İnkişaf təkrarlanan sonsuz bir prosesdir. Yeni bir şey öyrənəndə “səhv” dən “düz” ə getmirik. Əksinə, səhvdən daha az səhvə gedirik. Əlavə nəsə öyrənəndə də daha az səhvdən ondan da az səhvə doğru gedirik.
Dərrakə, məsələn《 iki vur iki 》dən sonsuz dərəcədə yüksəkdir.
Sayfa 48
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Qəribə də olsa, universal dəyərə malik olan predmetlər, nə qədər ki, əlçatandırlar, qiymətləndirilmirlər: onlara əhəmiyyət verilmir, olmalı kimi qəbul edilirlər. Yəqin xoşbəxt adamlara bu aydındır – onların başqalarından fərqinin biri elə bundan ibarətdir. Ailə və dostların, gözəl yay gününün, okeanın sahili ilə piyada gəzməyin, sevdiyin adamla görüşməyin dəyərini onlar ölüm yatağında deyil, daha əvvəl dərk edirlər... Həyat bizim gözlədiyimizdən tez keçir. Biz həmişə xoşbəxtliyi sonraya saxlayırıq. Bir də, bilirsinizmi nǝ?
Valeri və mən cavabı gözləyirdik, hərçənd, yəqin ki, hər ikimiz onun nə deyəcəyini artıq güman edirdik.
- Gələcək, Nik, heç vaxt gəlmir. Sabah, nəhayət ki, gələndə, artıq sonsuz sayda "bu günlər"dən biri olur. Və yenə də öz xoşbəxtliyimizi gələcəyə qovmaqla özümüzü aldadırıq. Bu həqiqətən də sürgündür. Çünki xoşbəxtlik həmişə hazırkı anda mövcuddur... Onu ertələmiriksə...
"Əqrəb A nöqtəsində hərəkətə başlayandan 20 dəqiqə sonra B nöqtəsinə , oradan 20 dəqiqə sonra C nöqtəsinə çatır. Beləliklə, başlanğıc A nöqtəsinə çatmaq üçün 60 dəqiqə lazım gəlir. İndi əqrəbin sürətinin artdığını fərz edək. Bu dəfə bir dövrəni 60 dəqiqəyə yox, 6 dəqiqəyə tamamlayır. Sürəti daha da artarsa, məsələn , tüfəngdən atılan bir güllənin sürətinə çatarsa, eyni anda həm A , həm B , həm də C - də olduğunu zənn edərik. Bəzi əsgərlər nişan alıb güllə atanda düşmənlərinin tətiyi çəkən kimi öldüyünü düşünürlər. Halbuki tətiyi çəkməklə güllənin bədənə saplanması eyni vaxtda baş vermir. Çünki gül lə sonsuz sürətlə hərəkət etmir. Gəl təsəvvür edək ki , saatın əqrəbi sonsuz sürətə çatır. Aristatalisin dediyi kimi, bu sürətlə gedən bir cisim istənilən məsafəni sıfı ra bərabər vaxtda qət edir. Əqrəbin A - dan B - yə, B - dən C - yə və yenidən A - ya qayıtması sıfır vaxt tələb edir. Bu da qorxunc bir nəticə doğurur : Əqrəb sonsuz sürətə çatarsa, eyni anda həm A , həm B , həm də C - də olacaq. Bir az əvvəl verdiyim ilk misala qayıtsaq, Ayasofyadan yola çıxan adam sonsuz sürətlə hərəkət etsəydi , eyni anda həm Ayasofya, həm də Topkapıda olardı. Yenə də saat nümunəsi ilə davam edək. Qırmızı bir şeyin yaşıl olması və ya Ayasofyada olan birinin indi Topkapıda olması kimi , hərəkəti “ hər hansı bir vəziy yətdə dəyişiklik " olaraq təyin etsək , daha dəhşətli nə ticələr əldə edə bilərik . Əqrəbi sonsuz sürətlə hərəkət edən saatın "vəziyyətində bir dəyişiklik olub olmadığını" yoxlayaq . Hərəkət edir , ya yox ? Əqrəb az əvvəl A - da idi , amma yenə A - dadır, az əvvəl B - də idi , yenə B - dədir, C - də də həmçinin. Demək , saatın vəziyyətində heç bir dəyişiklik yoxdur . Yaxşı, bir şeyin vəziyyəti, yeri dəyişmirsə, onun hərəkət etdiyini söyləmək olar ? Yox ! Belə çıxır ki, saat
