IMadde 5
Bedene sıcaklığı ve hareketi verenin ruh olduğuna inanmak yanılgıdır.
Bu yolla çoklarının içine düştüğü pek büyük bir yanılgıdan ka- çınacağız; öyle ki, onun, tutkuların ve ruha ait başka şeylerin bugüne kadar doğru açıklanabilmesini engellemiş olan birinci sebep olduğunu sanıyorum. Bu yanılgı şundan oluşur; tüm ölü bedenlerin sıcaklıktan ve sonra da hareketten yoksun olduğu görülünce, bu hareketleri ve bu sıcaklığı kesenin ruhun yoklu- gu [bedenden ayrılması) olduğu sarılmıştır. Böylece, sebepsiz yere, doğal sıcaklığımızın ve bedenlerimizin bütün hareketle- rinin ruhumuza bağlı olduğuna inanılmıştır: oysa tam tersine, öldüğümüz zaman, bu sıcaklığın kesilmesi ve bedeni hareket ettirmeye yarayan organların işlemez hale gelmesi sebebiyle ruhun bedenden ayıldığı düşünülmeliydi.
-12
Yaşadığımız sürece, kalbimizde, toplar- damarlardaki kanın beslediği bir tür ateş olan, sürekli bir sıcaklık vardır ve bu ateş, uzuvlarımızın bütün hareketlerinin cisimsel ilkesidir.
-15
Düşün- celerimiz iki türdedir, eş deyişle, bir kısmı ruhun eylemleri ve diğerleri onun tutkularıdır.24 Eylemler olarak adlandırdıklarım bütün istemlerimizdir (volonté); çünkü bunların doğrudan ru- humuzdan geldiklerini ve yalnızca ona bağlıymış gibi görün- düklerini deneyimliyoruz. 25 Tam tersine, genel olarak bizde bu- lunan her türden algılar (perception) ya da bilgiler (connaissance) onun tutkuları olarak adlandırılabilir; çünkü çoğu zaman onlan oldukları gibi yapan ruhumuz değildir, aksine ruh tutkularını daima onlar tarafından temsil edilen şeylerden alır (recevoir).
-24(madde 17 ruhun işlevleri nelerdir?)
Yine istemlerimiz de iki türdedir; zira bazıları ruhun, ruhun kendisinde sona eren eylemleridir, Tanrı'yı sevmek istediğimizde ya da genel olarak düşüncemizi maddi olmayan bir nesneye