yüzyılda İspanya'nın güneyinde kısa süre yerleşmiş olan Van dalların (Vandalus) adından yani Vandalların yurdu anlamına gelen Vandalucia'dan türemiştir. Çünkü İspanya için söylenen bu adı, fetihten önceki üç asır içerisinde Kuzey Afrika'da Berberi halkla kaynaşmış durumda bulunan Vandallardan duymuş olma ihtimali yüksektir.
İber Yarımadası'nda Müslümanların fethettikleri bütün topraklar (bugünkü İspanya, Portekiz ve güney Fransa), "Müslüman İspanya" kastedilerek Endelüs adıyla anılırken, Hristiyanların etkili olarak 1085'ten itibaren gerçekleştirmeye başladıkları reconquista (Endülüs'ü Müslümanlardan geri alma) hareketiyle birlikte toprak kaybı hızlandıktan sonra yalnızca İslam hâkimiyetindeki yerler bu adla anılır olmuştur.
İber Yarımadası'nda İslam hâkimiyetinin Gırnata'da' (Granada) Nasrilerin ortadan kaldırılmasıyla sona ermesinden (897/1492) sonra Endelüs ismi, bugün İspanya'da Andalucia şeklinde ülkenin güneyindeki el-Meriye (Almeria), Gırnata, Ceyyan (Jaen), Kurtuba (Cordoba), İşbiliye (Sevilla), Velbe (Huelva), Mâlega
alması, Müslümanlarca fethin hemen akabinde İspanya için Endelüs adını ku-lanmaya başladıklarını göstermektedir. Bkz.: Mehmet Özdemir, Endülüs Müslü manları-1, Ankara 1994, s. 29; Ahmed T. Mekki, a.g.m, s. 20.
6 Endülüs, İspanya ve İberya adlarının menşei, İber Yarımadası'nın fiziki coğrafyası hakkında daha fazla bilgi için bkz. Ebû Abdullah Yakût el-Hamevi, Mucemü'l-buldân, nşr. F. Wüstenfeld - Ed. Fuad Sezgin, C. III, Mısır 1994, s. 376 vd. (Fransa adı ise İslam kaynaklarında genellikle "İfrance" şeklinde kayıtlıdır. Yäküt'ta olduğu gibi, a.y.); Abdülvahid b. Ali Meraküşi, el-Mucib fi telhisi ahbari'l-Mağrib, nşr. M. Said "Uryân, Kahire 1963, s. 400; Himyeri, age, s. 32-33, 50; Ebû Abdullah Muhammed Şerif İdrisi, Nüzhetü'l-müşták