Kafka -100 yasinda - Dönüsüm'e iliskin notlar
Kafka ve Kafka’yı anlamak (1883 Prag*, 1924 ) 41 yıl yaşadı. 2024 de yüzüncü ölüm yildönümü. Rüdiger Safranski: Kafka: Um sein Leben schreiben. (2024) adl kitabi kaynak olarak kullandim. Bu inceleme aslinda R. Safranski'nin kitabinin degerlendirilmesi. Keisnlikle Türkceye cevrilnmesi gereken bir kitap.
Okuma kulübümüzde bir toplantıyı Kafka’ya ayırmaya karar verdik. Örnek eser olarak “Dönüşüm” novellasını okuduk. Bu toplantıya hazırlanırken aldığım notları burada paylaşmak isterim.
Franz Kafka’nın yaşamı ve eserleri internette örnegin Vikipedia’da yeterince bulunuyor. Benim yaşamına ilişkin ilk sorum Kafka’nın neden Almanca yazdığıydı. Kafka esnaflıkla zenginleşmiş Yahudi kökenli bir küçük burjuva aileden geliyor. Eğitim ve öğretime önem veren ailede Almanca konuşuluyor, Almanca okutulan Avusturya lisesi ve Üniversitesi önemseniyor. Bir yerde okuduğuma göre Çekler Yahudilere 18.yy çok zorluk çıkarırlar, şehirli Yahudiler bu nedenle Avusturya Macaristan devlet kurumlarına daha çok güvenirler. Kafka’nın çalıştığı sigorta kurumu da ilk önce Almanca resmi dili kullandığı halde, Birinci Dünya Şavaşı bittiğinde, Avusturya-Macaristan İmparatorluğunun batmasıyla Çek devletinin resmi dilini çekçeyi kullanır. Kafka her iki dili de çok iyi bilen ve kullanabilen bir memur ve yazardır. Universiteyi de Almanca Hukuk Fakültesinde bitirir. Edebiyatla ilgili arkadaşları ile Almanca eserleri okur, tartışır, Almanca yazar.
Kafka’nın yazma sürecini ele alıp yaşamını ve eserlerini bu açıdan irdeleyen önemli bir kitap Rüdiger Safranski: Kafka: Um sein Leben schreiben. (2024). Kafka’yı “yazma süreci” yönüyle tanımak ve anlamak ufkumu açtı. Elbette birçok yönden Kafka incelenebilir; Yahudiliği, baba-oğul çekişmesi, dışavurumcu akımın öncülüğü veya kökleri vs.
Safranski Kafka’nın
Schopenhauer hakkında okuduğum ilk biyografi. Çok kapsamlıydı ve okurken zevk aldım.
Felsefi altyapısı olmayanlar bazı bölümleri okurken zorlanabilir. Schopenhauer, Kant'ın felsefesiyle çok alakadar o yüzden Immanuel Kant hakkında olan bölümlerde onun felsefesine dair pek bir şey bilmediğimden okurken zorlandım. Yazar ayrıca bazı kişi ve noktalarda çok durmuş gibi geldi. Ama o kişiler ve olaylar Schopenhauer'ın hayatında az bile olsa etki yaratmış olduğundan mazur görülebilir. Dediğim gibi bazı bölümleri kavramak için önce diğer filozofları anlamalı, o yüzden ön okumalar yapılırsa iyi olur. Schopenhauer hakkında kapsamlı bir biyografi okumak isteyen herkese tavsiye ederim.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Schopenhauer ismi beni bu kitaba ayrı bir cezbetti.
İki olayla birlikte adeta bir örgü oluşturup bir bölümde bir konuyu işlerken diğer bölümde Schopenhauer'ın biyografisinden inceleme şeklinde bilgiler vererek ilerliyor.
Bu inceleme ya da daha çok düşünce diyebilirim Yalom'dan fazla Schopenhauer bazlı konuşacağım. Arthur Schopenhauer, pesimistliği ve kadın düşmanlığı ile tanınan ve birçok filozof ile bilge kişilere yol gösterici olmuş biri.
