Tarihin gözyaşları…
İskender Pala’nın Katre-i Matem romanı, yalnızca bir dönemi anlatan tarihî bir eser değil; aynı zamanda insan ruhunun acı, özlem ve sadakat karşısındaki hâlini de gözler önüne seren etkileyici bir anlatı. Roman boyunca hissedilen hüzün, okuyucuya sadece olayları değil, duyguları da yaşatıyor.
İskender Pala’nın kaleminde en çok hayran olduğum şey, dili kullanışındaki zarafet oldu. Tarihî atmosferi kurarken gösterdiği titizlik, karakterlerin iç dünyalarını anlatırken sergilediği incelikle birleşiyor. Cümleleri yer yer bir şiir gibi akarken, anlatımındaki derinlik okuyucuyu kitabın içinde tutmayı başarıyor.
Katre-i Matem, tarihî roman okumayı sevenler için olduğu kadar güçlü bir edebî üslup arayan okurlar için de değerli bir eser. Kitabı bitirdiğimde aklımda kalan yalnızca hikâyesi değil, İskender Pala’nın kelimelerle kurduğu o etkileyici dünya oldu.
Merhaba sevgili okur,
Jon Fosse’yle tanışmam Sabahtan Akşama kitabıyla oldu. Kitabı okuduğumda sade dilini ve Norveç edebiyatının iklimi gibi kendine has soğuk ve mesafeli anlatım tarzını beğenmiştim. İşlediği konuysa, bir geceyi birlikte geçirmek zorunda kalan baba ve oğulun hem hesaplaşması hem de birbirini anlama süreciydi. Beğenmiştim. Sekiz puanlık bir okumaydı.
İçinden bir ses yazardan başka kitap okumamın gerekli olmadığını söylemişti ama maalesef o sesi dinlemedim ve okudum. Sanki başka bir yazarın kaleminden çıkmış gibi farklı bir anlatımı vardı.
Beyazlık’ın konusu, yolda kalan ve gideceği yolu bilemeyen bir adamın bedeninin ve yalnızlığının soğukluğunda kaybolması. Konu güzel ancak üslup öyle kötü ki okurken konuya odaklanamadım.
Günün sonunda kitabın üslubu çok köyüydü. Konusuyla ilgililerin dikkatini çekecektir.
Bir sonnn…
Ah canım “CARTON..”
“Onca kalabalığa rağmen bu nasıl bir yalnızlık…”
“Dayanamadığım bir şey varsa o da şu belirsizlik…”
“Ne çok insan ve ne büyük ıssızlık…”
Daha nice anlamlı sözleri içinde barındıran mükemmel bir eser… Kesinlikle herkese tavsiye ederim… Herkesin hayatında mutlaka okuması gereken bir başyapıt… Fedakarlık, Aşk, Dostluk,… herşeyi barındırıyor… Çekilen acılar öyle güzel dile getirilmiş ki… Ben bayıldım… Araya biraz zaman girmesine rağmen güzel akan, anlaşılır bir dil, üslup,… Biraz edebi yönü ağır olan bir kitap olsa bile buna değer…
Rus edebiyatının ağdalı anlatımına nüktedan bir dokunuş yapılmak istenmiş ama fazla yoğun betimlemeler ve naftalinli kelimeler maalesef okuma zevkimi yok etti.
Çok çarpıcı unsurlar okusam da tarihte de yaşandığı varsayılan bu olaya edebi bir açıdan yaklaşmayı çok becerememiş bence yazar.
Ruhban sınıfı, din adamları, devlet büyüklerinin refahını halkın sefaletinin etkileyememesi yüzyıllardır süregelen bir durum her zamanki gibi.
Eh, potansiyeli vardı ama üslup yorucu ve kafa ütüleyiciydi, öyle ki çarpıcı 2-3 bölümü de yuttu sömürdü benim gözümde.
