/o sadece olmak zorundadır. Charles de Gaulle gizemi şöyle açıklar:
Gizem olmadan güç olamaz. Her zaman başkalarının tamamen anlayamayacağı, onları şaşırtan, heyecanlandıran ve dikkatlerini perçinleyen bir "şey" olmalıdır (...) Sessizlikten başka hiçbir şey otoriteyi geliştiremez. Güçlü olanı taçlandıran erdem (...).
Yine de karizmanın bir liderlik açıklaması olarak en az iki kusuru vardır. Birincisi, karizmatik olmayan birçok lider bunun liderlik oyununu oynamak için bir bilet olmamasını tercih eder ve guru-ların ücretlerini öderler! Daha da önemlisi, ilgili olsa da, karizma içeriğe bağlıdır. Yönetim düşünürleri, liderlerin öyle doğduğunu ve zaman içinde oluşmadığını söyleyebilir, ancak aynı zamanda, liderlerin açıkça, başarılı olmak için çalıştıkları sosyal bağlama bağımlı olduklarını ampirik olarak kabul ederler. Churchill, savaş zamanında bir muzafferdi ama ardından gelen barışta seçimi kay-betti. Hitler genellikle dağınık karizmatik bir lider olarak listede yer alır; soykırım sonrası bir toplumda bugün daha az başarılı olacağını söylemeye gerek yok.
Tanrı ilk günahı işleyen inanı cezalandırmak istemiş ve bu yüz-den, hayatta attığı her adımda ona zulüm olsun diye izzetinefsi kendisine ilâah yapmasına izin vermiştir.
Başımıza gelen hadiseleri en küçük ayrıntısıyla hatırlayacak ka-dar geniş bir hafızamızın olmasının, buna karşın bunları aynı kişiye kaç kez anlattığımızı hatırlamamamızın sebebi neir?