Kitabın ana örgüsü ilerlerken, Schopenhauer'un doğumundan öncesi dahil ölümüne kadar olan hayatını , ana hatlarıyla anlatıp ekstra olarak Schopenhauer'ın kendi düşünceleri ve ruhsal dünyası ile bu biyografi güçleniyor. Biyografi kısmında esas alınan kaynak Safranski'nin biyografi kitabı ve hiçbir yerde bulamadığım internette alman sitelerine bakmama rağmen bulamayıp muzdarip olduğum Schopenhauer'ın 4 ciltten oluşan "Kendim hakkında" kitabı .
Filozofu, ruhsal yönden etkileyen ve bu düşüncelere sevkeden asıl nedenleri kitap sayesinde öğrendim. Tahmin edilebilir durumlardan oluşuyor fakat zaten hayatı doğduğundan itibaren buhranlarla geçiyor.
Kendi en büyük çelişkisi ölümü 'kurtuluş' olarak nitelendirirken, yaşamı boyunca ölümden kaçması ve amansız şekilde korkması. Hiçbir sevgisine yanıt verilmemesi, annesi tarafından dışlanılıp sevgisiz bırakılması ve soydan gelen psikolojik rahatsızlıklar.
Benim için kitabın en etkileyici kısmı biyografi olduğu için bunun üzerinde daha çok durdum fakat asıl hikayede birkaç mekan olmasına nazaran konuşma şeklinde ilerlenmiş. 1 senelik bir zamanda geçmesine rağmen çok uzun denilecek bir zaman gibi geliyor okurken. Ve her sayfasını merakla açtırıyor.
Kutuohanenizde bulunması gereken en nadide kitaplardan biri.
10/10
2022 8. kitabı
Kitap, Schopenhauer'ın hayatı hakkında yazılmış en kapsamlı ve öğretici eser olabilir. Objektif saiklerle yazılmış ve kendisinin hayatından olaylara ilişkin anekdotlarla zenginleştirilmiş bu eser, Schopenhauer tutkunları tarafından muhakkak okunması gerekiyor. Sanıyorum, öyle bir kapsamı var ki, bu kitap okunmadan Türkçede Schopenhauer hakkında asla yeterince bilgi edinilmiş sayılmazsınız. Sadece hayranlarının değil, çevirmenlerinin de okuması şart. Kabalcı Yayıncılık bu eseri bize gerçekten nimettir.
Herkese merhabalar. İncelemeyi haftalar öncesinde yazıp paylaşmayı unutmuşum. Slav edebiyatından "Murişa"nın yorumu ile geldim.
Slav edebiyatından daha önce "O Gece Gördüm Onu"yu okumuş ve oldukça beğenmiştim. Murişa'nın konusunu da "O Gece Gördüm Onu" ile benzer bulmuştum. Ama "Murişa"yı, "O Gece Gördüm Onu" kadar sevdiğimi söyleyemem.
Murişa'da, yirmi dört yaşındaki genç mühendis Julian Spransky'nin etrafında şekillenen bir hikaye anlatılıyor. Julian, bir aile trajedisinin ortasında kalmış bir çocuk. Annesi babasını terk edip giderken Mur Nehrinde boğuluyor ve babası da bu olay üzerine aklını yitiriyor. Dolayısıyla bu durum Julian üzerinde, nehre düşmanlık gütme şeklinde kendini gösteriyor. Mur Nehri ile mücadelesini hayatının merkezine alan Julian'ın hayatına bir de aşk dahil oluyor; Zinaida. Birinci Dünya Savaşı'nda ortalık ateş yeriyken biz de Julian'ın içindeki ateşi okuyoruz.
Kitabın içine girmekte biraz zorlandım. Ama bu durumu, kitabı yazın okumamla bağdaştırabilirim. Çünkü yazın gidip de sahilde okunabilecek bir kitap olmamasına rağmen ben de tam olarak bunu yapmaya çalıştım. Kitapların mevsimi mi olur diyeceksiniz belki ama, Murişa tam da bir kış kitabı. Battaniyenin altında, sıcak içeceğinizi yudumlayarak okuyacağınız bir kitap.
Farklı ülke edebiyatlarını merak ediyorsanız Murişa'yı da tercih edebilirsiniz. İyi okumalar dilerim.