Sırf onlardan heç kəsə bənzəmədiyim üçün yoldaşlarım məni amansız məsxərələrlə, hiddətlə qarşıladılar. Ancaq mən məsxərələrə dözəcək biri deyildim: onların bir-biriylə davrandığı ki mi, yəni yersiz davranışlara öyrəşməmişdim. Odur ki ilk gündən onlara nifrət bəslədim və hamıya arxa çevirib, öz ürkək, yaralı və sonsuz qüruruma sığındım. Çünki onların qabalığı məni özümdən çıxarırdı. Onlar mənim sir-sifətimi, çuvalabənzər bədənimi lağa qoyub gülürdülər – o ara öz sifətləri necə də axmaq şəkillərə düşürdü! On altı yaşımın tamamında mən hələ də onlara baxıb heyrətlənirdim: onların düşüncələrindəki xırdaçılıq, məşğuliyyətlərinin, oyun və söhbətlərinin mənasızlığı hələ o vaxt məni dərindən heyrətləndirirdi. Əhəmiyyətli şeylərdən başları çıxmırdı, sarsıdıcı, heyrətamiz məsələlərə maraq duymurdular deyə, istər-istəməz mən özümü onlardan üstün sayırdım. Təhqirə qarşı olan qürurum məni buna sövq edirdi və indi siz, Tanrı xatirinə, özünü zun o basmaqəlib qənaətlərinizlə zəhləmi tökərək, deməyin ki, guya: "mən onda sadəcə şirin xəyallar qururmuşam, onlar isə həyatın nəbzini artıq tutubmuşlar". Xeyr, onlar heç nəyi, hayatın məğzini-filanı anlamırdılar və and içarəm ki, elə məni ən çox hiddətləndirən də mahz bu idi. Tam əksinə, onlar ən aşkar və adamın gözünə girən haqiqətlərə çox səthi yanaşırdılar və sadəcə hala o vaxt ancaq uğura ürəkdən sevinməyə öyrəşmişdilər. Haqlı və doğru olanı, amma aşağılanaraq unudulanı onlar amansızlıqla lağa qoyur, ona gülürdülər.
Ancaq axıra yaxın mən özümü saxlaya bilmədim, çünki illər ötdükcə, insanlara, dostlara duyduğum ehtiyac da artmaqda idi. Odur ki yadlarla yaxınlıq qurmağa cəhdlər göstərdim, ancaq bunların hamısı adətən qeyri-təbii alınırdı deyə, elə öz-özünə də itib getdi. Hətta bir dəfə bir dost da tapmışdım, ancaq daxilən artıq zalımın biri
1929 - cu ildə Edvin Habbl tarixi dönüş yaradan kəşfə imza atdı : onun apardığı araşdırmalara görə göy üzünün hansı hissəsini müşahidə etməyimizdən asılı olmayaraq , qalaktikaların bizdən sürətlə uzaqlaşdığı mə lum oldu . Başqa sözlə , yəni Kainat genişlənir . Bu isə uzaq keçmişdə Kainatdakı bütün obyektlərin bir - birinə indikin dən yaxın olduğu anlamını verir . Deməli , görünür , elə bir vaxt olub ki , - on min , yaxud iyirmi min , milyon il bundan öncə - Kainatda olan hər şey bir yerdə cəmlənib , yəni Kai natin sıxlığı sonsuz olub . Habbli etdiyi kəşf Kainatın yaranması sualını ilk dəfə metafizika va teologiya dən çıxarıb elmi sahəyə gətirdi
