“Kanî Cûdî, ka Herekol, ka Kepir? Ka zozanên Mîr Bedirxan, bavê Têlî, ka kê bir? Ka banê me yê ezîzan, kanî war? Kanî lo lo, lê lê, li kû, kanî deng?..”
"Gara deve güderüm Nasıl inkâr ederim
Dere tepe giderim.
İkimizi görmüşler
Gara devem yekini.
tli dertli aglamist ganh
ada bir ben kal
Nerden aldın yükünü
Obam çekmiş göçünü
Yârim çekmiş içini."*
Reklam
Dost bî-pervā, felek bî-rahm, devran bi-sükün
Derd çok, hem-derd yok, düşman kavī, tāli zebûn
Fuzuli
(Dost pervasız, felek acımasız, zamanın da dur durağı yok...
Dert çok, dert ortağı yok, düşman kuvvetli, talih düşkün...)
"Hayır Têli hayır, türkü söylemek değil, türkü yapmak, türkü yaratmak istiyorum."
Sayfa 130
Schmidt, her şeyden önce iptidailer arasında tek bir tanrı fikrinin varolduğu konusunda tereddüt etmez. Fakat bu iptidai din ona göre tamamen orjinal ilahi dinle özdeş değildir. Bu ilk din henüz insanlar bir arada toplu olarak tek bir ırk halinde bulunurken mevcuttu. Zamanla insan zihnindeki evrimleşme süreci içerisinde tāli ilahlar ortaya çıkarıldı, bir sonraki aşamada ise bu tāli ilahlar tek tanrı inancına tamamen egemen oldular.
Vay benim Kürt kardeşim..
24 Eylül 1925 tarihinde ise devlet tarafından ulusalcılık politikaları doğ rultusunda Kürdleri asliyetlerinden uzaklaştırıp, Türk ulusalcılığının içinde eritmeye yönelik olarak 25 maddeden oluşan Şark Islahat Planı hazırlanır. Bu ıslahat planının maddelerinden bazıları şöyledir:
"Şark vilayetlerinde mevcud idâre-i örfiyye (sıkıyönetim) bervech-i âti (aşağıdaki) programın hitâm-ı tatbikine (sonuna) kadar idâme olunacaktır (devam ettirilecektir).
Mehākim-i nizâmiye ve divan-ı harb-i örfilerde (askerî mahkemelerde) asker ve sivil yerli hâkim bulunmayacaktır.
Van şehri ile Midyat arasındaki hattın garbında (batısında) Ermenilerden metrûk (terkedilmiş) araziye Türk muhacirleri yerleştirilecektir. Bunun için idâre-i örfiyye mıntıkasındaki (bölgesindeki) vilâyatta bulunan Ermeni emväli (malları) mâliyece satılmayacak ve hatta Kürdlere îcar dahi edilmeyecektir (kiralanmayacaktır).
İsyana iştirak eden mıntıkalardaki halka isyandan mütevellid (kaynak-lanmış) masrafın tahmili (masrafları yüklenmesi) muvafıktır (uygundur). Bu-nun te'mini için Mâliye Vekaleti'nce Meclis-i Ali'ye bir kanun teklif edilecek-tir. Bu mıntıkada bulunup da isyana iştirak etmeyen köyler bu vergi ile mükellef tutulmayacaktır (Bu köyler Erkän-ı Harbiye-i Umûmîye'ce tespit edilmiş olan-lardır).
Aşîret yapısının o sene zarfında ilgāsı (kaldırılması) ve halktan doğru-dan doğruya hükümetle temas ve hukukunun bilväsıta hükümetçe muhafazası ve te'mini hususu peyderpey (birbiri ardınca) mevkî-i fiile (yürürlüğe) konacaktır. Bunun için Şark'ta hükümet kuvvet ve nüfūzunun her şube-i idareden mefküreli (idealist) ve muktedir memur gönderilmek sûretiyle takviyesi lâzımdır. Aynı zamanda bu mıntıkadaki tālî (ikinci sınıf) memuriyetlere dahi Kürd memur tâyin olunmamalıdır. Merkezden mansûb (tâyin edilmiş) memurîn
Reklam
Reklam