Puan vermedi
Mehmet Akif Ersoy Şadi Şirazi’ye büyük bir hayranlık beslermiş. Onu bir üstat olarak görmüş, ‘Şark’ın ruh-i kemali’ (Doğu’nun olgunluk ruhu) olarak nitelendirmiş. Safahat’ı tekrar okuduktan sonra Sadi Şirazi’nin en meşhur iki eserinden (Gülistan ve Bostan) Bostan’ı okumaya karar verdim.
Sadi 13. yüzyılda yaşamış. Fara edebiyatının en önemli isimlerinden biri olarak görülüyor. Adından anlaşılacağı üzere günümüzde Iran’da bulunan Şirazlı bir şair, yazar, gezgin ve mutasavvıf. Hayatının üçte birini ikim tahsili ile, üçte birini seyahatlerle, üçte birini de kazandığı deneyimleri yazıya dökerek geçirmiş.
Kitap manzum şekilde yazılmış bir eser. Birçok çevirisi var sanırım. Düzyazı çevirisinde bile aslını, orijinal üslubu yakalamak çok zor. Bu kafiyeli, vezinli yazılarda daha da zor tabi. Bu sebepten çeviren kişi hece vezniyle ve mealen nesir şeklinde tercümesini yapmış. Anlamını vermiş olsa da o üslup, söz söylemedeki o Mehmet Akif’in hayran olduğu ustalığı hissetmek zor.
Kitap içerik olarak kısa menkıbe ve hikayeler ile bunların yorumları ve nasihatler içeriyor. Hikmetli ve değerli bilgiler, etkileyici sözler var. Ama maalesef asıl o söz söyleme sanatını, üslubunu bulamadım.
Merhaba’nın Yeri
İlk bakışta Merhaba, okurunu yüksek sesle değil, sakin ve içten bir dille karşılayan bir şiir kitabı izlenimi veriyor. Kapakta yer alan filizlenen yaprak görseli; umut, yenilenme ve hayatın yeniden başlangıcı gibi çağrışımlar uyandırırken, kitabın adı olan “Merhaba” da bu hissi tamamlıyor.
Arka kapakta yer alan şu dizeler dikkat çekici:
“Gül düştü bir an,
Durdu el, âlem sustu…”
Bu ifadeler, yoğun imgelerle örülü lirik bir anlatımın ipuçlarını veriyor. Şiirde geçen “ahu”, “güneş”, “damla” gibi semboller, duyguların doğrudan söylenmesinden ziyade metaforlarla işlendiğini düşündürüyor. Özellikle:
“Yıllardan aylara, günlerden bana,
Benden satırlarıma bir damla oluyorsun…”
dizeleri, özlem, zaman ve hatıranın şiirsel bir bütünlük içinde ele alındığını hissettiriyor.
Güçlü yönleri
* Lirik ve duygusal üslup: Kısa dizelerle yoğun anlamlar oluşturma çabası dikkat çekiyor.
* İmgesel anlatım: Doğa unsurları ve soyut kavramlar, şiirin atmosferini güçlendiriyor.
* Sade ama etkileyici tasarım: Kapaktaki filiz görseli ve beyaz ağırlıklı düzen, şiirlerin dingin ruhuyla uyumlu bir izlenim bırakıyor.
Kimler için uygun?
* Duygu merkezli şiirleri sevenler,
* Modern Türk şiirinde lirik anlatımdan hoşlananlar,
* Özlem, umut ve içsel yolculuk temalarını okumaktan keyif alan okurlar için ilgi çekici olabilir.
Genel değerlendirme
Kapak ve görünen dizeler üzerinden değerlendirildiğinde Merhaba, gösterişli söylemler yerine sessiz ama derin bir etki bırakmayı amaçlayan bir şiir kitabı izlenimi veriyor. İmgelerle örülü dili ve melankolik atmosferi, okuru satırlar arasında kişisel bir yolculuğa davet ediyor.