas popu/o frumenta hiemalia praebet.
Ille tamen fictae secreto coniugis astu
Occidet ut fictus bona filius occupet heres.
Tarih derken, kelimelerin üzerinde durmak lazım. Bir tanesi historia, ikincisi tevarih, üçüncü tabir bilhassa tarih felsefesi açısından geçecek olan res gestae'dir.
Historia latinlerin tarih kelimesi, aslı Yunanca; müşahhas bir malzeme, bilgi demek. Arapça'daki tarih kelimesinin kökü 'ay bilgisi' demek, yani takvim bilgisi; çok müşahhas. Res gestae ise Latince. Latince'de 'res' şeyler demek; 'gestae' "hatt-ı harekat, tavır, hareket" anlamındadır. Demek ki Titus Livius'un büyük eserine baktığımız zaman, Res gestae Populi Romani 'Roma halkının serencamı, şanlı yürüyüşü' demek olabilir.
Bu Augustus-Claudius devrinde yaşayan yaşayan Romalı tarihçinin eserinin adı. Almanca tarih kelimesi 'Geschichte' hikaye demek, story değil ama; 'olmuş' anlamı var içinde, çünkü.
Öyleyse sünnetleri tafsilatlı bilmek, dinde yenilikler çıkarmanın ve bidatlerin önünü kapatacak, sünnette cehalet ise din adı altında insanları Allah'tan ve Resû-lü'nden (şu.a.v) uzaklaştıracaktır.
Nam verae voces tum demum pectore ab imo
Ejiciuntur, et eripitur persona, manet res.
İşte o zaman içten sözler dökülür yürekten
Maske düşer, yüz kalır ortada.
Lucretius
Sayfa 67 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları·Kitabı okuyor